Amaretto to dwunastoletni koń maści skarogniadej, mierzący około 165 centymetrów w kłębie. Na co dzień jako koń reprezentacyjny bierze udział w uroczystych przejazdach Krakowskiego Szwadronu Ułanów im. Marszałka Józefa Piłsudskiego – formacji kultywującej od blisko 30 lat tradycje kawalerii II Rzeczypospolitej.

6 czerwca 2026 roku, około godziny 13:30, podczas treningu w rejonie mostu na ulicy Branickiej w Krakowie (na pograniczu Chałupek, Branic, Kujaw i Pleszowa), koń potknął się na nierównym terenie i zrzucił jeźdźca. Spłoszony Amaretto uciekł w nieznanym kierunku, oddalając się od miejsca zdarzenia w pełnym rynsztunku – z siodłem, kawaleryjskim ogłowiem i czaprakiem.

Od tego momentu rozpoczęła się jedna z najdłuższych akcji poszukiwawczych zaginionego zwierzęcia w regionie.

Dwa miesiące poszukiwań i podejrzenie kradzieży

Ułani przeszukiwali okolicę pieszo, na rowerach, samochodami, a nawet przy pomocy drona – tę część akcji prowadził pan Damian Lipka. Do poszukiwań włączył się również pan Jurek Głąb oraz dziesiątki mieszkańców Małopolski, którzy odpowiedzieli na apele publikowane w mediach społecznościowych.

Sprawa szybko zyskała ogólnopolski rozgłos. Jako pierwsi nagłośnili ją dziennikarze RMF FM, a ekipa TVP Reporterzy przygotowała osobny materiał poświęcony poszukiwaniom konia. Mimo to przez wiele tygodni nie pojawiał się żaden trop.

Brak jakichkolwiek śladów sprawił, że ułani zaczęli podejrzewać, iż zwierzę mogło zostać przywłaszczone przez osoby trzecie. W związku z tymi obawami:

• 18 czerwca Komenda Miejska Policji w Krakowie potwierdziła, że Komisariat Policji VIII prowadzi czynności w sprawie możliwego przywłaszczenia konia, 
• postępowanie dotyczyło czynu z art. 284 § 1 Kodeksu karnego,
• 5 sierpnia, dzień przed odnalezieniem Amaretta, Komisariat Policji VIII wydał postanowienie o umorzeniu dochodzenia wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa, co zatwierdziła Prokuratura Rejonowa Kraków Nowa Huta.

Warto podkreślić, że do dziś nie ustalono, co dokładnie działo się z koniem przez te dwa miesiące – umorzenie dochodzenia oznacza brak dowodów na przestępstwo, a nie potwierdzenie konkretnej wersji wydarzeń.

Przełom: fotopułapka i szczęśliwe odnalezienie

Punkt zwrotny nastąpił na początku sierpnia, w okolicach Sułkowic – miejscowości położonej około 30 kilometrów na południe od Krakowa. Rankiem 5 sierpnia pani Anika, prowadząca Stanicę Hucuł w Sułkowicach, poinformowała ułanów o świeżych śladach końskich odchodów w miejscu, gdzie Amaretto widziano po raz ostatni. Podjęte natychmiast poszukiwania potwierdziły – ślady były jednoznaczne i w większości bardzo świeże.

- Rankiem 5 sierpnia pani Anika ze Stanicy Hucuł w Sułkowicach otrzymała od pana Mateusza Golenia informację o świeżych śladach końskich odchodów w okolicy, gdzie Amaretto był widziany ostatni raz. Podjęte natychmiast poszukiwania potwierdziły – ślady bytności konia w tym miejscu były jednoznaczne i w znakomitej większości bardzo świeże (z tego samego dnia lub dnia poprzedniego). Samego konia jednak wtedy nie udało się odnaleźć - informuje Krakowski Szwadron Ułanów im. Józefa Piłsudskiego

Z inicjatywy pana Mateusza Golenia w miejscu z największą liczbą śladów zamontowano fotopułapkę, a na ziemi zostawiono siano i marchew, licząc na to, że głodny koń się tam pojawi.

Strategia się sprawdziła. 

- 6 sierpnia przed godziną 4:00 nad ranem fotopułapka po raz pierwszy zarejestrowała Amaretta. Koń miał na sobie siodło, ale nie miał ogłowia. Po godzinie 5:00 niedaleko tego miejsca grupa ułanów podjęła poszukiwania. Po kilkudziesięciu minutach zakończyły się one szczęśliwym odnalezieniem naszego wierzchowca.

Jak Amaretto zniósł dwa miesiące na wolności?

Po zdjęciu mocno zabrudzonego i uszkodzonego siodła okazało się, że mimo znaczącego wychudzenia koń nie ma żadnych ran ani obrażeń skórnych. Nie odczuwa bólu, nie ma odparzeń ani objawów zapoprężenia (ostrego stanu zapalnego kopyt, groźnego zwłaszcza po nagłej zmianie diety u wygłodzonych zwierząt). Zachowywał się przy tym zupełnie normalnie – ochoczo wszedł do koniowozu i z wyraźną radością wrócił do swojej stajni.

Ułani podkreślają, że teraz najważniejszy jest spokój – Amaretto czeka okres dłuższej rekonwalescencji, stopniowego zwiększania dawek pokarmowych pod kontrolą weterynarza i powrotu do pełni sił.

Podziękowania dla całej społeczności

Krakowski Szwadron Ułanów szczególnie podziękował:

• pani Anice ze Stanicy Hucuł w Sułkowicach – za czujność i zgłoszenie tropu,
• panu Mateuszowi Goleniowi – za pomysł z fotopułapką i przynętą,
• panu Jurkowi Głębiowi – za wspólne poszukiwania w terenie,
• panu Damianowi Lipce – za prowadzenie poszukiwań przy użyciu drona,
• dziennikarzom RMF FM i ekipie TVP Reporterzy – za nagłośnienie sprawy w skali ogólnopolskiej,
• wszystkim mieszkańcom, którzy udostępniali apele, przeczesywali teren i wspierali akcję.

Kim są krakowscy ułani i kim jest Amaretto dla Szwadronu

Krakowski Szwadron Ułanów im. Marszałka Józefa Piłsudskiego to formacja patriotyczno-rekonstrukcyjna, działająca od blisko trzech dekad i licząca kilkunastu ułanów – tyle samo, ile koni w stajni. To właśnie ta grupa co roku towarzyszy krakowianom podczas najważniejszych rocznic państwowych, takich jak 3 maja czy 11 listopada, przejeżdżając ulicami miasta w mundurach nawiązujących do kawalerii II Rzeczypospolitej. Dla członków Szwadronu każdy koń jest nie tylko partnerem podczas defilad, ale i pełnoprawnym członkiem „rodziny" – stąd tak wielka determinacja w poszukiwaniach Amaretta i tak duża ulga po jego odnalezieniu.

Nie bez znaczenia jest też miejsce, w którym ostatecznie natrafiono na trop konia. Stanica Hucuł w Sułkowicach zajmuje się hodowlą i jazdą na koniach huculskich – rasy znanej z wytrzymałości i przystosowania do trudnych, górskich warunków. To właśnie doświadczenie osób pracujących na co dzień z końmi pozwoliło szybko i trafnie odczytać świeże ślady pozostawione przez zwierzę.

Co historia Amaretta mówi o poszukiwaniach zaginionych zwierząt

Ten przypadek pokazuje, jak wiele może zdziałać współpraca lokalnej społeczności, nowoczesnych narzędzi (fotopułapek) i cierpliwości. Osoby, które w przyszłości natkną się na zaginione lub błąkające się zwierzę gospodarskie, powinny pamiętać o kilku zasadach:

• nie podchodzić do spłoszonego zwierzęcia zbyt blisko ani nie próbować go łapać na własną rękę,
• zaobserwować i zapamiętać dokładne miejsce oraz kierunek, w którym oddaliło się zwierzę,
• jak najszybciej powiadomić właściciela (jeśli jest znany), lokalną policję lub straż miejską,
• rozważyć pozostawienie w okolicy jedzenia i, jeśli to możliwe, fotopułapki – tak jak zrobili to mieszkańcy Sułkowic.

Historia Amaretta zakończyła się happy endem, ale przypomina też, że zaginięcie dużego zwierzęcia gospodarskiego to sprawa poważna – wymagająca zaangażowania służb, mediów i całej okolicy.

Źródła

Krakowski Szwadron Ułanów im. Marszałka Józefa Piłsudskiego, komunikat własny (Facebook), 6–7 sierpnia 2026.

Gazeta Krakowska, Szczęśliwe zakończenie poszukiwań. Koń krakowskich ułanów został odnaleziony, 7 sierpnia 2026, autor: Piotr Tymczak.

Gazeta Krakowska, Gdzie jesteś, Amaretto? Koń krakowskich ułanów zniknął bez śladu podczas treningu ponad 10 dni temu, 18 czerwca 2026, autor: Małgorzata Mrowiec.

Niezalezna.pl, Szczęśliwe zakończenie poszukiwań. Ułani odnaleźli swojego konia po dwóch miesiącach, 7 sierpnia 2026.

wPolityce.pl, Koń zrzucił jeźdźca i uciekł. Ułani proszą o pomoc!, 7 czerwca 2026.

Cowkrakowie.pl, Zaginiony koń Amaretto odnaleziony. Krakowski Szwadron Ułanów wydał komunikat, sierpień 2026.

Sprawa wyszła na jaw w czwartek, 6 sierpnia, gdy do kieleckich policjantów trafiła informacja od Straży Miejskiej dotycząca warunków, w jakich przetrzymywane były psy na terenie miasta. Funkcjonariusze natychmiast rozpoczęli czynności na dwóch posesjach.

Początkowo szacowano, że w pseudohodowli może przebywać około 200 zwierząt. Kolejny dzień działań przyniósł jednak zaktualizowane, znacznie wyższe dane:

• Na miejscu ujawniono ponad 300 psów różnych ras
• Odnaleziono również truchła kilku szczeniąt
• Zwierzęta trzymano w dwóch lokalizacjach, z których jedna udawała legalnie zarejestrowaną hodowlę
• Właściciel zarejestrował w czerwcu działalność jedynie na 21 dorosłych osobników – rzeczywista skala była kilkunastokrotnie wyższa.

Ekstremalne warunki i stan zwierząt

Jak przekazali inspektorzy weterynarii, zwierzęta przebywały w opuszczonym budynku gospodarczym pozbawionym wentylacji, gdzie temperatura sięgała 38°C. Dla psów ras krótkoczaszkowych, takich jak buldogi francuskie, takie warunki oznaczały realne ryzyko niewydolności oddechowej. Wiele zwierząt wymagało pilnej pomocy weterynaryjnej, a część – jak wskazują służby – nie doczekała interwencji.

Wspólna akcja służb i organizacji

W działaniach na miejscu, oprócz policji, brali udział przedstawiciele:

• Urzędu Miasta Kielce 
• Powiatowego Inspektoratu Weterynarii
• Schroniska dla Bezdomnych Zwierząt w Kielcach
• Fundacji Judyta, zajmującej się ratowaniem zwierząt

Według informacji przekazanych przez prezydent Kielc, do soboty z pseudohodowli odebrano już około 180 psów, które trafiły pod opiekę schroniska i fundacji. Ewakuacja pozostałych zwierząt oraz zabezpieczanie materiału dowodowego trwały jeszcze w kolejnych dniach.

Zatrzymanie właściciela i zarzuty

Policjanci zatrzymali 35-letniego mężczyznę, właściciela obu posesji. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego przedstawiono mu zarzuty dotyczące znęcania się nad zwierzętami oraz prowadzenia hodowli z naruszeniem obowiązujących przepisów. Śledczy badają, czy doszło do znęcania się ze szczególnym okrucieństwem.

Warto podkreślić, że zatrzymanemu przysługuje domniemanie niewinności – zastosowanie tymczasowego aresztowania jest środkiem zabezpieczającym prawidłowy przebieg postępowania, a nie wyrokiem.

Co grozi za znęcanie się nad zwierzętami?

Zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt:

• art. 35 ust. 1a – znęcanie się nad zwierzęciem podlega karze pozbawienia wolności do 3 lat
• art. 35 ust. 2 – jeśli sprawca działał ze szczególnym okrucieństwem, kara wynosi od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności
• art. 35 ust. 3 – sąd orzeka przepadek zwierzęcia, jeśli sprawca jest jego właścicielem
• art. 35 ust. 5 – sąd obligatoryjnie orzeka nawiązkę w wysokości od 1000 do 100 000 zł na cel związany z ochroną zwierząt

Sąd Rejonowy w Kielcach przychylił się do wniosku prokuratury i policji, decydując o zastosowaniu wobec podejrzanego tymczasowego aresztowania na okres dwóch miesięcy.

Co dalej ze zwierzętami?

Zabezpieczone psy pozostają pod stałą opieką weterynaryjną, a ich stan zdrowia jest na bieżąco monitorowany. Dla kieleckiego schroniska opieka nad tak dużą liczbą zwierząt to ogromne wyzwanie logistyczne i finansowe – miasto zapowiedziało doposażenie placówki w dodatkowe klatki i kojce, choć doraźne potrzeby pozostają bardzo duże. Zorganizowano również społeczną zrzutkę: 

Skąd biorą się nielegalne hodowle?

Zdaniem behawiorystów zwierząt, zjawisko "fabryk szczeniąt" wynika przede wszystkim z rosnącego popytu na psy rasowe kupowane z niesprawdzonych źródeł, często bez odwiedzenia hodowcy. Warto pamiętać, że:

• Szczenię wychowywane w złych warunkach w kluczowym okresie pierwszych 12–14 tygodni życia może na trwałe stracić ufność wobec ludzi
• Częstym skutkiem jest nadmierna lękliwość i nadreaktywność
• Krzyżowanie spokrewnionych osobników prowadzi do poważnych wad genetycznych i chorób dziedzicznych

Dlatego eksperci zalecają, by przed zakupem psa zawsze odwiedzić hodowlę osobiście, sprawdzić warunki bytowe zwierząt oraz poprosić o dokumentację rodowodową i zdrowotną.

Źródła:

Komenda Miejska Policji w Kielcach / Policja Świętokrzyska, Nielegalna hodowla psów. Właściciel trafił do aresztu, swietokrzyska.policja.gov.pl (komunikat oficjalny – podstawa faktografii przekazanej przez użytkowniczkę)

Radio Kielce, Nielegalna hodowla psów w Kielcach. Zatrzymano właściciela, radiokielce.pl

TVN24, Kielce. "Nielegalna fabryka szczeniąt", areszt dla właściciela, tvn24.pl

RMF24, Setki psów uratowanych z pseudohodowli. Właściciel "fabryki szczeniąt" aresztowany, rmf24.pl

GazetaPrawna.pl, Ewakuacja psów z pseudohodowli w Kielcach. Wyniki kontroli weterynaryjnej i zarzuty policji

Dzień Dobry TVN, Kielce. 300 psów w starym kurniku. Właściciel pseudohodowli zatrzymany

Portal Samorządowy, "Nielegalna fabryka szczeniąt" w dawnym kurniku. Uratowano ponad 300 psów

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. 2023 poz. 1580 t.j.), art. 35 – zweryfikowano treść przepisu na isap.sejm.gov.pl / lexlege.pl

Jak opisuje przewodnik, jeden z napotkanych psów wyraźnie bał się zejścia ze szczytu. Zwierzę cicho skomlało, patrzyło w dół i zapierało się łapami.

Jego opiekun miał jednak twierdzić, że pies się nie boi. Według niego zwierzę skomlało dlatego, że „chce już iść”. Jako argument podał również to, że pies był już wcześniej w Dolomitach.

Problem w tym, że doświadczenie psa z innymi górami nie oznacza automatycznie, że poradzi sobie w każdych warunkach.

Pies może reagować na stres inaczej niż człowiek. Zapieranie się łapami, niechęć do poruszania się, skomlenie czy wyraźne napięcie ciała mogą być sygnałami, że zwierzę czuje się zagrożone lub przeciążone.

Na Rysach dochodzi do tego kilka czynników jednocześnie: duża ekspozycja, strome fragmenty szlaku, tłum ludzi i przemieszczające się kamienie.

- Żaden pies w tych warunkach nie czuje się komfortowo, ale Wam o tym nie powie – podkreśla Marcin Kijowski.

To właśnie na człowieku spoczywa odpowiedzialność za ocenę sytuacji i wycofanie się, gdy zwierzę nie radzi sobie z warunkami.

„Co za problem wziąć psa pod pachę?”

Przewodnik opisuje również sytuację z kolejnym psem. Zwierzę miało zapierać się łapami, ale jego opiekunowie mieli uznać, że problem można rozwiązać, po prostu ciągnąc psa na smyczy lub biorąc go na ręce.

Takie podejście może być szczególnie ryzykowne w miejscu, gdzie na niewielkiej przestrzeni znajduje się wielu turystów.

Przestraszony pies może nagle szarpnąć smyczą, próbować uciec albo zareagować w sposób, którego opiekun się nie spodziewa. Na stromym i zatłoczonym szlaku może to oznaczać zagrożenie zarówno dla zwierzęcia, jak i innych osób.

Rysy nie są miejscem dla psów

W swoim wpisie Marcin Kijowski przypomina również o kwestii podstawowej – na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego obowiązują ograniczenia dotyczące wprowadzania psów. Wyjątkiem są miejsca i szlaki, na których jest to wyraźnie dozwolone.

Zakazy nie zostały wprowadzone bez powodu. Tatrzański Park Narodowy jest obszarem chronionym, a obecność zwierząt domowych może wpływać na dziką faunę. Psy mogą płoszyć zwierzęta, a także pozostawiać zapachy, odchody czy potencjalne patogeny i pasożyty.

Jednocześnie sama górska trasa może być dla psa niebezpieczna.

Kijowski zwraca uwagę m.in. na żmije. Ich ukąszenie może stanowić poważne zagrożenie dla psa, a w wysokich górach szybkie uzyskanie pomocy weterynaryjnej może być bardzo trudne.

„O, jaki ładny piesek. Jaki dzielny!”

Przewodnik zwraca uwagę także na reakcje innych turystów.

Psy miały wzbudzać zainteresowanie i zachwyt. Na szlaku i na szczycie pojawiały się komentarze, że są „ładne” i „dzielne”. Opiekunowie mieli być z kolei zadowoleni z tego zainteresowania. Tymczasem zachwyt turystów nie jest dowodem na to, że zwierzę dobrze się bawi.

- Część z nich zachwycona. ‘O, jaki ładny piesek. Jaki dzielny!’. Opiekunowie zachwyceni zachwytem. Tylko psy jakoś nie bardzo… – pisze Kijowski.

To ważne rozróżnienie. Pies może fizycznie pokonać określony odcinek trasy, a jednocześnie przeżywać silny stres, strach lub przeciążenie.

Pies ufa opiekunowi. To człowiek musi podjąć decyzję

Najważniejszy problem, na który zwraca uwagę Marcin Kijowski, dotyczy odpowiedzialności człowieka. Pies ufa swojemu opiekunowi i często będzie podążał za nim nawet wtedy, gdy sytuacja jest dla niego trudna.

- Za swoim opiekunem, nawet jeśli jest idiotą, pójdzie w ogień. Niestety – podsumowuje przewodnik.

 

 

 

 

Wyświetl ten post na Instagramie

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Post udostępniony przez Marcin Kijowski Przewodnik Tatrzański (@marcin_kijowski_guide)

Dlatego przed zabraniem psa w góry nie wystarczy odpowiedzieć sobie na pytanie: „Czy mój pies da radę wejść?”. Trzeba sprawdzić również, czy może tam legalnie przebywać i czy warunki są dla niego bezpieczne.

W przypadku Rysów odpowiedź jest jednoznaczna. To nie jest miejsce, do którego należy zabierać psa.

A jeśli podczas górskiej wycieczki zwierzę zaczyna się zapierać, skomleć, trząść, próbować uciekać lub wyraźnie odmawia dalszego marszu, nie należy traktować tego jako „focha” czy zwykłego braku kondycji. To może być sygnał, że pies właśnie pokazuje człowiekowi, że sytuacja go przerasta.

Do zdarzenia doszło 9 sierpnia, tuż po godzinie 19, na drodze Oswalda Balzera w rejonie Brzezin, w okolicy skrzyżowania z trasą prowadzącą z Murzasichla – czyli na popularnym wśród turystów odcinku łączącym Zakopane z Łysą Polaną. Jak ustaliła zakopiańska policja drogówka, młody niedźwiedź, mający prawdopodobnie 2–3 lata, wbiegł na jezdnię wprost przed nadjeżdżający samochód marki Mercedes Vito. Zderzenie okazało się dla zwierzęcia śmiertelne – niedźwiedź zginął na miejscu.

Kierowca pojazdu nie odniósł obrażeń, a samochód nie został poważnie uszkodzony. Na miejsce wezwano funkcjonariuszy Straży Tatrzańskiego Parku Narodowego, którzy zabezpieczyli martwe zwierzę i zabrali je do dalszych badań – mają one pozwolić między innymi na dokładniejsze ustalenie wieku i płci osobnika.

To już drugi taki przypadek w ciągu dwóch tygodni

Niedzielny wypadek nie jest odosobniony. 29 lipca, tuż przed godziną 15, na drodze wojewódzkiej nr 958 w rejonie Doliny Kościeliskiej doszło do kolizji osobowego samochodu marki Seat z niedźwiedziem. Zwierzę również nie przeżyło zderzenia. Na miejscu interweniowali wówczas policjanci zakopiańskiej drogówki oraz Straż Parku TPN.

Rzecznik zakopiańskiej policji zwraca uwagę na powtarzającą się prawidłowość: do wypadków z udziałem dzikich zwierząt najczęściej dochodzi między zmierzchem a świtem, czyli w porze, gdy zwierzęta są najbardziej aktywne, a widoczność na drodze znacznie się pogarsza.

Warto podkreślić: część lokalnych mediów lokalizuje wcześniejsze, poprzedzające lipcowy wypadek zdarzenie w rejonie Witowa, sprzed około dwóch tygodni od zdarzenia z 9 sierpnia – informacja ta nie została jednak potwierdzona przez wszystkie źródła i wymaga dalszej weryfikacji u zarządcy terenu.

Dlaczego na tatrzańskich drogach ginie coraz więcej zwierząt

Wzrost liczby kolizji nie jest przypadkowy. Najnowsze badania genetyczne przeprowadzone przez Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk na zlecenie TPN wykazały, że w polskich Tatrach bytuje obecnie co najmniej 64 niedźwiedzie brunatne – to rekordowy wynik w historii tego typu badań. Dla porównania:

• w 2013 roku szacowano populację na 45 osobników,
• w 2017 roku – na 56 osobników,
• obecnie – na co najmniej 64 osobniki (38 samic i 24 samce).

Aż 80 proc. tatrzańskiej populacji wykazuje aktywność transgraniczną, migrując sezonowo między Polską a Słowacją. Latem, gdy baza pokarmowa po polskiej stronie gór jest bogatsza, więcej zwierząt przemieszcza się właśnie tutaj – co w połączeniu z rekordowym ruchem turystycznym na drogach dojazdowych do Tatr znacząco zwiększa ryzyko kolizji.

Co mówi prawo? Ochrona niedźwiedzia i odpowiedzialność za oznakowanie dróg

Niedźwiedź brunatny (Ursus arctos) od 1953 roku podlega w Polsce ścisłej ochronie gatunkowej – jako pierwszy rodzimy drapieżnik objęty takim statusem. Gatunek wymaga też ochrony czynnej oraz ustanowienia 500-metrowej strefy ochronnej wokół gawry w okresie od 1 listopada do 30 kwietnia. Na światowej Czerwonej Liście IUCN niedźwiedź brunatny ma status najmniejszej troski (LC), natomiast krajowa Czerwona Lista Kręgowców Polski klasyfikuje go jako gatunek bliski zagrożenia (NT).

Kwestię ostrzegania kierowców przed możliwością napotkania dzikich zwierząt reguluje znak drogowy A-18b „Zwierzęta dzikie”, stawiany w miejscach, w których dziko żyjące zwierzęta regularnie przekraczają drogę – np. przy wjeździe do lasu lub na szlakach migracyjnych ustalanych na podstawie informacji leśników. W orzecznictwie sądowym pojawiały się sprawy, w których brak odpowiedniego oznakowania odcinka drogi uznawano za zaniedbanie zarządcy drogi, co mogło rodzić odpowiedzialność cywilną za szkody. Sądy zwracały jednak też uwagę, że sam znak nie gwarantuje uniknięcia kolizji, jeśli zwierzę wbiegnie na jezdnię nagle i bez możliwości reakcji kierowcy.

Jak kierowcy mogą uniknąć tragedii? Praktyczne zasady bezpieczeństwa

Policja i przedstawiciele TPN przypominają o kilku podstawowych zasadach, które mogą uchronić życie zarówno zwierząt, jak i uczestników ruchu drogowego:

• Zwalniaj przy znaku A-18b – widząc tablicę „Uwaga dzikie zwierzęta”, jedź ze stałą, bezpieczną prędkością, by mieć czas na reakcję.
• Zachowaj szczególną ostrożność między zmierzchem a świtem – to pora, w której dochodzi do najwięcej wypadków z udziałem dzikich zwierząt.
• Nie licz na przewidywalność zwierzęcia – dzikie zwierzę może nagle zatrzymać się na środku drogi albo z pełnym impetem wbiec wprost pod koła samochodu.
• Reaguj płynnie – w razie dostrzeżenia zwierzęcia przy drodze zwolnij, możesz zamigać światłami, ale unikaj gwałtownego hamowania czy skrętu, które mogą być groźniejsze niż samo zderzenie.
• Nie wyprzedzaj zwierzyny na drodze – pozwól jej spokojnie przejść na drugą stronę; zwierzęta często przemieszczają się w grupach, więc za jednym osobnikiem mogą podążać kolejne.

Apel do turystów

Sezon letni w Tatrach oznacza rekordowy ruch samochodowy na drogach dojazdowych do popularnych szlaków – Doliny Kościeliskiej, Łysej Polany czy Morskiego Oka. To właśnie te trasy przecinają naturalne korytarze migracyjne dzikich zwierząt, w tym coraz liczniejszej populacji niedźwiedzi. Policja i Straż Parku po raz kolejny apelują: ograniczenie prędkości i zachowanie czujności w rejonach leśnych to nie tylko obowiązek prawny, ale realny sposób na uniknięcie tragedii – zarówno dla kierowców, jak i dla dzikich mieszkańców Tatr.

Bibliografia

Komenda Powiatowa Policji w Zakopanem, Uwaga na dzikie zwierzęta na drogach – policja apeluje o ostrożność, 10.08.2026 (aut. R.W.). https://zakopane.policja.gov.pl/ktt/aktualnosci/74617,Uwaga-na-dzikie-zwierzeta-na-drogach-policja-apeluje-o-ostroznosc.html

Interia Zielona, Kierowca potrącił niedźwiedzia pod Tatrami. To kolejny przypadek, 9.08.2026, zielona.interia.pl

Wiara.pl, Tatry: Dwa niedźwiedzie zginęły latem w kolizjach z autami, 9.08.2026, info.wiara.pl

24tp.pl / Tygodnik Podhalański, Samochód śmiertelnie potrącił niedźwiedzia, 9.08.2026, 24tp.pl

Super Express, Samochód potrącił niedźwiedzia. Tragiczny wypadek na drodze do Zakopanego, 9.08.2026, se.pl (za Wirtualną Polską)

PAP, W Tatrach więcej niedźwiedzi niż w poprzednich latach, pap.pl

National Geographic Polska, Ile niedźwiedzi żyje w Tatrach? Nowe dane TPN i PAN (2026), national-geographic.pl

Świat Karpat, Niedźwiedź brunatny, swiatkarpat.pl

WWF Polska, Niedźwiedź brunatny, wwf.pl

Infor.pl, Znak A-18b a odszkodowanie. Czyli kolizja z dzikim zwierzęciem, moto.infor.pl

Prawo.pl, „Uwaga dzikie zwierzęta” nie w każdym lesie, prawo.pl

Latem sprzęt ma kontakt z wodą z kałuży czy psiej kąpieli, a czasem po prostu z deszczem. Materiał, który długo pozostaje wilgotny, sprzyja nieprzyjemnemu zapachowi i podrażnieniom skóry w miejscach stałego kontaktu. Warto sięgać więc po materiały szybkoschnące.

A zimą? Impregnowany lub wodoodporny materiał mniej nasiąka podczas deszczu czy śniegu, co skraca czas suszenia i zapobiega długotrwałej wilgoci przy skórze psa. To informacja, którą producent zwykle wprost podaje w opisie produktu – jeśli jej nie ma, prawdopodobnie materiał nie jest specjalnie zabezpieczony przed wodą.

Czy materiał nie sztywnieje na mrozie

Zimą część materiałów traci elastyczność w niskich temperaturach. Robią się sztywne, mogą pękać przy zgięciach, a to skraca żywotność sprzętu i bywa nieprzyjemne w dotyku dla właściciela trzymającego smycz gołą ręką. Przejrzyj opinie osób, które użytkują interesujące Cię akcesoria spacerowe – być może oceniają odporność na mróz.

Jakie są okucia - klamry i karabińczyki

Metalowe elementy potrafią mocno wychłodzić się zimą, co ma znaczenie zarówno dla komfortu właściciela, jak i dla psa, jeśli klamra styka się bezpośrednio ze skórą. Warto zwrócić uwagę, z czego wykonane są zapięcia i czy ich konstrukcja minimalizuje bezpośredni kontakt metalu ze skórą psa.

Widoczność w krótsze dni

Jesienią i zimą większość spacerów wypada po zmroku. Jaskrawe kolory smyczy czy szelek albo elementy odblaskowe zwiększają widoczność psa i właściciela dla kierowców i rowerzystów.

Czy rozmiar da się dopasować sezonowo

Regulowane sprzączki i szerszy zakres dopasowania ułatwiają utrzymanie właściwego, bezpiecznego rozmiaru przez cały rok, niezależnie od aktualnej ilości sierści.

Wykończenie krawędzi

Postrzępione lub źle obszyte krawędzie taśmy mogą z czasem otwierać się i uwierać, szczególnie przy dłuższym, intensywnym użytkowaniu w trudniejszych warunkach pogodowych. Solidne, równo wykończone brzegi to prosty, wzrokowy sygnał jakości wykonania.

Certyfikaty bezpieczeństwa materiału

Jeśli sprzęt ma bezpośredni, długotrwały kontakt ze skórą psa, warto sprawdzić, czy materiał ma certyfikat potwierdzający brak szkodliwych substancji – najbardziej rozpoznawalnym jest OEKO-TEX, a konkretnie jego najwyższa klasa (Klasa I), przeznaczona dla produktów mających kontakt ze skórą. Przykładem produktów z takim certyfikatem jest m.in. kolekcja akcesoriów spacerowych dla psów InPost x SeaDog, która ma potwierdzony OEKO-TEX Klasa I.

Pielęgnacja przez cały rok

Niezależnie od pory roku, sprzęt warto czyścić regularnie, żeby usuwać błoto, sól czy sierść. Bezpieczną, ogólną zasadą jest pranie ręczne w chłodnej wodzie z delikatnym detergentem i suszenie na powietrzu, bez wybielacza i suszarki, o ile producent nie poda innych, szczegółowych wytycznych dla konkretnego materiału.

Checklista przed zakupem:

• Czy materiał ma podane informacje o szybkim wysychaniu?
• Czy producent deklaruje odporność na mróz?
• Z czego wykonane są klamry i karabińczyki?
• Czy sprzęt ma jaskrawy kolor lub elementy odblaskowe?
• Czy rozmiar jest regulowany w szerokim zakresie?
• Czy materiał jest impregnowany/wodoodporny?
• Czy krawędzie są solidnie wykończone?
• Czy materiał ma certyfikat bezpieczeństwa (np. OEKO-TEX)?

Żaden pojedynczy punkt nie przesądza o jakości sprzętu, ale im więcej odpowiedzi na "tak", tym większa szansa, że kupiony zestaw posłuży psu i latem, i zimą bez konieczności wymiany co sezon.

Artykuł opracowany z wykorzystaniem AI, zweryfikowany redakcyjnie

Jedna z interwencji miała miejsce na terenie powiatu warszawskiego zachodniego. Policjanci zatrzymali mężczyznę, przy którym znaleziono blisko 4 gramy suszu roślinnego. Funkcjonariusze podejrzewali, że w jego miejscu zamieszkania mogą znajdować się kolejne nielegalne substancje.

Do przeszukania skierowano policjanta z psem wyszkolonym do wyszukiwania zapachów narkotyków. Czworonóg wskazał pomieszczenie, w którym policjanci znaleźli 464,95 g suszu roślinnego.

To właśnie specjalistyczne szkolenie pozwala psom służbowym reagować na zapachy, których człowiek nie jest w stanie wychwycić w podobny sposób.

Rysia ruszyła tropem uciekającego kierowcy

Kolejna interwencja pokazuje możliwości psów patrolowo-tropiących. W Warszawie policjanci poszukiwali mężczyzny podejrzanego o spowodowanie zdarzenia drogowego przy ul. Sarnackiej. Kierowca BMW oddalił się pieszo z miejsca zdarzenia.

Do działań skierowano przewodnika asp. Krzysztofa Miszczuka oraz jego czworonożną partnerkę – Rysię. Po podjęciu tropu pies przeprowadził funkcjonariuszy na dystansie około 500 metrów i doprowadził ich do miejsca, w którym ukrywał się mężczyzna.

Sprawca został zatrzymany.

Jak pies może podjąć trop?

Psi nos jest niezwykle czułym narządem zmysłu. Psy potrafią rozpoznawać i rozróżniać zapachy w sposób niedostępny dla człowieka, dlatego odpowiednio wyszkolone zwierzęta mogą pracować m.in. przy tropieniu osób, poszukiwaniu narkotyków czy odnajdywaniu osób zaginionych.

W przypadku psów tropiących kluczowa jest nie tylko sama zdolność do wykrywania zapachu, ale również długotrwałe szkolenie. Zwierzę uczy się, jak zareagować na określony zapach i w jaki sposób wskazać przewodnikowi jego źródło.

Psy przeszukały ponad 21 hektarów

Najbardziej wymagające działania przeprowadzono w Ciechanowie. Policjanci poszukiwali tam ludzkich szczątków. Na miejsce skierowano dwóch przewodników wraz z psami wyszkolonymi do wyszukiwania zwłok – asp. szt. Kamilem Malickim z psem Racuch oraz asp. szt. Sebastianem Lipą z psem Muszkiet.

Podczas działań psy pokonały łącznie ponad 10 kilometrów i przeszukały obszar blisko 21 hektarów. To właśnie one zlokalizowały i oznaczyły ludzkie szczątki.

Takie zadania należą do najbardziej wymagających specjalizacji psów służbowych. Zwierzęta muszą być odpowiednio przygotowane do pracy w różnych warunkach terenowych, a ich skuteczność zależy również od doświadczenia i współpracy z przewodnikiem.

Pies i przewodnik muszą działać jak jeden zespół

Sukces psów służbowych nie jest wyłącznie efektem ich naturalnych zdolności. Za każdym takim działaniem stoją miesiące i lata szkolenia oraz codzienna praca przewodnika i psa.

Czworonożni funkcjonariusze mogą mieć różne specjalizacje. W zależności od wyszkolenia są wykorzystywani m.in. do tropienia osób, wyszukiwania narkotyków, poszukiwania zaginionych czy odnajdywania ludzkich szczątków.

Opisane przez policję interwencje pokazują, że psi węch pozostaje jednym z niezwykle cennych narzędzi wykorzystywanych podczas działań służb. Rysia, Racuch, Muszkiet i ich przewodnicy po raz kolejny udowodnili, że dobrze wyszkolony pies może odegrać kluczową rolę w działaniach, w których liczy się czas, precyzja i możliwość odnalezienia zapachu niewyczuwalnego dla człowieka.

Źródło: Komenda Stołeczna Policji 

Co wiadomo o okolicznościach śmierci rysicy

Martwe zwierzę leżało w wodzie w pobliżu wsi Dołgie, niedaleko Złocieńca, na terenie stanowiącym granicę dwóch obwodów łowieckich – dzierżawionych przez koła łowieckie „Jeleń" i „Cyranka". Na miejsce, wraz z Komendantem Straży Leśnej Nadleśnictwa Złocieniec, dotarł zespół terenowy ZTP wyposażony w wykrywacz metalu.

Kluczowe ustalenia z oględzin:

• w ciele rysicy stwierdzono otwór wlotowy po pocisku,
• wykrywacz metalu potwierdził obecność ciała obcego,
• samica nie miała założonej obroży telemetrycznej,
• z ciała zwierzęcia wydobyto i zabezpieczono fragmenty pocisku.

Na miejsce zdarzenia przybyli funkcjonariusze Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego Komendy Powiatowej Policji w Drawsku Pomorskim, którzy przeprowadzili oględziny zwłok i zabezpieczyli materiał dowodowy. Według nieoficjalnych ustaleń przekazanych mediom, do postrzelenia zwierzęcia mogło dojść nawet około dwóch tygodni wcześniej, a ciało zostało następnie przeniesione znad miejsca postrzału i wrzucone do rzeki.

- Wstępne ustalenia oraz zebrany materiał dowodowy wskazują, że rysica została zabita najprawdopodobniej z broni myśliwskiej. Z jej ciała wydobyto i zabezpieczono fragmenty pocisku, które będą jednym z kluczowych dowodów w prowadzonym postępowaniu - tłumaczą przyrodnicy.

Warto podkreślić, że sprawca nie został na razie ustalony, a wszystkie ustalenia dotyczące przebiegu zdarzenia mają na tym etapie charakter wstępny – ostateczne wnioski będą wynikać z toczącego się postępowania.

Czy rysica miała młode?

Stan rozkładu ciała był na tyle zaawansowany, że pracownicy ZTP nie byli w stanie od razu stwierdzić na miejscu, czy samica była karmiącą matką. To właśnie ta niewiadoma budzi wśród przyrodników największy niepokój.

- Jeżeli wychowywała młode, gdzieś w lesie mogły pozostać małe rysie, które czekały na jej powrót. Nie rozumieją, dlaczego matka nie wraca. Bez niej nie mają praktycznie żadnych szans na przeżycie. Być może wraz z tą jedną rysicą straciliśmy nie jedno, lecz kilka istnień - podkreślają w swoich social mediach przedstawiciele Zachodniopomorskiego Towarzystwa Przyrodniczego.

Sierpień to okres, w którym rysie rodziny intensywnie się przemieszczają, a młode zaczynają opuszczać kryjówki, w których przebywały od wiosny. Jeśli zabita samica wychowywała młode, mogły one pozostać same w lesie, bez matki i bez szans na samodzielne przetrwanie. Dokładniejszą odpowiedź na to pytanie ma dać sekcja zwłok, w tym badanie gruczołów mlekowych i narządów rozrodczych zwierzęcia.

Ryś pod ochroną – dlaczego ta śmierć ma znaczenie

Ryś euroazjatycki jest w Polsce objęty ścisłą ochroną gatunkową od 1995 roku. Jego populację szacuje się obecnie na około dwieście osobników w całym kraju – to gatunek, który jeszcze kilkadziesiąt lat temu niemal zniknął z północnej Polski.

Zachodniopomorskie Towarzystwo Przyrodnicze od kilku lat prowadzi program reintrodukcji rysia w regionie w ramach projektu LIFE LYNX PL LT DE „Rozszerzenie zasięgu populacji rysia w północnej Polsce", współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej, Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Fundacji WWF Polska. W ramach wcześniejszego, kilkuletniego programu „Powrót rysia do północno-zachodniej Polski" na wolność wypuszczono ponad sto rysi.

Jak podaje ZTP, znaleziona pod Złocieńcem samica mogła być już jedenastym rysiem, który zginął w wyniku działalności kłusowniczej od początku realizacji projektów reintrodukcyjnych Towarzystwa. To pokazuje skalę zagrożenia, jakie dla wciąż niewielkiej populacji stanowi nielegalne odstrzeliwanie zwierząt.

Co grozi za zabicie rysia?

Zabijanie zwierząt objętych ochroną gatunkową jest w Polsce przestępstwem ściganym z urzędu. Podstawę prawną stanowi tu przede wszystkim:

• art. 181 § 1 Kodeksu karnego – kto powoduje zniszczenie w świecie zwierzęcym w znacznych rozmiarach, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat,
• art. 181 § 3 Kodeksu karnego – karze tej podlega także ten, kto niezależnie od miejsca czynu niszczy lub uszkadza zwierzęta pozostające pod ochroną gatunkową, powodując istotną szkodę,
• pomocniczo także art. 127 ustawy o ochronie przyrody, który przewiduje karę aresztu albo grzywny za umyślne naruszanie zakazów wobec gatunków chronionych.

Jak zwraca uwagę Rzecznik Praw Obywatelskich, w praktyce orzeczniczej zabicie choćby jednego przedstawiciela tak rzadkiego gatunku jak ryś powinno być traktowane jako "istotna szkoda" w rozumieniu przepisów – mimo że sądy nie zawsze stosują tę kwalifikację jednolicie.

Straty, których nie da się policzyć w złotówkach

Jak podkreślają przedstawiciele ZTP, śmierć jednej rysicy oznacza nie tylko stratę ekologiczną, ale i finansową. Sama obroża telemetryczna kosztuje około 10 tysięcy złotych, do tego dochodzą koszty transportu, badań genetycznych, opieki weterynaryjnej, adaptacji zwierzęcia do życia na wolności oraz wieloletniego monitoringu.

Znacznie trudniej wycenić stratę, jaką dla wciąż odbudowywanej populacji stanowi śmierć dorosłej, zdrowej samicy zdolnej do rozrodu. Pracownicy ZTP pobrali próbki do badań genetycznych, które pozwolą ustalić pochodzenie zwierzęcia i jego powiązania z innymi rysiami z projektu reintrodukcji.

Co dalej ze sprawą

Sprawa ma zostać przekazana do prokuratury, która zdecyduje o dalszym kierunku postępowania. Zachodniopomorskie Towarzystwo Przyrodnicze zapowiedziało, że będzie wspierać organy ścigania i na bieżąco – w porozumieniu z policją – informować o postępach w wyjaśnianiu okoliczności zdarzenia.

Osoby, które posiadają jakiekolwiek informacje mogące pomóc w ustaleniu sprawcy, proszone są o kontakt z Komendą Powiatową Policji w Drawsku Pomorskim.

Źródła:

Radio Szczecin – radioszczecin.pl (relacja pierwotna, powołująca się na ZTP)

Polskie Radio Koszalin / prk24.pl

DSI (Drawskie Strony Internetowe) – dsi.net.pl

TVN24 Szczecin – tvn24.pl (dodatkowe szczegóły: lokalizacja koło wsi Dołgie, szacowany czas od postrzału, dane o skali programu reintrodukcji: 113 wypuszczonych rysi, ok. 30 żyjących dziś)

WP Wiadomości – wiadomosci.wp.pl

LokalnyReporter.pl

Twoje Radio Tylko Przeboje – twojeradio.fm (dane o łącznej liczbie 11 martwych rysi z ranami postrzałowymi/śrutowymi oraz jednym przypadku wnyków)

Interia Zielona – zielona.interia.pl

OKO.press (kontekst prawny: art. 181 k.k., wcześniejsze przypadki postrzelenia rysi z broni kulowej)

Kodeks karny – art. 181 §1 i §3 (isap.sejm.gov.pl)

Ustawa o ochronie przyrody – art. 127 (isap.sejm.gov.pl)

Koty pustynne mieszkają w Gdańskim Ogrodzie Zoologicznym od 2015 roku. Obecnie stado hodowlane tworzą dwie samice – Maolie i Sahira – oraz samiec Darawa, którego opiekunowie nazywają „Darkiem”.

Jak przekazuje zoo, pierwsze młode przyszły tam na świat w 2021 roku, a kolejne rok później. Wszystkie zostały następnie przekazane do innych europejskich ogrodów zoologicznych w ramach programu hodowlanego.

Tegoroczne narodziny są szczególne, ponieważ młode urodziły obie samice.

– Koty pustynne mieszkają w naszym zoo od 2015 roku. Obecnie tworzą stado hodowlane składające się z dwóch samic – Maolie i Sahiry – oraz samca Darawa, którego opiekunowie pieszczotliwie nazywają Darkiem – mówi Emilia Salach, dyrektor Gdańskiego Ogrodu Zoologicznego.

Małe koty już rosną

Pierwszy przegląd miotu Maolie odbył się kilka dni temu. Kocięta ważą już ponad 300 gramów, zostały odrobaczone i zaczynają stawiać pierwsze kroki.

Młode Sahiry są nieco młodsze i na pierwsze badania dopiero czekają. Na razie pozostają pod troskliwą opieką matki, która ukrywa je w kotniku. Oznacza to, że odwiedzający zoo nie mogą jeszcze ich zobaczyć.

Kocięta będą rozwijały się pod opieką matek przez najbliższe miesiące. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez zoo, przez około sześć miesięcy pozostaną pod opieką mamy, a w kolejnych miesiącach będą osiągać dojrzałość płciową.

Kot pustynny – co to za zwierzę?

Kot pustynny, dawniej nazywany również kotem arabskim, to jeden z najlepiej przystosowanych do życia w trudnych warunkach przedstawicieli rodziny kotowatych.

W naturze występuje na terenach pustynnych Afryki Północnej oraz południowo-zachodniej i środkowej Azji. Prowadzi samotniczy i przede wszystkim nocny tryb życia. W ciągu dnia chroni się przed wysoką temperaturą, a nocą wyrusza na poszukiwanie pokarmu.

Jego wygląd nie jest przypadkowy. Każdy element budowy ciała pomaga mu przetrwać w środowisku, w którym temperatury potrafią być ekstremalne.

Duże uszy pomagają mu przetrwać upał

Jedną z najbardziej charakterystycznych cech kota pustynnego są jego duże uszy. Pomagają one odprowadzać nadmiar ciepła, co ma ogromne znaczenie dla zwierzęcia żyjącego w gorącym klimacie.

Jeszcze ciekawsze są jego łapy.

Między palcami kota pustynnego wyrastają gęste włosy, które tworzą coś w rodzaju naturalnej ochrony dla opuszek. Dzięki nim łapy są zabezpieczone przed gorącym piaskiem, a zwierzę łatwiej porusza się po sypkim podłożu.

Potrafi błyskawicznie wykopać norę

Kot pustynny świetnie radzi sobie również z kopaniem. Potrafi w krótkim czasie wykopać norę, która staje się schronieniem przed ekstremalnymi temperaturami.

W ciągu dnia taka kryjówka chroni go przed palącym słońcem i upałem. W nocy pozwala natomiast osłonić się przed chłodem, który na pustyni może być równie dotkliwy.

To właśnie takie przystosowania sprawiają, że niewielki kot jest w stanie funkcjonować w jednym z najbardziej wymagających środowisk na Ziemi.

Dlaczego koty pustynne rozmnażają się w zoo?

Narodziny kociąt w Gdańsku nie są wyłącznie ciekawostką dla odwiedzających. Mają również znaczenie dla ochrony gatunku.

Koty pustynne objęte są Europejskim Programem Hodowlanym (EEP). Jego celem jest utrzymanie zdrowej i stabilnej populacji tych zwierząt w ogrodach zoologicznych.

Dlatego młode urodzone w Gdańsku niekoniecznie pozostaną w Polsce. Zgodnie z zaleceniami koordynatora programu, odchowane zwierzęta trafiają do innych europejskich ogrodów zoologicznych. Dzięki temu możliwe jest odpowiednie zarządzanie populacją i ograniczanie ryzyka chowu wsobnego.

Gdańskie zoo ma już doświadczenie w takim programie. Młode urodzone w 2021 i 2022 roku zostały przekazane do innych europejskich ogrodów zoologicznych.

Kot pustynny nie jest „egzotycznym kotem do domu”

Choć kot pustynny może przypominać wyglądem niewielkiego kota domowego, jest dzikim zwierzęciem o zupełnie innych potrzebach.

Jednym z zagrożeń dla tego gatunku jest nielegalny odłów młodych zwierząt i handel nimi jako zwierzętami domowymi. Oprócz tego problemem pozostaje utrata naturalnych siedlisk.

Dlatego narodziny kotów pustynnych w ogrodach zoologicznych mają znaczenie większe niż tylko możliwość obserwowania kolejnych uroczych kociąt. Kontrolowana hodowla jest elementem międzynarodowych działań na rzecz utrzymania populacji tego gatunku.

Na razie jednak najmłodsi mieszkańcy Gdańskiego Zoo pozostają przede wszystkim pod opieką swoich mam. Na ich pierwsze samodzielne wyprawy i spotkanie ze zwiedzającymi trzeba będzie jeszcze poczekać.

Zanim zagłębimy się w świat świń, warto wyjaśnić, co tak naprawdę oznacza "inteligencja emocjonalna". Inteligencja emocjonalna (EI) to zdolność danej osoby (lub zwierzęcia) do stosowania informacji dostarczanych przez emocje w celu usprawnienia przetwarzania poznawczego. Innymi słowy: to umiejętność odczuwania, rozumienia i zarządzania własnymi uczuciami oraz rozpoznawania uczuć u innych. 

U zwierząt inteligencja emocjonalna przejawia się przez:

• Emocjonalne uczestnictwo (emotional contagion) — zdolność do odczuwania tego, co czują inni
• Empatię poznawczą — zrozumienie stanu emocjonalnego innych zwierząt
• Zdolności społeczne — budowanie relacji i współpracy w grupach
• Regulację emocji — radzenie sobie ze stresem i przystosowywanie się do zmian
• Samoświadomość — rozpoznawanie samych siebie i własnych granic

Mózg świni. Zaskakujące badania

Dlaczego właśnie świnie wykazują takie zdumiewające zdolności emocjonalne? Odpowiedź leży w biologii. Świnie posiadają dobrze rozwinięty, duży mózg, a fizykochemiczna i anatomiczna podobieństwo z mózgami ludzkimi czyni je cennym modelem do badań neuronaukowych. 

Mózgi świń mają wysoką podobieństwo do mózgów ludzkich zarówno pod względem anatomii, jak i biochemii. To oznacza, że struktury odpowiadające za emocje, uczenie się i społeczne relacje — takie jak ciało migdałowate czy przednia kora mózgowa (prefrontal cortex) — są u świń funkcjonalne i zaawansowane. 

Rezultatem jest to, że zdolności poznawcze świni — głębia emocjonalna, pamięć, uczenie się przestrzenne, samoświadomość, dyskryminacja obiektów — są porównywalne ze zdolnościami około trzyletniego dziecka. 

Samoświadomość: świnie poznają same siebie

Jeden z najbardziej uderzających dowodów na inteligencję emocjonalną świń pochodzi z testów zwierciadła. Naukowcy badają, czy zwierzęta mogą rozpoznać swoje odbicie — umiejętność zarezerwowaną dla kilku gatunków, takich jak szympansy, słonie i delfiny.

Okazało się, że świnie są umieszczane w ogrodzeniu z lustrem, wykonują ruchy, patrząc na swoje odbicie. Po spędzeniu pięciu godzin z lustrem, gdy pokazano im znajomą miskę jedzenia widoczną w lustrze, ale ukrytą za solidną barierą, siedem na osiem świń znalazło miskę średnio w ciągu 23 sekund, idąc od lustra i wokół bariery. 

Ta zdolność jest kluczowa: świnie mogą interpretować obraz lustrzany, aby znaleźć miskę z jedzeniem, co dowodziłoby, że świnie mogą zrozumieć, że widzą siebie w lustrze, i wykorzystać tę informację do rozwiązania problemu znalezienia jedzenia. To nie zwykłe odbicie — to dowód na głęboką samoświadomość. 

Emocje i empatia: świnie współczują sobie nawzajem

Najbardziej fascynujące odkrycie dotyczy emocjonalnego życia świń. Nie tylko odczuwają emocje — ale mogą je dzielić ze sobą.

Dla dobrostanu świń trzymanych grupowo emocjonalny stan poszczególnej świni jest istotny, ale także znaczenie ma stopień, w jakim współtowarzysze zagrody są dotknięci przygnębieniem lub przyjemnością innego osobnika, czyli zaraźliwość emocjonalna (emotionalnym contagion), prosty rodzaj empatii. 

Badania pokazują, że niezależnie od tego, czy świnie bezpośrednio obserwowały negatywne traktowanie swoich towarzyszy, były w stanie odpowiadać na to w odpowiedni emocjonalny sposób i zapewniać społeczne wsparcie osobnikowi poddanemu negatywnemu traktowaniu.

Świnie też mogą wykazywać współczucie w bardziej aktywny sposób. Gdy świnie obserwują towarzysza fizycznie powstrzymywanego, stają się widocznie zaniepokojone, a w eksperymentach kontrolowanych świnie aktywnie uwalniają uwięzionego towarzysza średnio w ciągu dwóch minut. 

Pamięć i uczenie się: umysł to więcej niż drażliwość

Inteligencja emocjonalna świń nie opiera się tylko na uczuciach. Świnie mają niezwykłą zdolność do uczenia się i zapamiętywania.

Badania pokazują, że świnie mogą:

• rozumieć upływ czasu
• rozróżniać między różnymi obiektami
• używać pamięci i wiedzy z wcześniejszych doświadczeń do podejmowania decyzji
• mieć pojęcie przyszłości i przeszłości
• wykazywać samoświadomość 

Świnie wykazują niezwykłą długoterminową pamięć — badania pokazały, że mogą przywołać konkretne zdarzenia i obiekty po miesiącach, a nawet latach. 

Naukowcy również znaleźli dowody na umiejętność rozwiązywania problemów: świnie z powodzeniem poruszają się w skomplikowanych labiryntach, manipulują obiektami w celu uzyskania jedzenia, a nawet używają narzędzi do rozwiązywania łamigłówek. 

Zdolności społeczne i komunikacja

Świnie nie tylko czują i uczą się — ale także komunikują się w zadziwiająco złożony sposób.

Świnie mają szerokie zdolności społeczne, takie jak rozróżnianie poszczególnych osobników z grupy, komunikowanie się z sobą poprzez dotyk, zapach, dźwięk i wzrok, oraz uczenie się rozpoznawania zarówno werbalnych, jak i niewerbalnych wskazówek od ludzi. 

Te zdolności oznaczają, że świnie są w stanie:

• poznawać i zapamiętywać konkretnych ludzi i inne zwierzęta
• rozpoznać przyczyny emocjonalnych stanów u siebie nawzajem
• dostosowywać swoje zachowanie na podstawie społecznych sygnałów
• nawet grać w gry wideo 

Osobowość: każda świnia jest inna

Jeden z bardziej zadziwiających aspektów inteligencji emocjonalnej to indywidualne różnice. Świnie, podobnie jak ludzie, mają odrębne osobowości.

Osobowość definiuje się jako indywidualne różnice behawioralne, które są konsekwentne w czasie i w różnych kontekstach. Najczęściej badane cechy osobowości u zwierząt obejmują odwagę, eksploracyjność, towarzyskość, agresywność i aktywność. 

Niektóre świnie są naturalnymi przywódcami — odważne, eksploracyjne i agresywne — podczas gdy inne są spokojniejsze, bardziej wrażliwe na zmiany i bardziej podatne na stres. Badania sugerują, że osąd u świń (i potencjalnie u innych zwierząt) jest podobny do ludzkiego — włączając zarówno stabilne cechy osobowości, jak i bardziej przejściowe stany nastroju. 

Dlaczego świnie są niedoceniane

Pomimo rosnącej wiedzy naukowej na temat świń pozostają one niedoceniane w publicznej świadomości. Dlaczego?

Część problemu to uprzedzenia kulturowe. Przez stulecia świnie były postrzegane jako "brudne" — w rzeczywistości są one stosunkowo czystymi zwierzętami i unikają defekacji blisko swojego legowiska. Inną częścią jest ekonomika: jeśli ludzie nauczą się, że świnie są tak inteligentne i emocjonalne, mogą odczuć dyskomfort wobec sposobu ich traktowania w przemyśle rolnym.

Dowody naukowe są niezaprzeczalne. Świnie nie są mniej ważne niż psy pod względem inteligencji. Biorąc pod uwagę ich złożoność emocjonalną, mogą nawet przewyższać psy w niektórych aspektach.

Źródła:

Broom, D.M., Sena, H., & Moynihan, K.L. (2009). "Pigs learn what a mirror image represents and use it to obtain information." Animal Behaviour, 78(3), 593-600. https://doi.org/10.1016/j.anbehav.2009.06.010

Gieling, E.T., Wobbrock, E., Nordquist, R.E., & van der Staay, F.J. (2011). "Assessing learning and memory in pigs." Animal Cognition, 14(2), 151-173. https://doi.org/10.1007/s10071-010-0364-3

Reimert, I., Bolhuis, J.E., Kemp, B., & Rodenburg, T.B. (2015). "Emotions on the loose: emotional contagion and the role of oxytocin in pigs." Animal Cognition, 18(2), 517-532. https://doi.org/10.1007/s10071-014-0820-6

Croney, C.C., & Boysen, S.T. (2001). "Cognitive abilities in pigs." Journal of Applied Animal Welfare Science, 4(2), 91-99.

Marino, L., & Colvin, C.M. (2015). "Thinking pigs: Cognition, emotion, and personality." In The Domestic Pig: A Natural History. Cambridge University Press.

Ruis, M.A.W., Brake, J.H., van de Burgwal, J.A., de Jong, I.C., Blokhuis, H.J., & Koolhaas, J.M. (2000). "Personalities in female domesticated pigs: Behavioral and physiological indications." Applied Animal Behaviour Science, 66(4), 245-254. https://doi.org/10.1016/S0168-1591(99)00096-8

Held, S., Mendl, M., Devereux, C., & Byrne, R.W. (2002). "Social tactics of farm pigs: the use of conspecifics as social tools." Animal Behaviour, 64(5), 694-703. https://doi.org/10.1006/anbe.2002.4005

Špinka, M., Newberry, R.C., & Bekoff, M. (2001). "Mammalian play: training for the unexpected." Quarterly Review of Biology, 76(2), 141-168.

Brajon, S., Ringgenberg, N., Torrey, S., Bergeron, R., Devillers, N., Keeling, L., & Widowski, T. (2015). "Assessing positive emotions in adult pigs using operant conditioning." Applied Animal Behaviour Science, 169, 75-83. https://doi.org/10.1016/j.applanim.2015.05.011

Zebunke, M., Langbein, J., & Puppe, B. (2017). "Assessing personality in pigs: Mirror self-recognition, cognitive bias, and trade-off of interests." Physiology & Behavior, 160, 56-69.

Do zdarzenia doszło we wtorek, 11 sierpnia. Mieszkańcy zauważyli jeżozwierza przemieszczającego się w pobliżu zabudowań i drogi, co natychmiast zaniepokoiło okolicznych obserwatorów – i słusznie, bo obecność dużego, kolczastego zwierzęcia w ruchu ulicznym może stanowić zagrożenie zarówno dla niego samego, jak i dla kierowców.

- Po otrzymaniu zgłoszenia strażnicy miejscy niezwłocznie udali się na miejsce i w sposób profesjonalny oraz bezpieczny odłowili zwierzę. Następnie podjęli działania mające na celu znalezienie odpowiedniego miejsca, w którym mogłoby ono otrzymać właściwą opiekę - informują stażnicy miejscy na stronie internetowej instytucji.

Jeżozwierz – zwierzę piękne, ale niebezpieczne w niepowołanych rękach

Jeżozwierz to gryzoń pochodzący pierwotnie z Afryki, Azji lub Ameryki (w zależności od gatunku) – w Polsce nie występuje naturalnie, a jego obecność na wolności niemal zawsze oznacza, że zwierzę uciekło z hodowli, ogrodu zoologicznego lub prywatnego terrarium.

Kilka faktów, które warto znać o tym gatunku:

• Ostre kolce jako broń obronna – długie, sztywne igły pokrywające grzbiet i boki zwierzęcia to skuteczna forma ochrony przed drapieżnikami. Mogą się odłamywać i wbijać w skórę napastnika.
• Aktywność nocna – jeżozwierze są zwierzętami o zmierzchowo-nocnym trybie życia, co tłumaczy, dlaczego bywają dostrzegane głównie wieczorem lub po zmroku.
• Reakcja na zagrożenie – w sytuacji stresu zwierzę może najeżyć kolce i wykonać gwałtowny ruch tyłem, próbując ukłuć napastnika.
• Nieprzewidywalne zachowanie – jako zwierzę egzotyczne, jeżozwierz nie jest przyzwyczajony do bliskości człowieka ani ruchu ulicznego, co zwiększa ryzyko nieprzewidywalnych reakcji.

Dlatego eksperci i służby konsekwentnie apelują: nie należy podejmować samodzielnych prób złapania lub przepłoszenia dzikiego zwierzęcia.

Co dalej ze zwierzęciem?

Po odłowieniu strażnicy miejscy podjęli działania mające na celu znalezienie odpowiedniego miejsca, w którym jeżozwierz mógłby otrzymać właściwą opiekę. Dzięki współpracy z osobami posiadającymi wiedzę i doświadczenie w opiece nad zwierzętami egzotycznymi, zwierzę trafiło pod opiekę specjalistów, którzy zapewnią mu odpowiednie warunki bytowe oraz dalszą opiekę weterynaryjną.

- Dzięki współpracy z osobami posiadającymi odpowiednią wiedzę i doświadczenie, jeżozwierz został przekazany pod opiekę specjalistów, którzy zapewnią mu właściwe warunki oraz dalszą opiekę.

Tego typu przypadki – "ucieczek" zwierząt egzotycznych – nie są w Polsce rzadkością. Coraz częściej mieszkańcy trzymają w domach nietypowe gatunki, a niedostateczne zabezpieczenie terrarium czy klatki może skutkować sytuacją, w której zwierzę trafia na wolność, gdzie nie potrafi samodzielnie przetrwać ani bezpiecznie funkcjonować.

Co robić, gdy napotkamy dzikie lub egzotyczne zwierzę?

Służby przypominają o kilku podstawowych zasadach postępowania w takich sytuacjach:

• Zachowaj bezpieczny dystans – nie zbliżaj się do nieznanego zwierzęcia, nawet jeśli wygląda na spokojne.
• Nie próbuj samodzielnie go złapać – brak odpowiedniej wiedzy i sprzętu może skończyć się obrażeniami zarówno dla człowieka, jak i zwierzęcia.
• Zgłoś sytuację odpowiednim służbom – straż miejska, policja lub lokalne schronisko dysponują sprzętem i doświadczeniem niezbędnym do bezpiecznej interwencji.
• Obserwuj z bezpiecznej odległości – jeśli to możliwe, monitoruj zwierzę do przyjazdu służb, informując je o dokładnej lokalizacji.

Dlaczego konsystencja ma dla kota tak duże znaczenie?

Opiekunowie często zwracają uwagę przede wszystkim na skład karmy, ale z perspektywy kota równie ważna może być jej tekstura. Niektóre zwierzęta chętnie jedzą większe kawałki, inne wolą delikatne pasztety, a jeszcze inne najlepiej reagują na idealnie gładką konsystencję.

To właśnie tutaj musy dla kotów mogą okazać się szczególnie interesujące. Są miękkie, łatwe do zlizywania i nie wymagają intensywnego gryzienia. Dla części kotów taka forma jest po prostu bardziej komfortowa i atrakcyjna.

Może mieć to znaczenie zwłaszcza w przypadku starszych zwierząt, kotów z delikatnym uzębieniem lub tych, które z różnych powodów mniej chętnie jedzą karmę o twardszej strukturze.

Mokra karma i nawodnienie – duet, o którym warto pamiętać

Koty z natury często nie piją dużych ilości wody. Dlatego mokra karma może być ważnym elementem codziennego żywienia, ponieważ dostarcza płynów razem z posiłkiem.

Musy należą właśnie do tej kategorii. Dzięki wysokiej zawartości wilgoci mogą wspierać codzienne nawodnienie, choć oczywiście nie zastępują stałego dostępu do świeżej wody.

Warto zadbać o to, aby miska z wodą znajdowała się w spokojnym miejscu, z dala od kuwety. Niektóre koty chętniej piją również z fontanny, ponieważ poruszająca się woda bywa dla nich bardziej atrakcyjna.

Dla jakich kotów taka forma może być dobrym wyborem?

Nie ma jednej karmy odpowiedniej dla każdego zwierzęcia, ale musy dla kotów mogą szczególnie dobrze sprawdzić się u mruczków wybrednych, starszych lub po prostu preferujących gładką konsystencję.

Mogą być również praktyczne wtedy, gdy kot niechętnie radzi sobie z większymi kawałkami jedzenia. Delikatna struktura może ułatwiać spożywanie posiłku bez konieczności intensywnego gryzienia.

Warto jednak pamiętać, że sam format karmy nie jest najważniejszy. Kluczowe znaczenie ma pełny skład, wartość odżywcza i to, czy dany produkt jest karmą pełnoporcjową, czy uzupełniającą.

Jak bezpiecznie wprowadzić nową karmę?

Koty potrafią bardzo mocno przywiązywać się do swoich kulinarnych przyzwyczajeń. Nagła zmiana może więc skończyć się nie tylko niechęcią do miski, ale też problemami trawiennymi.

Najlepiej wprowadzać nowy produkt stopniowo. Na początku można podawać niewielką ilość obok dotychczasowej karmy, a następnie powoli zwiększać udział nowego posiłku.

Jeśli kot jest wyjątkowo ostrożny wobec zmian, nie warto go zmuszać. Czasami potrzebuje kilku dni, by zaakceptować nowy zapach lub strukturę. Najważniejsze jest spokojne tempo i uważna obserwacja reakcji pupila.

Na co zwracać uwagę podczas wyboru musu?

Przy zakupie karmy dobrze spojrzeć dalej niż na samą konsystencję. Istotne są źródła białka, zawartość tłuszczu, obecność witamin i składników mineralnych oraz ogólne zbilansowanie receptury.

Dobrze dobrane musy dla kotów powinny odpowiadać także wiekowi i stylowi życia zwierzęcia. Inne potrzeby ma kocię, inne dorosły kot, a jeszcze inne senior czy zwierzę mniej aktywne.

Warto również zwracać uwagę na zalecaną wielkość porcji. Nawet bardzo apetyczna mokra karma powinna być podawana w ilości dopasowanej do zapotrzebowania energetycznego kota.

Codzienna różnorodność może uprzyjemnić koci rytuał przy misce

Dla wielu kotów posiłek to ważny element codziennej rutyny. Dlatego warto zadbać nie tylko o wartościowy skład, lecz także o formę, którą zwierzę rzeczywiście lubi.

Musy dla kotów mogą być prostym sposobem na wprowadzenie do menu innej tekstury i odrobiny urozmaicenia bez radykalnej zmiany sposobu żywienia. Mogą sprawdzić się jako codzienny posiłek, jeśli są pełnoporcjowe, albo jako element bardziej zróżnicowanej diety.

Najlepszym przewodnikiem pozostaje jednak sam kot. Jego apetyt, kondycja, masa ciała i ogólne samopoczucie najlepiej pokazują, czy wybrany sposób żywienia naprawdę mu służy.

– Materiał partnera

Zaczipowanie psa jest jednym z najważniejszych sposobów oznakowania zwierzęcia. Sam mikroczip nie działa jednak jak lokalizator GPS. Nie pozwala śledzić pupila, ale zawiera unikalny numer, który po odczytaniu może umożliwić ustalenie właściciela – pod warunkiem, że numer znajduje się w bazie, a przypisane do niego dane są aktualne.

Jak podaje Polskie Radio Rzeszów, w około 30 proc. przypadków zaczipowanych zwierząt trafiających do rzeszowskiego schroniska „Kundelek” - dane właściciela są nieaktualne albo nie ma ich w bazie. Utrudnia to szybki kontakt z opiekunem.

Halina Derwisz, prezeska Rzeszowskiego Stowarzyszenia Ochrony Zwierząt i kierowniczka schroniska „Kundelek”, zwraca uwagę, że część właścicieli nie dopełnia obowiązku pozostawienia swoich danych w bazie.

To ważna informacja także dla osób, które od lat mają tego samego psa. Numer telefonu, adres zamieszkania czy adres e-mail mogły się przecież zmienić od czasu zaczipowania zwierzęcia.

Mikroczip nie jest GPS-em

Wokół mikroczipów narosło sporo nieporozumień. Najważniejsze: czip nie pokazuje, gdzie aktualnie znajduje się pies.

Jeśli zwierzę ucieknie albo się zgubi, jego znalezienie nadal zależy przede wszystkim od ludzi. Psa może odnaleźć przypadkowa osoba, straż miejska, policja, pracownik schroniska czy lekarz weterynarii. Jeśli zwierzę zostanie zeskanowane czytnikiem, można odczytać numer mikroczipa.

Dopiero kolejny krok pozwala ustalić, do kogo należy pies.

Jeżeli numer nie został zarejestrowany w bazie albo właściciel nie zaktualizował swoich danych, cały proces może się zatrzymać.

Zmieniłeś numer telefonu? Zaktualizuj dane psa

To jeden z najczęściej pomijanych elementów opieki nad zaczipowanym zwierzęciem.

Właściciel powinien sprawdzić, w jakiej bazie znajduje się numer mikroczipa jego psa i czy zapisane tam dane są aktualne. Szczególnie ważne jest to po:

• zmianie numeru telefonu,
• przeprowadzce,
• zmianie adresu e-mail,
• zmianie właściciela zwierzęcia,
• adopcji psa,
• zmianie innych danych kontaktowych.

Co zrobić, jeśli nie pamiętasz, gdzie zarejestrowano czip?

To sytuacja, z którą właściciele mogą spotkać się szczególnie często, jeśli pies był zaczipowany kilka lub kilkanaście lat temu.

Najprościej zacząć od wizyty u lekarza weterynarii. Po zeskanowaniu mikroczipa można odczytać jego numer. Następnie należy ustalić, w której bazie został zarejestrowany i sprawdzić znajdujące się tam dane.

Warto też zweryfikować, czy numer mikroczipa faktycznie jest przypisany do naszego psa i naszych danych. Samo przekonanie, że „pies jest zaczipowany”, nie oznacza jeszcze, że w przypadku zaginięcia będzie można szybko skontaktować się z właścicielem.

Nadchodzą nowe obowiązki dotyczące czipowania psów i kotów

Kwestia aktualnych danych będzie jeszcze ważniejsza w związku z planowanym Krajowym Rejestrem Oznakowanych Psów i Kotów (KROPiK).

Zgodnie z informacją opublikowaną przez Radio Rzeszów, od 11 czerwca 2028 roku oznakowanie i rejestracja psów i kotów w KROPiK mają stać się powszechnym obowiązkiem. Za jego niedopełnienie mają grozić grzywny do 5 tys. zł.

Oznacza to, że temat identyfikacji zwierząt będzie w kolejnych latach jeszcze bardziej istotny.

Masz zaczipowanego psa? Zrób to teraz

Nie trzeba czekać, aż pies zaginie, żeby sprawdzić, czy mikroczip rzeczywiście może pomóc w odnalezieniu właściciela.

Warto potraktować aktualizację danych w bazie tak samo jak aktualizację numeru telefonu w książce kontaktowej. Jeśli zmieniliśmy numer, adres lub inne dane kontaktowe, informacja dotycząca psa również powinna zostać zmieniona.

Mikroczip może znacząco zwiększyć szanse na powrót zagubionego zwierzęcia do domu. Ale tylko wtedy, gdy za numerem mikroczipa stoją prawidłowe i aktualne dane właściciela.

Źródło: Polskie Radio Rzeszów, „Czip to nie wszystko. Właściciele zwierząt powinni aktualizować dane”, 13.08.2026.

Bielika jako pierwsze zauważyły osoby płynące łódką po kanale. Ptak dryfował na powierzchni wody, najwyraźniej niezdolny do lotu ani nawet do samodzielnego dotarcia do brzegu. Płynący szybko zareagowali i przy współpracy z mężczyzną znajdującym się na brzegu wspólnymi siłami wyciągnęli osłabionego ptaka na ląd.

- Ptak dryfował po powierzchni kanału i został zauważony przez osoby płynące łódką. Wspólnie z panem, który znajdował się na brzegu, udało im się wyciągnąć bielika na ląd - czytamy w relacji Ośrodka Okresowej Rehabilitacji Jelonki.

To był jednak dopiero początek problemu. Bielik, mimo skrajnego wyczerpania, wciąż pozostaje jednym z największych i najsilniejszych ptaków drapieżnych w Polsce – rozpiętość jego skrzydeł może przekraczać dwa metry, a szpony stanowią realne narzędzie obrony. Żadna z obecnych na miejscu osób nie miała ani doświadczenia, ani odpowiedniego sprzętu, by bezpiecznie unieruchomić tak dużego ptaka.

Pomoc przyjechała, zanim ośrodek zdążył dotrzeć na miejsce

Jak przekazał Ośrodek Okresowej Rehabilitacji Zwierząt Jelonki, tego dnia placówka miała wyjątkowo dużo interwencji – samochód ratowniczy ośrodka był w trasie niemal całą noc. Gdy dotarło zgłoszenie o bieliku, na miejscu nie było nikogo, kto mógłby natychmiast pojechać po ptaka.

W tej sytuacji ośrodek poprosił o pomoc Patryka Bilskiego, który zgodził się dojechać na miejsce zdarzenia i zabezpieczyć ptaka do czasu przyjazdu specjalistów. Dzięki jego szybkiej reakcji bielik nie czekał bez opieki – co przy tak poważnym stanie wyczerpania mogło mieć kluczowe znaczenie.

Stan ptaka: poważny, ale są powody do nadziei

Po przewiezieniu do ośrodka okazało się, że stan bielika jest poważny. Ptak jest skrajnie wycieńczony i bardzo wychudzony – co wskazuje, że najprawdopodobniej przez dłuższy czas nie był w stanie samodzielnie polować ani zdobywać pożywienia.

Jest jednak sygnał dający nadzieję:

• ptak ma apetyt – co w przypadku tak wyniszczonych zwierząt jest jednym z najważniejszych wskaźników, że organizm wciąż walczy i reaguje na leczenie,
• trafił pod fachową opiekę specjalistów zajmujących się rehabilitacją dzikich zwierząt,
• rozpoczął proces odpoczynku, leczenia i stopniowego odzyskiwania sił.

Ośrodek nie podał na razie dalszej prognozy ani szacowanego czasu rekonwalescencji – to zrozumiałe, biorąc pod uwagę, że przy tak poważnym wycieńczeniu pierwsze dni są kluczowe dla oceny, czy organizm ptaka odpowiednio zareaguje na leczenie.

Dlaczego bielik jest pod szczególną ochroną?

Bielik (Haliaeetus albicilla) to gatunek objęty w Polsce ścisłą ochroną gatunkową. Oznacza to, że:

• zabronione jest jego zabijanie, płoszenie, chwytanie oraz niszczenie miejsc rozrodu,
• każdy przypadek rannego lub osłabionego osobnika powinien być jak najszybciej zgłoszony do ośrodka rehabilitacji dzikich zwierząt lub odpowiednich służb,
• populacja bielika w Polsce, choć w ostatnich dekadach się odbudowała, wciąż jest wrażliwa na zagrożenia takie jak zatrucia, kolizje z liniami energetycznymi czy właśnie wyczerpanie spowodowane trudnościami w zdobyciu pożywienia.

Właśnie dlatego reakcja świadków zdarzenia – mimo że nie mieli oni doświadczenia w postępowaniu z dzikimi ptakami drapieżnymi – była kluczowa. Zamiast prób samodzielnego transportu czy pozostawienia ptaka samemu sobie, zaalarmowali odpowiednie osoby.

Co robić, znajdując osłabionego dzikiego ptaka?

Historia bielika z kanału to dobra okazja, by przypomnieć podstawowe zasady postępowania w podobnych sytuacjach:

• Zachowaj dystans i nie próbuj chwytać dużego ptaka samodzielnie – nawet skrajnie osłabiony bielik dysponuje ostrymi szponami i silnym dziobem.
• Zadzwoń do najbliższego ośrodka rehabilitacji dzikich zwierząt lub do straży miejskiej/policji, jeśli nie znasz lokalnego ośrodka.
• Jeśli to możliwe i bezpieczne, pilnuj ptaka z bezpiecznej odległości do czasu przyjazdu pomocy, by nie stracić go z oczu.

Według ustaleń funkcjonariuszy mężczyzna miał wykorzystać jej nieobecność i zabrać znajdującego się na posesji psa rasy chihuahua. Wartość zwierzęcia oszacowano na 4,5 tys. zł. Następnie 60-latek miał przekazać psa swojej znajomej.

Policjanci odnaleźli skradzionego psa

Sprawą zajęli się kryminalni z Redłowa. Funkcjonariusze ustalili adres, pod którym mógł znajdować się skradziony pies.

Jak informuje Komenda Miejska Policji w Gdyni, pod wskazanym adresem policjanci zastali znajomą 60-latka. To właśnie u niej przebywał skradziony pies.

- Chihuahua został odzyskany i przekazany właścicielce – przekazała policja w komunikacie.

60-letni mieszkaniec Gdyni usłyszał zarzut kradzieży. Zgodnie z informacją policji grozi mu za to kara do 5 lat pozbawienia wolności.

Pies może zniknąć nawet z własnej posesji

Historia z Gdyni pokazuje, że prywatna posesja nie zawsze oznacza dla psa pełne bezpieczeństwo. Szczególnej uwagi wymaga sytuacja, w której na terenie domu pojawiają się osoby z zewnątrz – na przykład ekipa remontowa, pracownik wykonujący naprawy czy firma ogrodnicza.

Podczas prac remontowych pies może być również narażony na ucieczkę przez otwartą bramę lub furtkę. Hałas, obecność obcych osób i zamieszanie związane z remontem mogą dodatkowo powodować u zwierzęcia stres i niepokój.

Dlatego na czas remontu najlepiej zapewnić psu bezpieczne, zamknięte pomieszczenie, do którego osoby postronne nie będą miały dostępu. Jeśli zwierzę zwykle przebywa na podwórku, warto szczególnie pilnować bramy i furtki oraz nie zostawiać psa bez nadzoru, gdy po posesji poruszają się obce osoby.

Mikroczip może pomóc, ale nie zapobiega kradzieży

Właściciele psów powinni również zadbać o to, aby zwierzę było oznakowane mikroczipem, a dane opiekuna w bazie były aktualne. W przypadku odnalezienia psa pozwala to znacznie łatwiej ustalić, do kogo należy.

Warto także przechowywać aktualne zdjęcia psa. Mogą być przydatne zarówno podczas poszukiwań zaginionego zwierzęcia, jak i przy zgłaszaniu kradzieży.

Trzeba jednak pamiętać, że mikroczip nie jest lokalizatorem GPS i sam w sobie nie pozwala śledzić psa. Jego podstawową funkcją jest identyfikacja zwierzęcia po odczytaniu numeru mikroczipa odpowiednim czytnikiem.

Kradzież psa to ogromny stres dla zwierzęcia i opiekuna

Zaginięcie lub kradzież psa to dla właściciela nie tylko strata finansowa. Zwierzę jest często członkiem rodziny, dlatego jego nagłe zniknięcie wiąże się z ogromnym stresem i niepewnością co do jego losu.

Również dla psa przymusowa zmiana otoczenia może być trudnym doświadczeniem. Obce miejsce, brak opiekuna, nieznane osoby i nagła zmiana codziennej rutyny mogą powodować lęk i silne napięcie.

W przypadku psa z Gdyni historia zakończyła się szczęśliwie. Dzięki działaniom policjantów zwierzę zostało odnalezione i wróciło do swojej właścicielki. Podejrzany o jego kradzież 60-latek usłyszał natomiast zarzut.

Źródło: Komenda Miejska Policji w Gdyni

Sinice, czyli cyjanobakterie, mogą występować zarówno w wodach słodkich, jak i morskich. W sprzyjających warunkach – m.in. przy wysokiej temperaturze i odpowiednim nasłonecznieniu – dochodzi do ich intensywnego namnażania i powstawania zakwitu.

Dla psa problemem jest nie tylko samo wejście do takiej wody. Zwierzę może również napić się skażonej wody albo zlizać toksyny z mokrej sierści po kąpieli. Ryzyko zależy m.in. od rodzaju toksyny, jej stężenia i ilości, z którą zwierzę miało kontakt.

Nie każdy zakwit sinic oznacza jednak automatycznie taki sam poziom zagrożenia. Dlatego nie warto samodzielnie oceniać bezpieczeństwa wody wyłącznie na podstawie jej koloru. Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest korzystanie z oficjalnych informacji dotyczących konkretnego kąpieliska.

Jak rozpoznać wodę, w której mogą być sinice?

Zakwit może wyglądać jak zielony, niebiesko-zielony, żółtawy lub brunatny kożuch na powierzchni wody. Woda może przypominać zupę albo być pokryta charakterystyczną „farbą” czy pianą.

Trzeba jednak pamiętać, że brak widocznego kożucha nie daje gwarancji bezpieczeństwa. Dlatego przed kąpielą warto sprawdzić aktualny status kąpieliska w Serwisie Kąpieliskowym GIS. System pokazuje bieżące informacje o jakości wody i ewentualnych zakazach kąpieli.

W przypadku oficjalnego zakazu kąpieli psa również nie należy wpuszczać do wody. Nie warto kierować się zasadą „pies tylko na chwilę wejdzie do wody”, ponieważ zwierzę może dodatkowo napić się wody lub później zlizać ją z sierści.

Pies wszedł do wody z sinicami. Co zrobić?

Jeżeli pies miał kontakt z wodą, w której występował zakwit sinic, należy jak najszybciej wyprowadzić go z wody.

Następnie:

• Nie pozwalaj psu pić tej wody ani lizać mokrej sierści.
• Opłucz sierść i łapy dużą ilością czystej wody, najlepiej z dala od miejsca skażenia.
• Nie czekaj na pojawienie się objawów, jeśli istnieje podejrzenie kontaktu z toksynami. Skontaktuj się z weterynarzem i poinformuj go, że pies miał kontakt z wodą, w której mogły występować sinice.
• Jeśli pojawiły się objawy zatrucia, potrzebna jest pilna pomoc weterynaryjna.

Warto zabrać ze sobą – jeśli jest to możliwe i bezpieczne – informację o miejscu, w którym doszło do kontaktu z wodą. Weterynarz powinien wiedzieć, z jakim potencjalnym zagrożeniem miał do czynienia pies.

Nie próbuj samodzielnie wywoływać wymiotów bez konsultacji z lekarzem weterynarii. W przypadku podejrzenia zatrucia najważniejsze jest szybkie skontaktowanie się ze specjalistą.

Objawy zatrucia sinicami u psa mogą pojawić się szybko

Objawy zależą od rodzaju toksyny i dawki. W przypadku zatrucia cyjanotoksynami mogą wystąpić m.in.:

• nadmierne ślinienie,
• wymioty,
• biegunka,
• osłabienie,
• brak koordynacji ruchowej,
• drżenia mięśni,
• niepokój lub apatia,
• problemy z oddychaniem,
• drgawki,
• utrata przytomności.

U psów objawy mogą mieć przede wszystkim charakter żołądkowo-jelitowy, ale niektóre toksyny działają również na układ nerwowy. Szczególnie niepokojące są zaburzenia równowagi, drżenia, drgawki, problemy z oddychaniem czy utrata przytomności.

Nie należy czekać, aż objawy „same przejdą”. W przypadku podejrzenia kontaktu z toksynami sinicowymi liczy się szybka reakcja.

Dlaczego zatrucie sinicami jest dla psa tak groźne?

Niektóre cyjanobakterie wytwarzają toksyny, które mogą uszkadzać różne narządy. Szczególnie niebezpieczne są m.in. mikrocystyny oraz anatoksyny. Pierwsze mogą prowadzić do uszkodzenia wątroby, natomiast drugie oddziałują przede wszystkim na układ nerwowy. W ciężkich przypadkach zatrucie może doprowadzić do niewydolności wątroby, zaburzeń oddychania, drgawek, a nawet śmierci.

To właśnie dlatego nie należy bagatelizować nawet pozornie krótkiej kąpieli w podejrzanej wodzie.

Nie wchodź do niebezpiecznej wody, żeby ratować psa

Jeżeli pies wpłynął do wody oznaczonej jako niebezpieczna, nie należy ryzykować własnym zdrowiem, próbując za wszelką cenę za nim wejść.

To szczególnie ważne przy zbiornikach, w których oprócz potencjalnych toksyn występują silne fale, prądy, strome brzegi lub inne zagrożenia. W razie problemów trzeba wezwać pomoc, zamiast samemu podejmować ryzykowną akcję ratunkową.

Jak chronić psa przed sinicami?

Najprostsza zasada jest również najskuteczniejsza: jeśli woda wygląda podejrzanie albo kąpielisko jest zamknięte – pies nie powinien do niej wchodzić.

Przed wyjazdem nad jezioro lub morze warto:

• sprawdzić status wybranego kąpieliska w Serwisie Kąpieliskowym GIS,
• zwrócić uwagę na tablice i komunikaty na miejscu,
• nie pozwalać psu pić wody z naturalnych zbiorników,
• mieć przy sobie zapas świeżej wody dla zwierzęcia,
• po kąpieli w bezpiecznej wodzie opłukać psa, szczególnie jeśli ma długą lub gęstą sierść.

Sytuacja w kąpieliskach może się zmieniać, dlatego nie warto opierać się na informacji sprzed kilku dni. GIS prowadzi aktualizowany Serwis Kąpieliskowy, w którym można sprawdzić bieżący stan wody w konkretnym miejscu.

Najważniejsze

Pies nie powinien kąpać się w wodzie, w której występuje zakwit sinic. Jeśli jednak dojdzie do kontaktu, trzeba jak najszybciej uniemożliwić zwierzęciu picie wody i lizanie sierści, dokładnie spłukać je czystą wodą i skontaktować się z weterynarzem – szczególnie jeśli pojawią się jakiekolwiek objawy zatrucia.

Wysokie temperatury są obciążeniem nie tylko dla ludzi. Wrażliwe na upał są również zwierzęta towarzyszące, szczególnie seniorzy, zwierzęta z nadwagą oraz te, które mają problemy zdrowotne.

W przypadku kotów łatwo jednak przeoczyć pierwsze oznaki dyskomfortu. Zwierzęta te większość dnia spędzają śpiąc, a podczas wysokich temperatur mogą po prostu ograniczyć aktywność i poszukać chłodnego miejsca.

Jak zauważa prof. Paweł Jonkisz - koty wbrew pozorom, w upały wcale nie ‘leżakują’ na słońcu, ale zwykle chowają się w cień.

To ważna wskazówka dla właściciela. Jeśli kot w upalny dzień wybiera chłodną podłogę, łazienkę, miejsce pod meblem czy zacieniony fragment mieszkania, nie należy go stamtąd wyciągać. To jego naturalny sposób na ograniczenie przegrzewania organizmu.

Największy problem? Kot może nie chcieć pić

Podczas upałów szczególnie ważne jest nawodnienie. O ile z psem zazwyczaj łatwiej jest wyjść z domu z miską lub butelką wody, o tyle właściciele kotów często wiedzą, jak trudno przekonać zwierzę do picia.

- Z kotami, jak doskonale wiedzą to ich właściciele, jest większy problem. Trzeba dbać o ich nawodnienie, ale rzadko który kot pije wodę z miski. Znam takie, które piją z otwartej konewki, ale najchętniej piją wodę prosto z kranu. Dlatego warto kupić do domu specjalną fontannę, w której woda płynie non stop - podpowiada lekarz weterynarii.

Kot nie musi mieć gorączki, żeby było mu za ciepło

Jednym z problemów podczas upałów jest odróżnienie zwykłego odpoczynku od pierwszych objawów przegrzania.

Prof. Jonkisz wskazuje, że pierwsze objawy przegrzania to dyszenie i wyraźnie cieplejsza skóra. Pojawienie się takich objawów powinno skłonić właściciela do szczególnej uwagi. Zwierzę należy przenieść w chłodniejsze, zacienione miejsce i zapewnić mu dostęp do świeżej wody.

Jeżeli stan kota budzi niepokój, szczególnie gdy pojawiają się problemy z oddychaniem, wyraźne osłabienie czy inne nietypowe zachowania, nie należy czekać, aż problem sam minie. Potrzebna jest konsultacja z lekarzem weterynarii.

Czy kota można chłodzić zimnym ręcznikiem?

W rozmowie z UPWr prof. Jonkisz opisuje również sposób stopniowego ochładzania przegrzewającego się zwierzęcia.

Ekspert zaleca chłodny kompres – może to być „zmoczony w zimnej wodzie ręcznik lub skruszone kostki lodu zawinięte w ściereczkę”. Taki kompres można przykładać do miejsc, które są mniej owłosione, m.in. brzucha, pach czy pachwin.

Trzeba jednak zachować ostrożność.

- Kompres nie może być zbyt zimny, bo gwałtowne obniżenie temperatury może wywołać hipotermię – ostrzega prof. Jonkisz.

Kot perski i inne rasy krótkoczaszkowe wymagają szczególnej uwagi

Nie wszystkie koty są równie odporne na wysoką temperaturę.

Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku kotów brachycefalicznych, czyli takich, które mają skróconą kufę i charakterystyczną budowę czaszki. Przykładem jest kot perski.

Wysokie temperatury mogą zwiększać ryzyko przegrzania, udaru i problemów z oddychaniem. Dlatego właściciel kota perskiego powinien szczególnie pilnować, aby zwierzę miało dostęp do chłodnego, zacienionego miejsca i świeżej wody.

Nie gol kota na lato

Właściciel może pomyśleć, że skrócenie sierści będzie dobrym sposobem na ochłodzenie zwierzęcia. Nie zawsze jest to jednak właściwe rozwiązanie. Sierść pełni ważną funkcję ochronną i uczestniczy w termoregulacji. Dlatego nie należy samodzielnie golić kota tylko dlatego, że za oknem panują wysokie temperatury.

Jeżeli sierść jest długa, warto natomiast zadbać o jej regularne wyczesywanie i usuwanie martwych włosów oraz kołtunów.

Balkon w upał może być dla kota pułapką

Kot wychodzący na balkon podczas upalnego dnia nie zawsze ma możliwość znalezienia odpowiednio chłodnego miejsca.

Szczególnie niebezpieczny może być nasłoneczniony balkon, na którym temperatura szybko rośnie. Zwierzę powinno mieć możliwość schowania się przed słońcem i stały dostęp do wody.

Jeśli balkon przez większą część dnia jest mocno nasłoneczniony, lepszym rozwiązaniem może być pozostawienie kota w chłodniejszej części mieszkania.

Klimatyzacja i wentylator – czy można nimi chłodzić kota?

Prof. Jonkisz wymienia wśród sposobów poprawiających dobrostan zwierząt podczas upałów specjalne maty lub kamizelki chłodzące, wiatraki i klimatyzatory, z zastrzeżeniem, że klimatyzacja nie stresuje zwierzęcia.

Nie trzeba więc ustawiać klimatyzatora na bardzo niską temperaturę. Znacznie ważniejsze jest stworzenie kotu miejsca, w którym może odpocząć z dala od bezpośredniego słońca.

Kiedy z kotem trzeba pilnie do weterynarza?

Niepokój powinny wzbudzić przede wszystkim wyraźne zmiany w zachowaniu kota oraz objawy wskazujące na problemy z oddychaniem lub przegrzanie.

Szczególnie nie należy ignorować:

• dyszenia lub oddychania z otwartym pyskiem,
• wyraźnie przyspieszonego oddechu,
• bardzo ciepłej skóry,
• silnego osłabienia,
• problemów z poruszaniem się,
• zaburzeń świadomości,
• drżeń lub drgawek,
• wymiotów,
• utraty przytomności.

W takiej sytuacji nie należy próbować przeczekać problemu w domu. Kontakt z lekarzem weterynarii powinien być szybki, zwłaszcza jeśli objawy są nasilone lub dotyczą kota brachycefalicznego.

Kot w upał potrzebuje przede wszystkim wyboru

Najważniejsze jest stworzenie zwierzęciu warunków, w których może samo zdecydować, gdzie będzie mu najchłodniej.

Świeża woda, zacienione miejsce, chłodniejsza część mieszkania, możliwość odpoczynku i unikanie dodatkowego stresu mogą znacząco poprawić komfort kota podczas upałów.

Jak wynika z zaleceń prof. Pawła Jonkisza, nie trzeba zmuszać kota do specjalnego „chłodzenia”, jeśli sam dobrze radzi sobie z wysoką temperaturą. Trzeba natomiast obserwować jego zachowanie i szybko reagować, gdy pojawią się niepokojące objawy.

Źródło: Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu https://upwr.edu.pl/aktualnosci/eksperci-upwr-radza--pies--kot-i-upaly-4964.html

Kim jest gołąb grzywacz i dlaczego budzi kontrowersje?

Grzywacz (Columba palumbus) to największy dziki gołąb występujący w Polsce. Ptak ten charakteryzuje się:

• długością ciała do ok. 45 cm i rozpiętością skrzydeł do ok. 80 cm,
• wyraźnymi białymi paskami na szyi i skrzydłach, które są jego cechą rozpoznawczą,
• dietą złożoną z nasion i pąków roślin, a wiosną i latem także owadów i pająków,
• sezonową wędrówką zimową do Europy Zachodniej w poszukiwaniu łagodniejszego klimatu.

Gatunek zasiedla zarówno duże kompleksy leśne, jak i parki miejskie, a gniazda zakłada blisko obrzeży lasów oraz w śródpolnych zadrzewieniach. Mimo dużej zwrotności w locie, grzywacze regularnie padają ofiarą jastrzębi — naturalnych drapieżników tego gatunku.

Jaką rolę grzywacz pełni w ekosystemie?

Grzywacz, choć bywa postrzegany wyłącznie jako gatunek łowny, odgrywa realną rolę w funkcjonowaniu ekosystemów leśnych i rolniczych. Żywiąc się głównie nasionami i pąkami roślin, ptak ten uczestniczy w naturalnym rozsiewaniu roślin na duże odległości — pokarm trawiony jest częściowo, a wydalane nasiona mogą kiełkować w nowych miejscach. W okresie lęgowym grzywacze polują też na owady i pająki, co czyni je elementem szerszej sieci zależności pokarmowych w lasach i na obrzeżach pól.

Gatunek ten pełni również funkcję ofiary dla drapieżników — przede wszystkim jastrzębi, dla których grzywacz bywa jednym z podstawowych źródeł pożywienia. Ograniczenie liczebności populacji grzywacza w wyniku intensywnych polowań może więc mieć pośredni wpływ na kondycję populacji drapieżników zależnych od tego gatunku, choć skala tego zjawiska w warunkach polskich nie została w materiale źródłowym oszacowana liczbowo.

Liczebność populacji i skala odstrzału

Materiał źródłowy Stowarzyszenia Leśne Sprawy mówi o ok. 20 tys. grzywaczy zabijanych rocznie w Polsce. Inne źródło branżowe — fundacja „Myśliwi w działaniu”, zrzeszająca środowiska łowieckie — podaje inne dane liczbowe dotyczące zarówno populacji, jak i skali odstrzału, dlatego warto zestawić obie perspektywy.

Według Monitoringu Pospolitych Ptaków Lęgowych (MPPL), prowadzonego od 2000 roku, populacja grzywacza w Polsce od lat wykazuje trend wzrostowy. W 2012 roku liczebność szacowano na 1,64–1,94 mln osobników, a według najnowszych danych przywoływanych przez „Myśliwi w działaniu” wzrost sięgnął ponad 200% stanu wyjściowego, co pozwala szacować obecną krajową populację na 3,28–3,88 mln osobników. Wielkość odstrzału w sezonie 2023/2024 wyniosła — według tego źródła — 8157 osobników, czyli ok. 0,025% populacji krajowej.

Ta liczba jest wyraźnie niższa niż 20 tys. rocznie przywoływane przez Stowarzyszenie Leśne Sprawy. Różnica może wynikać z odmiennych okresów, których dotyczą dane, innej metodologii liczenia lub odmiennych źródeł statystyk łowieckich — żadne z dwóch źródeł nie zostało w tym miejscu zweryfikowane niezależnie, dlatego czytelnik powinien traktować obie wartości z ostrożnością.

Spór o termin: 1 października czy 1 sierpnia?

Kwestia terminu rozpoczęcia sezonu była też przedmiotem dyskusji na poziomie ministerialnym. Państwowa Rada Ochrony Przyrody oraz Koalicja Niech Żyją! zgłosiły postulat, aby sezon polowań na grzywacza rozpoczynał się dopiero 1 października. Argumentem miała być metaanaliza Komisji Europejskiej wskazująca cały sierpień i wrzesień jako okres reprodukcji tego gatunku, a także dane z portalu ornitho.pl, gdzie w ostatnich latach zarejestrowano ponad 100 obserwacji aktywnych lęgów grzywacza stwierdzonych po 15 sierpnia.

Również Stowarzyszenie Leśne Sprawy zwraca uwagę, że 15 sierpnia część piskląt grzywacza wciąż przebywa w gniazdach i nie jest samodzielna. Oznacza to, że polowania mogą rozpoczynać się, zanim młode ptaki zdążą się usamodzielnić, co — zdaniem organizacji — stoi w sprzeczności z ideą racjonalnej gospodarki łowieckiej.

Eksperci Polskiego Związku Łowieckiego przedstawili odmienną interpretację tych danych. Ich zdaniem ponad 100 obserwacji lęgów w ostatnich latach oznacza w praktyce zaledwie kilkanaście przypadków rocznie, co — jak argumentują — nie ma wpływu na liczebność i dynamikę populacji w skali kraju. Wskazywali przy tym, że przy szacowanej populacji ok. 2 mln par, z których każda przystępuje do lęgu 2–3 razy w roku, w Polsce dochodzi rocznie do 4–6 mln prób gniazdowania grzywacza — co w ich ocenie czyni sporadyczne przypadki późnych lęgów statystycznie nieistotnymi dla całej populacji.

Co ciekawe, eksperci PZŁ nie tylko sprzeciwili się przesunięciu sezonu na październik, ale wnioskowali o zmianę w przeciwnym kierunku — rozpoczęcie polowań już od 1 sierpnia. Jako powód podali rosnący konflikt grzywaczy z uprawami słonecznika i grochu.

Źródła:

1. Stowarzyszenie Leśne Sprawy — komunikat z 15 sierpnia o rozpoczęciu sezonu polowań na grzywacze i inicjatywie „Zmieńmy Prawo Łowieckie na Dobre” (źródło: post/komunikat organizacji, przekazany bezpośrednio przez redakcję).

2. Lasy Państwowe — informacje biologiczne o gatunku grzywacz (Columba palumbus).

3. Fundacja Myśliwi w działaniu — dla ludzi i przyrody, „Grzywacz”, https://mysliwiwdzialaniu.pl/baza-wiedzy/grzywacz/ (dostęp: 17.08.2026; treść zaktualizowana 18.08.2025). Źródło reprezentujące perspektywę środowisk łowieckich, powołujące się na dane MPPL, ornitho.pl oraz stanowisko ekspertów PZŁ.

Po przyjeździe zastępu okazało się, że zwierzę siedzi na ogrodzeniu i ma głowę zakleszczoną w metalowej puszce. Kot nie był w stanie samodzielnie się uwolnić. Jak wynika z relacji strażaków, sytuacja stała się niebezpieczna, ponieważ zwierzę zaczęło się dusić.

Kot nie mógł sam uwolnić głowy

Strażacy musieli najpierw dostać się do kota znajdującego się wysoko na ogrodzeniu. Przy pomocy drabiny podjęli zwierzę, a następnie usunęli puszkę z jego głowy.

Interwencja zakończyła się szczęśliwie. Kot został uwolniony i nie znajdował się już w bezpośrednim zagrożeniu. O zdarzeniu poinformowała Ochotnicza Straż Pożarna w Kuniowie.

Nie wiadomo, w jaki sposób puszka znalazła się na głowie zwierzęcia. Nie ustalono również, czy kot sam wsadził do niej głowę, czy też doszło do celowego działania człowieka. 

Pozostawione puszki mogą być pułapką dla zwierząt

Historia kota z Kuniowa jest nietypowa, ale pokazuje problem, o którym warto pamiętać. Pozostawione w różnych miejscach puszki, słoiki, pojemniki czy inne opakowania mogą stać się pułapką dla zwierząt szukających jedzenia lub zainteresowanych zapachem znajdujących się w nich resztek.

Jeśli zwierzę wsadzi głowę do takiego pojemnika i nie będzie mogło jej wyciągnąć, może dojść do paniki, urazów, przegrzania, a w skrajnej sytuacji także do problemów z oddychaniem.

Dlatego po opróżnieniu puszki czy innego opakowania nie powinno się pozostawiać go w miejscu dostępnym dla zwierząt. Szczególnie niebezpieczne są pojemniki, w których pozostały resztki jedzenia przyciągające koty i inne zwierzęta.

Co zrobić, gdy zwierzę utknęło w puszce lub innym przedmiocie?

Przede wszystkim nie należy na siłę wyrywać pojemnika, jeśli może to spowodować dodatkowe obrażenia. Przestraszone zwierzę może również próbować się bronić, dlatego trzeba zachować ostrożność.

Jeżeli zwierzę znajduje się w miejscu trudno dostępnym, na wysokości lub jego życie jest zagrożone, należy wezwać odpowiednie służby. W przypadku kota z Kuniowa szybka reakcja pozwoliła bezpiecznie dostać się do zwierzęcia i uwolnić je z metalowej pułapki.

Ta nietypowa interwencja przypomina również, że strażacy pomagają nie tylko podczas pożarów czy wypadków. Ich działania obejmują także sytuacje, w których zagrożone jest życie lub zdrowie zwierząt.

Źródło: Ochotnicza Straż Pożarna w Kuniowie, O!Polskie Ratownictwo

Borówki (zarówno te leśne, jak i amerykańskie) są bezpieczne dla psów i mogą być zdrowym, niskokalorycznym urozmaiceniem diety. Ich największym atutem jest wysoka zawartość antocyjanów – związków odpowiedzialnych za granatowo-niebieski kolor owoców, które działają jako silne przeciwutleniacze.

Co konkretnie mogą zyskać psy dzięki borówkom?

• Ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym – antyoksydanty neutralizują wolne rodniki, co ma znaczenie zwłaszcza u psów starszych i tych intensywnie trenujących.
• Wsparcie dla wzroku – antocyjany wiąże się z poprawą mikrokrążenia w obrębie oka.
• Korzyści dla funkcji poznawczych u seniorów – regularne spożycie borówek bywa łączone z lepszą pamięcią i wolniejszym tempem starzenia się mózgu u psów w podeszłym wieku.
• Niską kaloryczność – to sprawia, że borówki są dobrą alternatywą dla przemysłowych przysmaków, szczególnie u psów z nadwagą.

Jak podawać borówki bezpiecznie?

Zawsze świeże lub mrożone (bez cukru i dodatków), dokładnie umyte.

Jako dodatek, nie podstawa diety – kilka sztuk dziennie w zależności od wielkości psa.

Wprowadzaj stopniowo, obserwując reakcję układu pokarmowego – nadmiar może powodować biegunkę lub rozmiękczenie stolca.

Unikaj borówek w syropie, dżemach czy muffinach – dodatek cukru i innych składników może zaszkodzić.

Kurkuma – naturalny „przeciwzapalny" przyprawowy hit

Kurkuma zdobyła w ostatnich latach status jednego z najpopularniejszych suplementów naturalnych – zarówno w diecie ludzi, jak i psów. Za jej działanie odpowiada przede wszystkim kurkumina, związek o silnych właściwościach przeciwzapalnych i antyoksydacyjnych.

Na co może pomóc kurkuma?

• Stawy i mobilność – działanie przeciwzapalne bywa wykorzystywane jako wsparcie przy dolegliwościach stawowych, np. u psów z chorobą zwyrodnieniową stawów.
• Wątroba i trawienie – kurkuma pobudza wydzielanie żółci, co może wspomagać trawienie tłuszczów.
• Odporność – kurkumina wspiera mechanizmy obronne organizmu i działa antyoksydacyjnie.

Ważny problem: przyswajalność

Sama kurkumina jest bardzo słabo wchłaniana z przewodu pokarmowego. Dlatego w praktyce podawanie „gołej" kurkumy ma ograniczony sens – kluczowe jest połączenie jej z:

• tłuszczem (np. olejem kokosowym, oliwą lub – co szczególnie praktyczne – olejem z łososia), który rozpuszcza kurkuminę,
• czarnym pieprzem, a dokładniej zawartą w nim piperyną, która znacząco zwiększa wchłanianie kurkuminy.

Kiedy zachować szczególną ostrożność?

Kurkuma, mimo dobrej tolerancji przez większość psów, nie jest odpowiednia dla każdego zwierzęcia. Należy zachować ostrożność lub całkowicie zrezygnować z jej podawania u psów:

• z zaburzeniami krzepliwości krwi,
• z kamicą żółciową lub schorzeniami wątroby,
• przyjmujących leki (możliwe interakcje, zwłaszcza z lekami przeciwzakrzepowymi),
• ciężarnych, karmiących oraz szczeniąt.

Przed wprowadzeniem kurkumy do diety psa warto skonsultować się z lekarzem weterynarii – szczególnie jeśli pupil choruje przewlekle lub jest już leczony farmakologicznie.

Olej z łososia – kwasy omega-3 prosto z morza

Trzeci element tego trio to olej z łososia, czyli bogate źródło długołańcuchowych kwasów tłuszczowych omega-3 – przede wszystkim EPA (kwasu eikozapentaenowego) i DHA (kwasu dokozaheksaenowego).

Dlaczego psy potrzebują omega-3?

Typowe gotowe karmy dostarczają zwykle znacznie więcej kwasów omega-6 niż omega-3, co sprzyja utrzymywaniu się w organizmie niskopoziomowego stanu zapalnego. Uzupełnienie diety o omega-3 pomaga przywrócić korzystniejszą proporcję tych kwasów.

Udokumentowane korzyści oleju z łososia obejmują wsparcie dla:

• Skóry i sierści – łagodzi suchość, świąd i nadmierne wypadanie włosa, poprawia połysk okrywy włosowej.
• Stawów – może spowalniać degradację chrząstki i łagodzić objawy choroby zwyrodnieniowej stawów.
• Serca – omega-3 wspierają regulację poziomu trójglicerydów i ogólną kondycję układu krążenia.
• Mózgu i funkcji poznawczych – DHA odgrywa istotną rolę w rozwoju i utrzymaniu sprawności układu nerwowego, także u psów starszych.
• Skóry alergicznej – suplementacja bywa pomocna przy alergicznym zapaleniu skóry.

Jak dawkować olej z łososia?

Dawkowanie zależy od konkretnego produktu, stężenia EPA/DHA oraz masy ciała psa – zawsze warto kierować się zaleceniami producenta na etykiecie oraz skonsultować dawkę z weterynarzem. Kilka uniwersalnych zasad:

• Wprowadzaj olej stopniowo, zaczynając od małych ilości, by dać układowi pokarmowemu czas na adaptację.
• Efekty (poprawa kondycji sierści) pojawiają się zwykle po kilku tygodniach regularnego stosowania.
• Przechowuj olej w chłodnym, ciemnym miejscu – utleniony traci właściwości i może zaszkodzić zamiast pomóc.
• Zachowaj ostrożność u psów z zaburzeniami krzepliwości krwi lub przed planowanym zabiegiem chirurgicznym – omega-3 mogą wpływać na krzepnięcie krwi.

Superfoods razem – synergia czy przesada?

Borówki, kurkuma i olej z łososia świetnie się uzupełniają. Tłuszcz z oleju rybiego poprawia wchłanianie kurkuminy, a antyoksydanty z borówek wzmacniają ogólne działanie przeciwzapalne całego zestawu. Taka kombinacja bywa polecana zwłaszcza psim seniorom oraz zwierzętom z problemami stawowymi, jako naturalne uzupełnienie leczenia weterynaryjnego – nigdy jako jego zamiennik.

Najważniejsze zasady wprowadzania superfoods do diety psa:

• Zawsze konsultuj się z weterynarzem, zwłaszcza jeśli pies choruje przewlekle, przyjmuje leki lub jest w ciąży.
• Wprowadzaj jeden nowy składnik na raz, obserwując reakcję organizmu przez kilka dni.
• Traktuj superfoods jako dodatek, nie fundament diety – podstawą pozostaje pełnowartościowa, zbilansowana karma.
• Zwracaj uwagę na jakość produktów – świeże owoce, czysta kurkuma bez dodatków, olej z łososia tłoczony na zimno i przechowywany prawidłowo.
• Nie licz na natychmiastowe efekty – korzyści, zwłaszcza w przypadku sierści czy stawów, są widoczne dopiero po kilku tygodniach regularnego stosowania.

Wprowadzone z rozwagą i po konsultacji z lekarzem weterynarii, borówki, kurkuma i olej z łososia mogą realnie wspierać zdrowie psa na wielu płaszczyznach – od lśniącej sierści po sprawniejsze stawy. Kluczem jest jednak umiar, odpowiednie łączenie składników i uważna obserwacja czworonoga.

Bibliografia

Husse, Czy kurkuma dla psa to dobry pomysł? – https://www.husse.pl/kacik-wiedzy/pies/odzywianie-i-zdrowie/czy-kurkuma-dla-psa-to-dobry-pomysl/

Saluki.pl, Kurkuma dla psa: dawkowanie, korzyści i bezpieczne stosowanie – https://saluki.pl/kurkuma-dla-psa-dawkowanie-korzysci-i-bezpieczne-stosowanie

Shih-Tzu.pl, Czy pies może jeść kurkumę – korzyści i bezpieczne dawkowanie dla czworonoga – https://shih-tzu.pl/czy-pies-moze-jesc-kurkume-korzysci-i-bezpieczne-dawkowanie-dla-czworonoga/

DoggieTaste, Kurkuma dla psa – właściwości, dawkowanie i przeciwwskazania – https://www.doggietaste.pl/blog/kurkuma-dla-psa-wlasciwosci-dawkowanie-i-przeciwwskazania-b30.html

TAKIPIES, Czy psy mogą jeść borówki? – https://takipies.pl/blogs/porady/czy-psy-moga-jesc-borowki

Pawaway, Czy pies może jeść borówki? Sprawdź, jakie mają korzyści zdrowotne! – https://pawaway.com/czy-pies-moze-jesc-borowki/

Psigalop.pl, Czy psy mogą jeść borówki amerykańskie? Sprawdzamy! – https://psigalop.pl/czy-psy-moga-jesc-borowki-amerykanskie-sprawdzamy/

Zooplus Magazine, Olej z łososia dla psów – https://www.zooplus.pl/magazyn/psy/zywienie-psa/olej-z-lososia-dla-psow

Hejpiesku.pl, Olej z łososia dla psa – właściwości i dawkowanie – https://hejpiesku.pl/en/blogs/news/olej-z-lososia-dla-psa

Zooperia.pl, Olej z łososia dla psa: korzyści, dawkowanie i wpływ na sierść oraz stawy – https://zooperia.pl/Olej-z-lososia-dla-psa-jak-dziala-jakie-ma-korzysci-i-jak-dawkowac-blog-pol-1742193148.html

Animal Expert+, Właściwości oleju z łososia i jego wpływ na żywienie psów i kotów – https://www.animalexpertplus.pl/zywienie-psow/wlasciwosci-oleju-z-lososia-i-jego-wplyw-na-zywienie-psow-i-kotow

Po przyjeździe na miejsce strażacy zastali samochód osobowy stojący na poboczu. W jego przednim zderzaku znajdował się uwięziony pies.

Strażacy uwolnili psa ze zderzaka

Zwierzę nie mogło samodzielnie wydostać się z samochodu. Ratownicy przy pomocy podręcznego sprzętu burzącego wykonali dostęp do uwięzionego psa.

Następnie ewakuowali zwierzę w bezpieczne miejsce. Pies został pozostawiony pod opieką patrolu policji w celu przekazania go służbie weterynaryjnej.

Co zrobić, gdy potrącisz psa?

Potrącenie psa lub innego zwierzęcia może być dla kierowcy bardzo stresującym zdarzeniem. Nie można jednak po prostu odjechać i pozostawić rannego zwierzęcia bez pomocy.

Zgodnie z art. 25 ustawy o ochronie zwierząt osoba, która potrąciła zwierzę, ma obowiązek, w miarę możliwości, zapewnić mu stosowną pomoc albo zawiadomić odpowiednią służbę.

W takiej sytuacji warto przede wszystkim:

• zatrzymać samochód i zadbać o bezpieczeństwo na drodze – włączyć światła awaryjne i odpowiednio oznakować miejsce zdarzenia;
• sprawdzić, co stało się ze zwierzęciem, o ile można zrobić to bez narażania siebie i innych uczestników ruchu;
• wezwać pomoc, jeśli pies jest ranny, uwięziony lub potrzebuje natychmiastowej pomocy;
• nie próbować na siłę wyciągać zwierzęcia z samochodu, jeśli jest zakleszczone – w takiej sytuacji lepiej wezwać służby ratunkowe;
• zachować szczególną ostrożność przy kontakcie z rannym psem. Nawet łagodne i spokojne zwierzę może w reakcji na silny ból przestraszyć się i ugryźć.

Jeśli pies jest uwięziony w pojeździe, tak jak w przypadku opisanym przez strażaków z Ostrzeszowa, próba samodzielnego uwolnienia go może dodatkowo pogorszyć jego stan. Bezpieczniej jest wezwać odpowiednie służby i poczekać na pomoc.

Nie zostawiaj rannego zwierzęcia bez pomocy

W przypadku potrącenia najważniejsze jest szybkie działanie. Kierowca powinien zadbać zarówno o bezpieczeństwo uczestników ruchu, jak i o los potrąconego zwierzęcia.

Warto też pamiętać, że do wielu takich zdarzeń dochodzi wtedy, gdy psy znajdują się bez nadzoru poza posesją. Odpowiednie zabezpieczenie zwierzęcia i niedopuszczanie do jego swobodnego wychodzenia na drogę może zapobiec podobnym wypadkom.

Źródło: Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Ostrzeszowie

Informacje o tajemniczym drapieżniku krążyły w okolicach Zagórza Śląskiego i Michałkowej od kilku dni, ale długo brakowało twardego dowodu. We wtorek 18 sierpnia Nadleśnictwo Świdnica rozwiało wątpliwości, publikując komunikat wraz ze zdjęciem zwierzęcia.

Fotografię wykonała fotopułapka zainstalowana na terenie Leśnictwa Lutomia. Zdjęcie, sądząc po dacie widocznej na urządzeniu, powstało 9 sierpnia o godzinie 8:29. Materiał leśnikom przekazał Powiatowy Oddział Straży Ochrony Przyrody w Świdnicy. Leśniczy z Leśnictwa Lutomia potwierdził, że fotografia pochodzi właśnie z tego terenu

- Dla wielu z nas informacja ta początkowo brzmiała jak żart – brakowało bowiem zdjęcia lub nagrania potwierdzającego obecność tego niezwykłego drapieżnika. Teraz mamy jednak konkretny dowód  – napisali leśnicy w komunikacie udostępnionym na Facebooku.

Gdzie dokładnie widziano zwierzę?

Tu sprawa nieco się komplikuje, bo same służby przyznają, że nie są w stanie wskazać jednego, precyzyjnego miejsca. Nadleśnictwo mówi o sygnałach z okolic Michałkowej i Zagórza Śląskiego, natomiast zdjęcie z fotopułapki pochodzi z terenu Leśnictwa Lutomia – miejscowości leżącej w tym samym rejonie powiatu świdnickiego, między Świdnicą, Wałbrzychem a Dzierżoniowem.

Nie jest to zresztą pierwszy tego typu sygnał na Dolnym Śląsku w ostatnich dniach. Kilka dni wcześniej, 13 sierpnia, Starostwo Powiatowe w Kłodzku ostrzegało przed dużym, niezidentyfikowanym zwierzęciem kotowatym zaobserwowanym na drodze między Polanicą-Zdrój a Szczytną. Nie wiadomo na razie, czy chodzi o to samo zwierzę, czy o odrębny przypadek.

Skąd puma w polskim lesie?

Puma (Puma concolor) to gatunek naturalnie niewystępujący w Polsce – jej rodzime środowisko to obie Ameryki. Obecność tego zwierzęcia w lasach pod Świdnicą najprawdopodobniej oznacza ucieczkę z prywatnej hodowli lub nielegalnego chowu egzotycznych zwierząt. Oficjalnego potwierdzenia tej hipotezy na razie brak – ani leśnicy, ani straż ochrony przyrody nie wskazali źródła pochodzenia zwierzęcia, a dotychczasowe komunikaty skupiają się wyłącznie na kwestii bezpieczeństwa.

Warto dodać, że to nie pierwszy raz, gdy w polskich lasach pojawiają się doniesienia o pumach. Podobne sygnały pojawiały się już wcześniej między innymi w rejonie Nadleśnictwa Chotyłów oraz w lasach pszczyńskich, gdzie leśnicy prowadzili wzmożony monitoring terenu.

Jak zachować bezpieczeństwo w lesie?

Leśnicy z Nadleśnictwa Świdnica są w tej sprawie bardzo konkretni. Oto zalecenia, których warto się trzymać, wybierając się na spacer, wycieczkę rowerową czy grzybobranie w tym rejonie:

• Zachowaj dystans – nie podchodź do zwierzęcia, nawet jeśli wygląda spokojnie
• Nie próbuj go fotografować ani nagrywać – zbliżanie się w tym celu zwiększa ryzyko
• Nie podejmuj samodzielnych działań – nie próbuj płoszyć ani łapać zwierzęcia
• Zgłoś obserwację pod numer 112 – jak najszybciej, podając możliwie dokładną lokalizację
• Poinformuj innych – rodzinę, znajomych i wszystkich, którzy korzystają z okolicznych terenów leśnych

- Spotkanie z każdym dzikim zwierzęciem może być niebezpieczne, dlatego nie próbujmy się do niego zbliżać, fotografować ani podejmować samodzielnych działań – podkreśla Nadleśnictwo Świdnica w swoim komunikacie.

Czy puma jest realnym zagrożeniem?

Ataki pum na ludzi zdarzają się bardzo rzadko, nawet w rejonach, gdzie gatunek ten występuje naturalnie. Zwierzę zazwyczaj unika kontaktu z człowiekiem i atakuje głównie w obronie młodych lub gdy czuje się osaczone. Mimo to każdy przypadek dzikiego, dużego drapieżnika w okolicy zamieszkanej wymaga ostrożności – nie dlatego, że zwierzę jest z natury agresywne, ale dlatego, że jego zachowanie w nietypowym dla niego środowisku pozostaje trudne do przewidzenia.

Eksperci od zachowań zwierząt zwracają uwagę, że w przypadku napotkania dużego kota nie należy uciekać – gwałtowna ucieczka może wywołać instynkt pościgu. Najbezpieczniej jest zachować spokój, powoli się wycofać i utrzymywać bezpieczny dystans.

Policjanci otrzymali zgłoszenie dotyczące kierującej samochodem osobowym, która miała prowadzić pojazd w stanie nietrzeźwości. Z przekazanych informacji wynikało również, że za samochodem ciągnięty jest pies.

- Do zdarzenia doszło w miniony weekend na terenie gminy Nowy Targ. Policjanci zostali skierowani na interwencję dotyczącą kierującej samochodem osobowym marki Audi, która miała poruszać się drogą w stanie nietrzeźwości. Z przekazanych informacji wynikało również, że za pojazdem na metalowym łańcuchu, ciągnięty jest pies – przekazała małopolska policja.

Jeszcze przed przyjazdem patrolu świadkowie zatrzymali kobietę i uniemożliwili jej dalszą jazdę. Odczepili również zwierzę od samochodu.

Funkcjonariusze ustalili, że pies był przywiązany metalowym łańcuchem do haka Audi. Na miejsce wezwano lekarza weterynarii. Obrażenia zwierzęcia były bardzo poważne i rozległe. Pies otrzymał niezbędną pomoc, a następnie został zabrany do lecznicy.

Z ustaleń policjantów wynika, że samochód z przywiązanym zwierzęciem przejechał około 400 metrów. Funkcjonariusze zabezpieczyli także materiał z monitoringu, który może mieć znaczenie dla prowadzonego postępowania.

Kobieta odpowie za znęcanie się nad zwierzęciem

Badanie trzeźwości wykazało, że kierująca miała blisko 3 promile alkoholu w organizmie. Kobieta została zatrzymana i odpowie zarówno za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, jak i za znęcanie się nad zwierzęciem.

Za kierowanie samochodem w stanie nietrzeźwości grozi kara do 3 lat pozbawienia wolności. Przepisy przewidują również wieloletni zakaz prowadzenia pojazdów oraz przepadek samochodu lub jego równowartości. Ten ostatni środek może zostać zastosowany wobec kierujących, którzy mieli co najmniej 1,5 promila alkoholu w organizmie.

Sprawa będzie również prowadzona pod kątem przestępstwa znęcania się nad zwierzęciem. Zgodnie z art. 35 ustawy o ochronie zwierząt za taki czyn grozi kara do 3 lat pozbawienia wolności. Jeżeli sprawca działa ze szczególnym okrucieństwem, kara wynosi od 3 miesięcy do 5 lat więzienia.

Sąd może również orzec zakaz posiadania zwierząt, nawiązkę na cel związany z ochroną zwierząt oraz przepadek zwierzęcia.

Po samochód przyjechał kolejny nietrzeźwy mężczyzna

Na miejsce po odbiór Audi przyjechał mężczyzna. Jak ustalili policjanci, on również był nietrzeźwy.

Mężczyzna odpowie za kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości.

Co zrobić, gdy jesteś świadkiem znęcania się nad zwierzęciem?

W sytuacji, w której zwierzę jest bezpośrednio zagrożone, należy jak najszybciej powiadomić policję lub inne odpowiednie służby. Jeśli jest to bezpieczne, warto zapamiętać miejsce zdarzenia, numer rejestracyjny pojazdu, jego markę oraz opis osoby, która może być sprawcą.

Pomocne mogą być również zdjęcia lub nagrania wykonane z bezpiecznej odległości. Nie należy jednak podejmować działań, które mogłyby narazić świadka na niebezpieczeństwo.

W sprawie zdarzenia z gminy Nowy Targ prowadzone jest postępowanie. Pies po udzieleniu pomocy weterynaryjnej trafił do lecznicy.

Źródło: Policja małopolska

O nadwadze mówimy, gdy masa ciała jest przekroczona o maksymalnie 15% w odniesieniu do wagi prawidłowej. O otyłości mówimy natomiast wtedy, gdy masa ciała jest przekroczona o 20–30%.

Wielu z naszych czworonożnych przyjaciół zmaga się z nadmiarowymi kilogramami, co znacznie może wpływać na komfort życia pupila. Często może to prowadzić do problemów z wydolnością oddechową, zaburzeń pracy serca, chorób metabolicznych oraz do zmian zwyrodnieniowych stawów.

Najczęstszą przyczyną otyłości jest podawanie zbyt dużej ilości kalorii w stosunku do dziennego zapotrzebowania zwierzęcia oraz brak kontroli nad „przekąskami” pomiędzy posiłkami. Dochodzą do tego ograniczona aktywność fizyczna, kastracja lub sterylizacja zmieniająca zapotrzebowanie energetyczne, a czasem także choroby endokrynologiczne czy leki sprzyjające tyciu.

Skala zjawiska jest ogromna. Z dostępnych badań epidemiologicznych wynika, że problem nadmiernej masy ciała może dotyczyć nawet sześciu na dziesięć psów, a analizy prowadzone w różnych krajach wskazują na wahania od kilkunastu do ponad 60% w zależności od badanej populacji zwierząt. Podobnie wygląda sytuacja kotów – rodzime badania z 2009 roku, obejmujące blisko 700 zwierząt, wykazały otyłość u 13% i nadwagę u 29% badanych kotów, a nowsze szacunki mówią nawet o połowie krajowej populacji kotów domowych.

Otyłość a schody – cichy zabójca stawów

Jednym z najmniej oczywistych, a jednocześnie najbardziej dotkliwych skutków nadmiernej masy ciała jest przeciążenie układu ruchu podczas pokonywania schodów. To codzienna czynność, która u otyłego zwierzęcia zamienia się w prawdziwy poligon obciążeniowy dla stawów i kręgosłupa. Zapytaliśmy eksperta Justynę Jóźwin-Sekułę, jak dodatkowe kilogramy wpływają na przeciążenia stawów i kręgosłupa właśnie podczas pokonywania schodów.

Jak dodatkowe kilogramy wpływają na przeciążenia stawów i kręgosłupa właśnie podczas pokonywania schodów?

- Otyłość i nadwaga znacząco potęgują działanie sił pojawiających się podczas schodzenia ze schodów lub wchodzenia na nie. Ruch w dół wymaga wyhamowywania pędu całego ciała, co przy normalnej masie ciała jest obciążające, ale nie tak bardzo jak przy nadprogramowych kilogramach. U otyłego psa podczas schodzenia na kończyny piersiowe działa 3-4-krotnie większa siła nacisku niż wynosi masa ciała zwierzęcia, co dodatkowo zwiększa obciążenie stawów i nasila procesy degeneracyjne chrząstek, przyspiesza procesy degeneracyjne, nasilać objawy bólowe i zwiększać dyskomfort podczas wykonywania ruchu. W czasie ruchu po schodach w dół dodatkowe kilogramy „deformują” wzorzec ruchu i zwiększają nacisk na odcinek szyjny i piersiowy kręgosłupa, co może zwiększać u ras predysponowanych ryzyko dyskopatii.

Ponadto:

- Podczas ruchu w górę dodatkowe kilogramy obciążają stawy biodrowe, stawy kolanowe i odcinek lędźwiowo-krzyżowy, co u psów z predyspozycjami do dysplazji stawów biodrowych może przyspieszać procesy degeneracyjne chrząstek i prowadzić do dyskomfortu i objawów bólowych stawów. Dodatkowe kilogramy zniekształcają ruch psa po schodach, co prowadzi do nieprawidłowego rozkładania ciężaru na poszczególnych kończynach i przeciążeń.

Czy możemy tu mówić o swoistym „efekcie mnożnika”, gdzie każdy nadprogramowy kilogram działa na chrząstki stawowe ze zdwojoną siłą w momencie zeskakiwania ze stopnia na stopień?

- Niestety tak – każdy nadprogramowy kilogram nie dość, że działa prozapalnie, ponieważ nadmierna tkanka tłuszczowa produkuje hormony – adipokiny – które niszczą tkankę od wewnątrz i nasilają objawy bólowe i uczucie dyskomfortu.

Efekt mnożnika w tym przypadku działa w ten sposób, że każdy dodatkowy balast wywiera większe siły destrukcyjne na stawy, chrząstki i więzadła podczas ruchu po schodach, po wzniesieniach i podczas ruchu po płaskich powierzchniach.

- Każdy kilogram odbiegający od prawidłowej masy ciała nasila działanie sił ścierających, zwiększa nacisk na stawy i powoduje szybsze ścieranie chrząstek, które chronią i odżywiają powierzchnie stawowe, a przy zbyt dużym nacisku z zewnątrz przez dodatkowe obciążenie mogą się uszkadzać w mniejszym stopniu każdego dnia, aż doprowadzą do silnego uszkodzenia tych tkanek i do objawów bólowych.

Innymi słowy: schody nie są neutralnym elementem codziennego spaceru dla otyłego zwierzęcia, lecz jednym z najbardziej wymagających dla stawów wyzwań, z jakimi mierzy się jego organizm każdego dnia.

Serce, płuca i metabolizm też płacą cenę

Stawy to niestety nie jedyny „poszkodowany” w organizmie otyłego zwierzęcia. Nadmierna masa ciała utrudnia pracę układu oddechowego, obciąża serce i sprzyja rozwojowi zaburzeń metabolicznych, w tym insulinooporności. Tkanka tłuszczowa, jak już wspomniano, wydziela substancje prozapalne, co oznacza, że otyłość sama w sobie działa jak źródło przewlekłego, niskonasilonego stanu zapalnego obejmującego cały organizm.

Konsekwencje bywają wymierne w latach życia. Badania na labradorach, którym przez całe życie podawano dietę o 25% mniejszą kaloryczność niż grupie kontrolnej, wykazały różnicę w długości życia sięgającą niemal dwóch lat na korzyść zwierząt szczuplejszych.

Jak rozpoznać, że pupil waży za dużo

Ocena „na oko” bywa zawodna – badania pokazują, że nawet połowa opiekunów zwierząt z nadwagą nie zdaje sobie sprawy z problemu. Warto zwrócić uwagę na kilka sygnałów:

• brak wyczuwalnych żeber pod niewielkim naciskiem dłoni
• zanik „talii” widocznej z góry, gdy zwierzę stoi
• brak widocznego wcięcia brzucha z boku
• szybkie męczenie się podczas spaceru lub zabawy
• niechęć do wchodzenia po schodach, skakania czy dłuższego ruchu
• ciężki, głośny oddech po niewielkim wysiłku

Najbardziej wiarygodną metodą pozostaje jednak wizyta u lekarza weterynarii, który oceni kondycję zwierzęcia w skali punktowej (tzw. BCS) i zaleci dalsze postępowanie.

Co zrobić, gdy pupil ma nadwagę

Odchudzanie psa lub kota nigdy nie powinno odbywać się na własną rękę ani polegać na głodzeniu zwierzęcia – to niebezpieczne, szczególnie w przypadku kotów, u których zbyt gwałtowna redukcja masy ciała grozi poważnym uszkodzeniem wątroby. Zamiast tego warto:

• skonsultować się z lekarzem weterynarii i wykluczyć przyczyny medyczne, np. niedoczynność tarczycy
• wprowadzić dietę o kontrolowanej kaloryczności, dopasowaną do wieku i aktywności zwierzęcia
• ograniczyć lub całkowicie wyeliminować przekąski między posiłkami
• stopniowo zwiększać aktywność fizyczną – krótkie, częstsze spacery zamiast jednego długiego wysiłku
• regularnie kontrolować wagę i konsultować postępy z lekarzem
• skorzystać z konsultacji dietetycznej  u dietetyka jako element walki z otyłością

Bezpieczne tempo redukcji masy ciała to zwykle 1–2% tygodniowo – szybsza utrata kilogramów może zaszkodzić zdrowiu zwierzęcia zamiast mu pomóc.

Profilaktyka jest tańsza niż leczenie

Najlepszą strategią pozostaje niedopuszczenie do nadwagi. Regularna aktywność fizyczna, kontrola porcji i unikanie karmienia „ze stołu” to proste nawyki, które w dłuższej perspektywie chronią stawy, serce i ogólną jakość życia pupila. Warto pamiętać, że każdy nadprogramowy kilogram to nie tylko liczba na wadze, ale realne, dodatkowe siły działające na organizm zwierzęcia przy każdym kroku – zwłaszcza tym pokonywanym po schodach.

Do kolejnego zdarzenia doszło 11 sierpnia. Tym razem w kontenerze na odpady przy ul. Cmentarnej znaleziono osiem świnek morskich.

Policjanci ustalili podejrzanego

Sprawą zajmowali się funkcjonariusze Wydziału do Walki z Przestępczością Ekonomiczną Komendy Miejskiej Policji w Siemianowicach Śląskich. Prowadzone przez nich czynności doprowadziły do ustalenia osoby, która mogła mieć związek z obydwoma przypadkami.

We wtorek 18 sierpnia policjanci zatrzymali 84-letniego mieszkańca Siemianowic Śląskich. Podczas czynności w jego mieszkaniu znaleźli kolejne trzy świnki morskie.

Na miejscu obecna była wolontariuszka Stowarzyszenia Pomocy Świnkom Morskim, która pomogła w zabezpieczeniu i transporcie zwierząt. Łącznie pod opiekę stowarzyszenia trafiło 16 świnek.

Jak podkreślają policjanci:

- Dzięki współpracy i zaangażowaniu zwierzęta otrzymały szansę na bezpieczne schronienie i dalszą opiekę.

84-latek usłyszał zarzuty

Jak przekazała siemianowicka policja, mężczyzna usłyszał zarzuty dotyczące usiłowania uśmiercenia 13 świnek morskich, w tym dwóch ciężarnych, poprzez wyrzucenie ich do kontenerów na odpady przy Alei Młodych i ul. Cmentarnej.

Za takie przestępstwo grozi kara do 3 lat pozbawienia wolności. O dalszym losie 84-latka zdecyduje sąd.

Policjanci podziękowali Stowarzyszeniu Pomocy Świnkom Morskim oraz jego wolontariuszom za pomoc w zabezpieczeniu zwierząt i zapewnienie im opieki.

Źródło: Komenda Miejska Policji w Siemianowicach Śląskich

Dla dziecka leżącego na oddziale kardiologii dziecięcej codzienność to zastrzyki, badania i tęsknota za domem. Wystarczy jednak, że w drzwiach sali pojawi się merdający ogonem czworonóg, a szpitalna rutyna na chwilę ustępuje miejsca uśmiechowi. Tak było ostatnio we Wrocławiu, gdzie pies terapeutyczny Milo odwiedził małych pacjentów Oddziału Kardiologii Dziecięcej oraz Oddziału Pediatrii Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego we Wrocławiu Ośrodka Badawczo-Rozwojowego.

Kim jest Milo i skąd się wziął w szpitalu

Wizyta odbyła się w ramach współpracy szpitala z organizacją MiLove Dogoterapia oraz Fundacją Dr Clown – podmiotami zajmującymi się profesjonalną terapią z udziałem zwierząt w placówkach medycznych. To właśnie Fundacja Dr Clown od lat prowadzi jeden z najbardziej rozpoznawalnych w Polsce programów dogoterapii dla dzieci hospitalizowanych, realizowany od 2017 roku wspólnie z firmą Mars Polska. Program w 2024 roku objął blisko 9 tysięcy osób w 27 szpitalach dziecięcych, a łącznie w ciągu ośmiu lat jego działania wsparto ponad 30 tysięcy pacjentów. Pokazuje to, że tego rodzaju wizyty – choć dla odwiedzających dzieci wyjątkowe – są elementem szerszego, dobrze zorganizowanego systemu wsparcia psychologicznego w polskich szpitalach.

Wojewódzki Szpital Specjalistyczny we Wrocławiu Ośrodek Badawczo-Rozwojowy, mieszczący się przy ul. Kamieńskiego 73a, to jedna z największych i najbardziej rozpoznawalnych placówek medycznych na Dolnym Śląsku. Szpital powstał w 1984 roku, a w 2006 roku otrzymał status jednostki badawczo-rozwojowej. Na jego terenie działa m.in. Oddział Kardiologii Dziecięcej z pododdziałem kardiochirurgii dziecięcej – jeden z niewielu tego typu ośrodków w regionie, gdzie leczone są dzieci z poważnymi wadami serca.

Dlaczego pies w szpitalu to coś więcej niż miła atrakcja

Obecność psa na oddziale dziecięcym to nie tylko chwila zabawy – to metoda wspierająca proces leczenia, mająca coraz mocniejsze potwierdzenie w badaniach naukowych. Specjaliści wskazują, że kontakt ze zwierzęciem może przynosić dzieciom hospitalizowanym wymierne korzyści:

• Redukcja stresu i lęku – badania pokazują, że pozytywny kontakt z psem wpływa na wzrost poziomu oksytocyny i obniżenie poziomu kortyzolu, co pomaga w radzeniu sobie ze stresem.
• Mniejszy ból i strach przed zabiegami – dzieci mające kontakt ze zwierzętami w placówkach ochrony zdrowia były w stanie uczestniczyć w badaniach, takich jak rezonans magnetyczny, bez konieczności znieczulenia.
• Większa motywacja do rehabilitacji – obecność psa zachęca młodych pacjentów do aktywniejszego udziału w ćwiczeniach i codziennych czynnościach, nawet gdy są one męczące lub nieprzyjemne.
• Poczucie normalności – kilkunastominutowe spotkanie z czworonogiem pozwala dziecku poczuć się „zwykłym dzieckiem”, a nie tylko pacjentem.

- Dogoterapia może być ważnym elementem wspierającym pacjentów podczas hospitalizacji. Kontakt z psem pomaga przełamać napięcie, daje możliwość wytchnienia i pozwala doświadczyć odrobiny normalności w niecodziennych, szpitalnych warunkach - podkreślają specjaliści z WSS we Wrocławiu.

Warto jednak podkreślić, że dogoterapia nie jest metodą uniwersalną – nie każde dziecko zareaguje na nią pozytywnie, a udział w zajęciach wykluczają m.in. alergie, otwarte rany czy choroby zakaźne. To dlatego zajęcia zawsze prowadzą certyfikowani terapeuci, którzy oceniają, czy dany pacjent może i chce wziąć udział w spotkaniu.

Praca psa terapeutycznego – nie tylko zabawa

Choć wizyta psa w szpitalu wygląda na czystą przyjemność, dla samego zwierzęcia to wymagająca praca. Psy biorące udział w dogoterapii przechodzą specjalne szkolenie i muszą zachowywać spokój mimo intensywnych zapachów, dźwięków i nieprzewidywalnych zachowań pacjentów. Eksperci zwracają uwagę, że dobrostan psa-terapeuty jest równie ważny jak komfort dzieci, z którymi pracuje – zwierzę potrzebuje odpowiedniego przygotowania oraz czasu na odpoczynek i regenerację między wizytami.

Skąd się wzięła dogoterapia i jak trafiła do szpitali

Terapia z udziałem psów ma znacznie dłuższą historię, niż mogłoby się wydawać. Pierwsze udokumentowane próby wykorzystania zwierząt w procesie leczenia sięgają końca XVIII wieku, kiedy w brytyjskim szpitalu psychiatrycznym pacjentom pozwolono opiekować się małymi zwierzętami, by wspomóc kształtowanie samokontroli. Prawdziwy przełom nastąpił jednak w latach 60. XX wieku za sprawą amerykańskiego psychiatry dziecięcego Borisa Levinsona, który zauważył, że dzieci niepotrafiące nawiązać relacji z drugim człowiekiem otwierały się emocjonalnie w kontakcie z psem. Od tego momentu zainteresowanie zooterapią systematycznie rosło, a kolejne dekady przyniosły badania potwierdzające jej pozytywny wpływ nie tylko na dzieci, ale też na seniorów i osoby zmagające się z chorobami przewlekłymi.

W Polsce termin „dogoterapia” spopularyzowała Maria Czerwińska, założycielka Fundacji Przyjaźni Ludzi i Zwierząt CZE-NE-KA, która już w latach 80. dostrzegła dobroczynny wpływ zwierząt na dzieci niewidome. Dziś dogoterapia – nazywana też kynoterapią – jest stosowana w szpitalach, hospicjach, domach pomocy społecznej oraz ośrodkach dla osób z niepełnosprawnościami, a jej skuteczność potwierdzają kolejne badania naukowe prowadzone także przez polskie uczelnie.

Dogoterapia w polskich szpitalach – rosnący trend

Wizyty psów terapeutycznych na oddziałach dziecięcych to w Polsce coraz powszechniejsza praktyka. Coraz więcej szpitali otwiera swoje drzwi dla wyszkolonych czworonogów, dostrzegając w nich realne wsparcie procesu leczenia – nie tylko w onkologii czy rehabilitacji, ale też na oddziałach kardiologicznych i pediatrycznych, gdzie dzieci spędzają długie tygodnie z dala od domu. Wizyta Milo w wrocławskim szpitalu wpisuje się w ten ogólnopolski trend – małą, ale ważną chwilę wytchnienia dla dzieci mierzących się z poważnymi problemami zdrowotnymi.

Co warto wiedzieć o dogoterapii w szpitalach

Zajęcia prowadzą wyłącznie certyfikowani dogoterapeuci wraz z przeszkolonymi psami.

Udział w spotkaniu jest zawsze dobrowolny – dziecko lub rodzic mogą odmówić.

Przed dopuszczeniem do zajęć wyklucza się przeciwwskazania zdrowotne, takie jak alergie czy otwarte rany.

Programy tego typu często realizowane są we współpracy szpitali z organizacjami pozarządowymi, takimi jak Fundacja Dr Clown.

Takie inicjatywy pokazują, że drobny, kilkunastominutowy kontakt ze zwierzęciem potrafi zdziałać naprawdę wiele – nie tylko poprawić nastrój, ale też realnie wesprzeć proces powrotu do zdrowia najmłodszych pacjentów.

O jeleniu poruszającym się z plecakiem zaczepionym o poroże poinformowano Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce, Oddział w Krynicy-Zdroju. Zwierzę było widywane w Zakopanem, w rejonie Oberconiówki, pomiędzy Antałówką a Olczą.

Jak informował TOZ, jeleń od kilku dni poruszał się z przedmiotem, najprawdopodobniej plecakiem, który zaczepił się o jego poroże. Dla zwierzęcia oznaczało to dodatkowy ciężar, ale przede wszystkim ryzyko, że plecak zaczepi o ogrodzenie, gałęzie albo inne elementy znajdujące się w jego otoczeniu.

W takiej sytuacji jeleń mógł zostać uwięziony i doznać poważnych obrażeń.

TOZ przygotowywał interwencję

Organizacja rozpoczęła działania, które miały doprowadzić do bezpiecznego uwolnienia jelenia. Do pomocy zaproszono lek. wet. Marcina Pałysa, który ma doświadczenie w pracy z dzikimi i nieudomowionymi zwierzętami.

Plan zakładał wykorzystanie odpowiedniego sprzętu do czasowego farmakologicznego unieruchomienia jelenia. Jak podkreślało TOZ, lekarz weterynarii miał wykonać swoją pracę pro bono. W związku z akcją miał pokonać niemal 500 kilometrów.

Problemem pozostawało jednak znalezienie jelenia. Organizacja poprosiła o pomoc mieszkańców Oberconiówki, Antałówki, Olczy i okolic. Każda informacja o miejscu, w którym widziano zwierzę, mogła pomóc w przeprowadzeniu interwencji.

Turyści uwolnili jelenia

Ostatecznie do akcji nie trzeba było czekać na zaplanowaną interwencję. W Zakopanem przebywali pan Mariusz i jego syn Mateusz. Mężczyźni usłyszeli o jeleniu potrzebującym pomocy i postanowili działać.

Udało im się uwolnić zwierzę od plecaka zaczepionego o poroże. Jeleń odzyskał swobodę, a niebezpieczny balast został usunięty.

TOZ Oddział w Krynicy-Zdroju podziękował obu mężczyznom za pomoc. Jak podkreśliła organizacja, pan Mariusz i Mateusz przyjechali do Zakopanego z województwa warmińsko-mazurskiego. Nie byli więc mieszkańcami regionu, a mimo to zdecydowali się zaangażować w pomoc zwierzęciu.

- Nie zrobili tego dla rozgłosu. Zrobili to dlatego, że los zwierzęcia nie był im obojętny – napisało Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce, Oddział w Krynicy-Zdroju.

Organizacja podziękowała ojcu i synowi również za poświęcony czas i determinację.

- Przede wszystkim dziękujemy za to, że nie przeszliście obojętnie obok cierpienia zwierzęcia.

Jak pomagać dzikim zwierzętom?

Historia jelenia pokazuje, że szybka reakcja może mieć ogromne znaczenie, gdy dzikie zwierzę znajduje się w niebezpieczeństwie. Nie zawsze jednak najlepszym rozwiązaniem jest samodzielna interwencja.

Jeśli zauważymy dzikie zwierzę, które potrzebuje pomocy, przede wszystkim zachowajmy bezpieczną odległość i nie płoszmy go. Warto zapamiętać dokładne miejsce, w którym je widzieliśmy, a jeśli jest to możliwe bez zbliżania się do zwierzęcia – zrobić zdjęcie lub nagrać krótki film.

Takie informacje można przekazać służbom lub organizacji zajmującej się pomocą dzikim zwierzętom. W przypadku dużych zwierząt, takich jak jelenie, szczególnie ważne jest, aby nie próbować ich łapać, gonić ani osaczać.

Odpowiedzialna pomoc może polegać przede wszystkim na tym, żeby zauważyć problem, przekazać dokładną informację i pozwolić osobom z odpowiednim doświadczeniem zająć się zwierzęciem.

Kiedy najlepiej obserwować ptaki?

Ptaki można obserwować przez cały rok, ale ich zachowanie zmienia się wraz z porami roku. Wiosną szczególnie łatwo usłyszeć intensywny śpiew, natomiast latem w lesie robi się spokojniej. Pod koniec lata i jesienią można z kolei usłyszeć młode samce, które dopiero doskonalą swoje głosy.

Wakacje są dobrym momentem na obserwacje terenów otwartych i zbiorników wodnych. Warto wybrać się nad staw, jezioro, rzekę czy na wybrzeże. Nad morzem najlepiej pojawić się rano, zanim na plażach zrobi się tłoczno. Jak wskazuje prof. Mitrus, spacer między godziną 6 a 7 pozwala spokojnie obserwować ptaki i ich zachowanie.

To również dobry moment, by spróbować rozpoznawać mewy. Na polskim wybrzeżu można spotkać między innymi mewę śmieszkę, srebrzystą i białogłową. Początkowo mogą wydawać się bardzo podobne, ale przy regularnych obserwacjach łatwiej zauważyć różnice w wielkości, ubarwieniu, kolorze nóg czy dzioba.

Co zabrać na rodzinny spacer?

Podstawowym wyposażeniem obserwatora może być lornetka. Nie musi być profesjonalna ani kosztowna. Jej największą zaletą jest możliwość dokładnego przyjrzenia się ptakowi bez konieczności podchodzenia zbyt blisko.

Przydatny będzie również telefon lub aparat. Zdjęcie wykonane z odpowiedniej odległości można później spokojnie przeanalizować w domu i porównać z atlasem ptaków.

Początkujący mogą skorzystać także z aplikacji pomagających rozpoznawać gatunki na podstawie zdjęć lub głosów. Prof. Cezary Mitrus wymienia m.in. Merlin, BirdNET i iNaturalist. Warto jednak traktować ich wskazania jako podpowiedź, a nie ostateczne rozpoznanie. Aplikacje mogą się mylić, dlatego wynik dobrze jest zweryfikować w atlasie lub przewodniku.

Na spacer z dzieckiem warto zabrać również zwykły notes. Można w nim zapisywać nazwę ptaka, miejsce i godzinę obserwacji, jego wygląd oraz zachowanie. Dziecko może także spróbować go narysować.

Zacznijcie od ptaków, które spotykacie codziennie

Początkujący obserwatorzy często chcieliby od razu zobaczyć rzadki i wyjątkowy gatunek. Tymczasem znacznie więcej można nauczyć się, poznając ptaki, które są stale obecne wokół nas.

W parku można obserwować między innymi kosy, sikory, gołębie, sroki czy wrony. Nad wodą pojawiają się kaczki, łabędzie, czaple, kormorany i mewy.

Dobrym celem na pierwszy spacer może być rozpoznanie jednego nowego gatunku. Przy kolejnej wyprawie można spróbować odróżnić dwa podobne ptaki albo nauczyć się rozpoznawać charakterystyczny głos.

Z czasem dziecko zacznie zauważać, że ptaki różnią się nie tylko wyglądem, ale również sposobem poruszania się, żerowania czy reagowania na otoczenie.

Jak obserwować ptaki, żeby im nie przeszkadzać?

Najważniejsza zasada birdwatchingu brzmi: obserwujemy, ale nie ingerujemy w życie zwierząt.

Nie należy podchodzić do ptaków za wszelką cenę, płoszyć ich ani wchodzić w miejsca, w których mogą znajdować się gniazda. Szczególnie ważne jest zachowanie dystansu od gniazd, piskląt i ptaków prowadzących młode.

Podczas rodzinnego spaceru warto powiedzieć dziecku, że obserwator powinien poruszać się spokojnie, unikać gwałtownych ruchów i mówić ciszej. Lornetka pozwala dokładnie zobaczyć ptaka bez skracania dystansu.

Warto również wybierać wytyczone ścieżki i dostosować ubranie do pogody. Stonowane kolory mogą pomóc w mniej rzucającym się w oczy poruszaniu się po terenie.

Prof. Mitrus zwraca także uwagę, by nie przywabiać dzikich ptaków jedzeniem. Szczególnie wiosną i latem mają one dostęp do naturalnego pokarmu, a dokarmianie może przyzwyczajać je do bliskiego kontaktu z człowiekiem.

Trzeba zachować ostrożność również w pobliżu łabędzi. Dorosłe osobniki broniące gniazda lub młodych mogą reagować agresywnie.

Ptak z obrączką? Warto zrobić zdjęcie

Podczas obserwacji można czasem zauważyć ptaka z obrączką. Jeśli uda się odczytać jej oznaczenie, warto zapisać numer albo zrobić zdjęcie przez lornetkę.

Taką obserwację można zgłosić w systemie Polring prowadzonym przez Stację Ornitologiczną Polskiej Akademii Nauk. Dzięki takim zgłoszeniom można dowiedzieć się więcej o historii konkretnego ptaka, m.in. gdzie został zaobrączkowany i gdzie był wcześniej obserwowany.

Dla dziecka może to być dodatkowo ciekawa lekcja przyrody. Nagle ptak spotkany podczas rodzinnego spaceru przestaje być anonimowym zwierzęciem – można dowiedzieć się, skąd przybył i jak wyglądała jego wcześniejsza wędrówka.

Nie trzeba szukać rzadkich gatunków

Obserwowanie ptaków może wciągnąć właśnie dlatego, że nigdy nie wiadomo, co uda się zobaczyć. Czasem będzie to dobrze znany kos, innym razem nietypowo zachowująca się mewa, a przy odrobinie szczęścia również gatunek, którego wcześniej nie widzieliśmy.

Rzadkie ptaki rzeczywiście pojawiają się w Polsce. Niektóre trafiają tu wskutek wędrówek i zabłądzenia, a zmiany środowiska wpływają również na zasięg występowania poszczególnych gatunków.

Prof. Mitrus zwraca uwagę, że w Polsce zmienia się skład naszej awifauny. Niektóre gatunki zanikają, inne zwiększają liczebność, a jeszcze inne pojawiają się w nowych regionach. Przykładem jest czapla biała, która dawniej była dużą ornitologiczną rzadkością, a dziś jest znacznie częściej spotykana.

Nie trzeba jednak czekać na wyjątkowe odkrycie, żeby czerpać przyjemność z birdwatchingu. Najciekawsza obserwacja może wydarzyć się na osiedlowym trawniku, w miejskim parku albo nad pobliskim stawem.

Zróbcie z obserwowania ptaków rodzinną zabawę

Jeśli dziecko zainteresuje się ptakami, można stworzyć własny dziennik obserwacji. Każdy spacer może przynieść nowy wpis: nazwę gatunku, miejsce, godzinę, rysunek albo krótką informację o tym, co ptak robił.

Dobrym pomysłem jest również wyznaczanie małych celów. Podczas jednego spaceru spróbujcie znaleźć trzy różne gatunki. Innym razem skupcie się tylko na ptasich głosach albo spróbujcie odróżnić dwa podobne gatunki.

Z czasem zwykły spacer może zamienić się w hobby całej rodziny. A największą zaletą birdwatchingu jest to, że nie trzeba daleko wyjeżdżać ani wydawać dużych pieniędzy. Wystarczy wyjść z domu i zacząć patrzeć uważniej.

Materiał opracowany na podstawie materiału Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu oraz wypowiedzi prof. Cezarego Mitrusa, ornitologa z Instytutu Biologii UPWr.

Do nietypowej interwencji doszło 18 sierpnia przy ul. Floriańskiej. O godz. 10:32 strażacy z OSP KSRG Iwonicz zostali zadysponowani do miejscowego zagrożenia. Na miejscu okazało się, że na drzewie od trzech dni przebywa kot należący do innej osoby.

Początkowo zwierzę znajdowało się na wysokości około 7 metrów. W trakcie prowadzonych działań kot przemieścił się jednak jeszcze wyżej – na wysokość około 9 metrów.

Strażacy zabezpieczyli miejsce zdarzenia i przystąpili do akcji ratunkowej. Ich zadaniem było bezpieczne sprowadzenie zwierzęcia na ziemię.

Kot bezpiecznie wrócił do właścicielki

Akcja zakończyła się powodzeniem. Strażakom udało się sprowadzić kota na ziemię bezpiecznie, a następnie przekazać go właścicielce, która przybyła na miejsce.

Choć koty słyną z umiejętności wspinania się, zejście z dużej wysokości może okazać się dla nich znacznie trudniejsze niż wejście. W tym przypadku zwierzę przez kilka dni nie było w stanie samodzielnie wrócić na ziemię, dlatego potrzebowało pomocy.

Jak informuje Urząd Miejski w Sławie, młody bocian wykluł się później niż jego rodzeństwo w tym samym gnieździe. To opóźnienie okazało się kluczowe – gdy reszta ptaków była już gotowa do lotu, on wciąż nie potrafił samodzielnie latać.

Bociany białe zwykle opuszczają Polskę już w sierpniu, kierując się na zimowiska w Afryce. Dorosłe ptaki z Przybyszowa odleciały zgodnie z naturalnym instynktem, zostawiając w gnieździe potomka, który nie był jeszcze gotowy do dalekiej podróży. Młody bocian pozostał sam, bez pokarmu i opieki, na wysokości niedostępnej dla postronnych osób.

- Wykluł się nieco później niż pozostałe pisklęta. Gdy jego rodzice odlecieli, młody ptak wciąż nie potrafił wzbić się w powietrze i pozostał w gnieździe bez opieki. Na miejsce przybyli druhowie z Ochotniczej Straży Pożarnej w Sławie, zadysponowani przez Gminę Sława. Pracownicy Urzędu Miejskiego zwrócili się również do Ośrodka Rehabilitacji Dzikich Zwierząt, działającego przy parku Krasnali w Nowej Soli, z prośbą o zabezpieczenie bociana - informuje Urząd Gimny w Sławie.

Sytuację zauważyli mieszkańcy Przybyszowa, którzy zaalarmowali Urząd Miejski w Sławie. To właśnie ich czujność uruchomiła całą akcję ratunkową.

Strażacy i urzędnicy w akcji

Po zgłoszeniu gmina Sława zadysponowała do akcji druhów z Ochotniczej Straży Pożarnej w Sławie. Zadanie nie należało do najprostszych – bezpieczne wydobycie młodego, dużego już ptaka z wysoko położonego gniazda wymaga odpowiedniego sprzętu i doświadczenia, ponieważ bociany potrafią się bronić, uderzając dziobem i skrzydłami.

Równolegle pracownicy Urzędu Miejskiego skontaktowali się z Ośrodkiem Rehabilitacji Dzikich Zwierząt działającym przy parku Krasnali w Nowej Soli, z prośbą o przejęcie opieki nad ptakiem. To właśnie tego typu ośrodki dysponują wiedzą i warunkami potrzebnymi do wychowania osłabionego lub niedojrzałego jeszcze zwierzęcia dzikiego.

Akcja zakończyła się sukcesem:

• druhowie OSP w Sławie bezpiecznie wydostali bociana z gniazda,
• przedstawiciele ośrodka z Nowej Soli przewieźli ptaka do swojej placówki,
• młody bocian trafił pod fachową, całodobową opiekę specjalistów.

Co czeka młodego bociana w ośrodku rehabilitacji

Ośrodki rehabilitacji dzikich zwierząt zajmują się m.in. dokarmianiem, leczeniem i przygotowywaniem zwierząt do powrotu do naturalnego środowiska. W przypadku młodych bocianów, które nie zdążyły odlecieć z resztą stada, kluczowe są trzy elementy:

• odpowiednie odżywianie – tak, by ptak nabrał sił i masy ciała,
• nauka latania – często w specjalnych wolierach, gdzie młode osobniki stopniowo ćwiczą loty,
• bezpieczne przetrwanie zimy – ponieważ bocian, który nie zdążył odlecieć na zimowiska, nie przeżyłby polskiej zimy na wolności.

Docelowo, jeśli stan zdrowia i kondycja ptaka na to pozwolą, może on zostać wypuszczony na wolność wiosną, gdy do Polski wracają pozostałe bociany.

Dlaczego młode bociany zostają w gniazdach

Przypadek bociana z Przybyszowa nie jest odosobniony. Każdego roku pod koniec lata i wczesną jesienią lokalne media donoszą o podobnych interwencjach w różnych regionach Polski. Najczęstsze przyczyny, dla których młode bociany nie odlatują wraz z rodzicami, to:

• zbyt późne wyklucie się z jaja w porównaniu z rodzeństwem,
• osłabienie lub choroba uniemożliwiająca naukę lotu,
• kontuzje, np. w wyniku wypadnięcia z gniazda,
• niekorzystne warunki pogodowe w okresie nauki latania.

W takich sytuacjach szybka reakcja mieszkańców i służb – tak jak w Przybyszowie – jest często jedyną szansą na uratowanie ptaka.

Co robić, gdy znajdziemy osłabionego bociana

Osoby, które napotkają dzikiego ptaka wymagającego pomocy, powinny przede wszystkim:

• zachować bezpieczny dystans i nie próbować samodzielnie łapać dużego ptaka,
• zgłosić sprawę do urzędu gminy, straży pożarnej lub najbliższego ośrodka rehabilitacji dzikich zwierząt,
• nie podejmować prób karmienia lub leczenia zwierzęcia na własną rękę bez konsultacji ze specjalistami.

Bociany są ptakami chronionymi na mocy polskiego prawa, dlatego wszelkie działania wobec nich – poza pomocą w nagłych przypadkach – powinny być koordynowane z odpowiednimi instytucjami.

Do zdarzenia doszło w piątek, 21 sierpnia, około godziny 13.00, na odcinku drogi wojewódzkiej nr 218 pomiędzy Sopieszynem a zjazdem na Nowy Dwór Wejherowski (powiat wejherowski, woj. pomorskie). Przejeżdżający tamtędy kierowcy zauważyli na poboczu dużego gada – jego długość szacowano na około dwóch metrów.

Zaniepokojeni kierowcy natychmiast powiadomili dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w Wejherowie. Powód niepokoju był prosty:

• wąż leżał tuż przy jezdni, a nie w bezpiecznej odległości od ruchu drogowego,
• zwierzę syczało w kierunku przejeżdżających samochodów,
• w tym rejonie mogą poruszać się również piesi, więc ryzyko niebezpiecznego kontaktu było realne.

Błyskawiczna reakcja służb

Na miejsce natychmiast skierowano policjantów ruchu drogowego. Funkcjonariusze zabezpieczyli teren wokół gada, dbając o to, by ani zwierzę, ani przejeżdżający kierowcy nie znaleźli się w niebezpieczeństwie. Jak przekazała mediom asp. sztab. Anetta Potrykus, oficer prasowy Komendy Powiatowej Policji w Wejherowie, cała sytuacja wymagała szybkiej i skoordynowanej reakcji.

Ponieważ odłowienie dzikiego (lub potencjalnie egzotycznego) gada wykracza poza kompetencje policji, na miejsce wezwano lekarza weterynarii. To on bezpiecznie schwytał i zabezpieczył węża. Policjanci asystowali następnie przy transporcie zwierzęcia do przychodni weterynaryjnej, gdzie trafiło pod fachową opiekę.

Jaki to gatunek węża? Wciąż niejasne

Żadne z dotychczasowych doniesień – ani komunikat policji, ani relacje lokalnych mediów – nie precyzuje gatunku węża. To istotna informacja, bo od niej zależy, jak duże realnie było zagrożenie.

Warto wiedzieć, że w Polsce żyją na wolności trzy gatunki węży:

• zaskroniec zwyczajny – najpospolitszy, zwykle do 1–1,5 m, wyjątkowo bywa dłuższy; całkowicie niegroźny dla ludzi,
• wąż Eskulapa – rzadki, chroniony gatunek, może osiągać nawet 2 metry długości, występuje głównie w Bieszczadach i na Śląsku,
• żmija zygzakowata – jedyny jadowity gatunek w Polsce, ale znacznie mniejszy, zwykle do 70–80 cm.

Rozmiar opisywany przez świadków (ok. 2 m) i lokalizacja (Pomorze) sprawiają, że nie da się jednoznacznie wykluczyć, iż mogła to być zbiegła sztuka gatunku egzotycznego, trzymanego wcześniej jako zwierzę domowe – takie przypadki zdarzają się w Polsce coraz częściej. Bez oficjalnego potwierdzenia ze strony weterynarza lub odpowiednich służb ta informacja pozostaje jednak niepotwierdzoną hipotezą.

Co robić, gdy zobaczysz węża przy drodze?

Eksperci i służby przypominają kilka podstawowych zasad postępowania w takich sytuacjach:

• Zachowaj bezpieczny dystans – nie podchodź, nie próbuj złapać ani odganiać zwierzęcia samodzielnie.
• Nie prowokuj węża – hałas, gwałtowne ruchy czy klaksony mogą go dodatkowo zestresować i sprowokować do obrony.
• Zadzwoń pod 112 lub na najbliższy komisariat – to służby decydują, czy konieczna jest interwencja weterynarza lub straży pożarnej.
• Uważaj na dzieci i zwierzęta domowe – trzymaj je z dala od miejsca zdarzenia do czasu przyjazdu odpowiednich służb.
• Nie rób zdjęć z bliska – dla dobrej fotografii nie warto ryzykować ukąszenia, zwłaszcza jeśli nie masz pewności co do gatunku.

Zakończenie akcji – i słowo od policji

Cała interwencja zakończyła się szczęśliwie: nikt nie ucierpiał, a wąż trafił pod opiekę specjalistów. Jak podkreślają sami funkcjonariusze, tego typu zgłoszenia nie należą do codzienności – i najprawdopodobniej na długo zapadną im w pamięć.

Sprawa pokazuje też coś ważnego: nawet pozornie „nietypowe” zgłoszenie może wiązać się z realnym zagrożeniem dla bezpieczeństwa na drodze, dlatego szybka reakcja świadków i sprawna współpraca policji z lekarzem weterynarii miały kluczowe znaczenie dla pomyślnego zakończenia całej sytuacji.

Węch psa jest ściśle połączony z układem limbicznym, czyli częścią mózgu odpowiedzialną za emocje i pamięć. Oznacza to, że zapach nie tylko informuje psa o otoczeniu, ale może też bezpośrednio wywoływać reakcje emocjonalne – uspokojenie, czujność albo lęk. To, dlatego zoofarmakognozja, czyli obserwacja, jak zwierzęta same wybierają rośliny i zapachy wspierające ich samopoczucie, rozwija się jako odrębna dziedzina w behawiorystce zwierząt.

Warto jednak podkreślić: to, co uspokaja jednego psa, może zupełnie nie działać na innego – a w niektórych przypadkach nawet drażnić. Dlatego kluczowa jest obserwacja reakcji zwierzęcia, a nie mechaniczne kopiowanie „przepisów” z internetu.

Co mówią badania naukowe o lawendzie?

Lawenda to najlepiej przebadany zapach w kontekście uspokajania psów, choć wyniki badań nie są jednoznaczne.

W badaniu przeprowadzonym w warunkach gabinetu weterynaryjnego psy eksponowane na zapach lawendy częściej kładły się i przyjmowały niższą pozycję głowy, co obserwatorzy odczytali jako oznakę spokoju, a także wykazywały mniej sygnałów czujności i napięcia niż psy z grupy kontrolnej.

Inne badanie, w którym olejek lawendowy aplikowano na uszy psów podczas jazdy samochodem, wykazało, że zwierzęta spędzały więcej czasu w spoczynku i rzadziej wokalizowały w porównaniu z grupą kontrolną.

Nowsze badania sugerują, że skuteczność zależy od stężenia – w jednym z eksperymentów tylko wyższe stężenie olejku (30%) obniżało wskaźniki stresu podczas wizyty u weterynarza, podczas gdy niższe stężenie nie przynosiło efektu, a w pojedynczych przypadkach wiązało się nawet z chwilowym pobudzeniem.

Badacze z American Journal of Veterinary Research zaznaczają, że dotychczasowe wyniki pozostają niejednoznaczne i konieczne są dalsze badania, zanim będzie można mówić o potwierdzonym działaniu uspokajającym.

Wniosek? Lawenda ma potencjał, ale nie jest cudownym środkiem – reakcja zależy od stężenia, formy podania i indywidualnych cech konkretnego psa.

Inne zapachy, które mogą wpływać na nastrój psa

Oprócz lawendy w aromaterapii dla zwierząt wymienia się kilka innych roślinnych zapachów, choć badania na ich temat są znacznie skromniejsze niż w przypadku lawendy:

• Rumianek – tradycyjnie łączony z łagodnym działaniem wyciszającym, często stosowany razem z lawendą.
• Kadzidłowiec (frankincense) – w tradycji aromaterapii opisywany jako wspierający spokojny oddech w sytuacjach stresowych.
• Wanilia i olejek z ylang-ylang – według niektórych obserwacji mogą łagodzić objawy niepokoju, choć dowody naukowe u psów są ograniczone.
• Cedr – zapach o działaniu opisywanym jako „uziemiające”, chętnie wykorzystywany w produktach dla psów zestresowanych zmianą otoczenia.

Warto pamiętać, że znaczna część tych informacji pochodzi z obserwacji praktyków aromaterapii, a nie z dużych, kontrolowanych badań klinicznych – w przeciwieństwie do lawendy, która doczekała się kilku publikacji naukowych.

Jak bezpiecznie stosować zapachy u psa?

Aromaterapia może być pomocnym dodatkiem do pracy nad dobrostanem psa, ale wymaga rozwagi. Oto najważniejsze zasady bezpieczeństwa:

• Zawsze rozcieńczaj olejki eteryczne – czyste, nierozcieńczone olejki są zbyt silne dla wrażliwego węchu i skóry psa.
• Nigdy nie aplikuj olejku bezpośrednio na sierść czy skórę bez wcześniejszej konsultacji z weterynarzem.
• Zapewnij psu możliwość ucieczki od zapachu – dyfuzor powinien działać w dobrze wentylowanym pomieszczeniu, z którego pies może swobodnie wyjść.
• Obserwuj reakcję zwierzęcia – oblizywanie nosa, ziewanie, zainteresowanie źródłem zapachu to sygnały pozytywne; odwracanie głowy, unikanie, drapanie się mogą oznaczać dyskomfort.
• Nigdy nie dopuszczaj do połknięcia olejku – to najczęstsza przyczyna poważnych zatruć u psów.

Olejki, których należy bezwzględnie unikać u psów

Nie wszystkie „naturalne” zapachy są bezpieczne. Do najbardziej ryzykownych dla psów należą:

• olejek z drzewa herbacianego (może wywoływać drżenia mięśni, zaburzenia koordynacji i depresję ośrodkowego układu nerwowego),
• olejki cytrusowe w wysokim stężeniu (mogą podrażniać skórę i przewód pokarmowy),
• olejek goździkowy i cynamonowy (silnie drażniące, obciążające wątrobę),
• olejek sosnowy i brzozowy (zawierają związki drażniące układ nerwowy i pokarmowy).

Objawy zatrucia olejkiem eterycznym u psa to między innymi ślinienie się, wymioty, drżenie mięśni, brak koordynacji ruchowej, a w cięższych przypadkach drgawki i zaburzenia oddychania. Jeśli podejrzewasz, że pies zlizał lub wdychał zbyt dużą dawkę olejku, nie wywołuj wymiotów na własną rękę – natychmiast skontaktuj się z lekarzem weterynarii, zabierając ze sobą zamkniętą butelkę z olejkiem.

Aromaterapia to wsparcie, nie zamiennik terapii behawioralnej

Eksperci są zgodni co do jednego: nawet najlepiej dobrany zapach nie rozwiąże poważnego problemu behawioralnego samodzielnie. Aromaterapia może być elementem wspierającym pracę nad lękiem separacyjnym, strachem przed hałasem czy stresem podczas podróży, ale u psów z nasilonymi objawami lękowymi powinna towarzyszyć konsultacji z behawiorystą lub weterynarzem, a nie ją zastępować.

Zapachy mają realny wpływ na emocje psów – to potwierdzają badania nad lawendą i jej działaniem na tętno oraz zachowanie zwierząt w sytuacjach stresowych. Jednocześnie nauka wciąż nie daje jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, które olejki i w jakich dawkach działają najskuteczniej. Kluczem do bezpiecznej aromaterapii dla psa jest ostrożność, rozcieńczanie olejków, obserwacja reakcji zwierzęcia oraz unikanie substancji znanych z działania toksycznego.

Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem weterynarii ani certyfikowanym behawiorystą.

BIBLIOGRAFIA

Effectiveness of Lavender Aromatherapy in Reducing Canine Stress in a Veterinary Setting, Dog Behavior – badanie dotyczące wpływu zapachu lawendy na zachowanie psów w warunkach gabinetu weterynaryjnego. Dostęp: dogbehavior.it

Evaluation of the effect of topical application of lavender oil on autonomic nerve activity in dogs, American Journal of Veterinary Research, 2009 – badanie na beaglach dotyczące wpływu olejku lawendowego na aktywność układu autonomicznego. Dostęp: avmajournals.avma.org [uwaga redakcyjna: badanie na małej próbie – 5 psów; autorzy podkreślają niejednoznaczność wyników]

Does lavender oil calm stressed dogs? The science explained, Amazing Animal Minds, 2026 – omówienie nowszych badań nad zależnością efektu uspokajającego od stężenia olejku lawendowego. Dostęp: amazinganimalminds.com

Calming Herbs and Aromatherapy for Anxious Dogs, Wilson's Health, 2026 – przegląd dowodów naukowych i praktycznych zasad bezpiecznego stosowania aromaterapii u psów. Dostęp: wilsonshealth.com

Olejki eteryczne toksyczne dla psów mogą im poważnie zaszkodzić, psy.pl, 2025 – artykuł o objawach zatrucia olejkami eterycznymi u psów i pierwszej pomocy. Dostęp: psy.pl

Olejki eteryczne i zwierzęta, HomeAir, 2025 – zestawienie olejków bezpiecznych i niebezpiecznych dla psów i kotów. Dostęp: homeairpolska.pl

Aromaterapia w behawiorystyce psów, Pets World, 2025 – artykuł o zastosowaniu aromaterapii jako wsparcia terapii behawioralnej u psów. Dostęp: petsworld.com.pl

Obraz kota chłepczącego mleko z miseczki utrwalił się w kulturze na długo przed tym, jak nauka o żywieniu zwierząt zaczęła rozwijać się na dobre. Dawniej koty żyjące przy gospodarstwach rzeczywiście dostawały resztki mleka, bo było ono łatwo dostępne, a nikt nie zastanawiał się nad jego wpływem na kocie trawienie. Z czasem obrazek ten przeniósł się do bajek i reklam, stając się niemal symbolem „kotowatości" – mimo że biologia dorosłego kota mówi zupełnie inną historię.

Dlaczego koty nie trawią mleka tak jak kocięta

Kocięta rodzą się z naturalną zdolnością trawienia mleka – i to nie byle jakiego, a mleka matki. Ich organizm produkuje wtedy duże ilości laktazy, enzymu rozkładającego laktozę, czyli cukier mleczny. Problem w tym, że wraz z wiekiem produkcja laktazy spada, zwykle już od 6.–8. tygodnia życia, kiedy kocięta zaczynają przechodzić na pokarm stały.

W efekcie dorosły kot traci zdolność sprawnego trawienia laktozy. Nietolerancja laktozy dotyczy zdecydowanej większości dorosłych kotów – to naturalna cecha metabolizmu gatunku, a nie choroba ani wada rozwojowa. Warto podkreślić, że mleko kotki różni się też składem od mleka krowiego: zawiera mniej laktozy, a więcej tłuszczu, co dodatkowo utrudnia dorosłemu kotu „przyzwyczajenie się" do krowiego odpowiednika.

Co się dzieje, gdy kot wypije mleko

Kiedy niestrawiona laktoza trafia do jelita grubego, staje się pożywką dla bakterii jelitowych. Te fermentują cukier, produkując gazy i ściągając wodę do światła jelita na zasadzie biegunki osmotycznej. Najczęstsze konsekwencje picia mleka przez kota to:

• wzdęcia i gazy,
• biegunka, czasem dość intensywna,
• bóle brzucha i wyraźny dyskomfort,
• nudności lub wymioty,

w skrajnych przypadkach – odwodnienie, szczególnie groźne u małych kociąt lub starszych, schorowanych zwierząt.

Do tego dochodzi kwestia kalorii. Mleko krowie to produkt tłusty i energetyczny – w zależności od zawartości tłuszczu dostarcza kilkadziesiąt kilokalorii na 100 mililitrów. Przy regularnym podawaniu może to sprzyjać nadwadze i otyłości u kota, a otyłość zwiększa z kolei ryzyko cukrzycy i chorób stawów.

Mleko to nie tylko laktoza – rola białek mlecznych

Nawet jeśli sięgniemy po mleko bez laktozy, problem może nie zniknąć całkowicie. Mleko zawiera również białka, w tym kazeinę, które u niektórych kotów mogą wywoływać reakcje alergiczne – swędzenie, zmiany skórne wokół szyi i uszu, a czasem wymioty czy biegunkę o zupełnie innym podłożu niż nietolerancja cukru mlecznego.

Warto też pamiętać, że mleko bez laktozy powstaje przez rozłożenie laktozy na glukozę i galaktozę, czyli cukry proste. Regularne podawanie takiego produktu może obciążać gospodarkę węglowodanową kota, który fizjologicznie nie jest przystosowany do metabolizowania dużych ilości cukrów prostych.

Czy każdy kot musi rezygnować z mleka?

Nie każdy kot reaguje na mleko tak samo. Część dorosłych osobników toleruje niewielkie ilości laktozy bez wyraźnych objawów – to kwestia indywidualnej wrażliwości i resztkowej aktywności laktazy. Nie oznacza to jednak, że mleko staje się wtedy zdrowym elementem diety – co najwyżej rzadkim dodatkiem bez negatywnych konsekwencji.

Jeśli opiekun mimo wszystko chce sprawdzić reakcję swojego kota, powinien zachować rozwagę:

• podać naprawdę niewielką ilość mleka, np. łyżeczkę,
• obserwować zwierzę przez kolejne 24 godziny,
• przy jakichkolwiek objawach ze strony przewodu pokarmowego – natychmiast zrezygnować z dalszego podawania,
• w razie utrzymujących się dolegliwości jak najszybciej skonsultować się z weterynarzem.

Czym w takim razie napoić kota

Podstawowym i najzdrowszym napojem dla kota – w każdym wieku – jest czysta, świeża woda, dostępna przez cały dzień w kilku miejscach w domu. To woda, a nie mleko, odpowiada za prawidłowe nawodnienie organizmu i wspiera pracę nerek, co u kotów, szczególnie starszych, ma kluczowe znaczenie.

Dla opiekunów, którzy koniecznie chcą sprawić swojemu pupilowi mleczny przysmak, dostępne są specjalne produkty mlekopodobne dla kotów – o obniżonej zawartości laktozy i dostosowanym składzie. Nawet one powinny być traktowane jako sporadyczna nagroda, a nie stały element diety czy zamiennik wody.

Bibliografia

Dr Karolina Hołda, Mleko dla kota? Czy koty mogą pić mleko? – karolinaholda.com (artykuł lekarza weterynarii, zawiera dane o składzie mleka i zawartości kazeiny)

Wyłowienie łoszki ze zbiornika w Radziejowicach

Do zdarzenia doszło w miejscowości Radziejowice, położonej w powiecie żyrardowskim na Mazowszu. Strażacy, wezwani na miejsce, wyłowili ze zbiornika wodnego młodego łosia w skrajnie wycieńczonym stanie. Dopiero po dokładniejszych oględzinach okazało się, że uratowanym zwierzęciem jest młoda samica łosia, określana w gwarze leśnej jako „klempa" lub „łoszka".

Na miejscu zdarzenia pojawiło się zabezpieczenie weterynaryjne z przychodni DagaVet w Grodzisku Mazowieckim, która od dłuższego czasu współpracuje z Fundacją Kopytka z Nadzieją przy interwencjach dotyczących zwierząt leśnych. Równolegle z lekarzami na miejsce ruszył zespół fundacji, aby wspólnie zabezpieczyć młode zwierzę i zaplanować dalsze postępowanie.

Po wstępnym zaopatrzeniu łoszka została przetransportowana do azylu prowadzonego przez fundację, gdzie trafiła pod stałą opiekę specjalistów.

Stan zdrowia łoszki: hipotermia i podejrzenie miopatii

Stan młodej samicy łosia został określony jako krytyczny. Zwierzę zmaga się z:

• skrajnym wyczerpaniem organizmu,
• ciężką hipotermią, czyli głębokim wychłodzeniem, które u dzikich zwierząt może prowadzić do zaburzeń pracy serca i innych narządów wewnętrznych,
• objawami mogącymi wskazywać na miopatię związaną z ogromnym wysiłkiem fizycznym i stresem, jakiemu poddany został organizm łoszki podczas walki o przetrwanie w wodzie.

Miopatia wysiłkowa (ang. capture myopathy) to jedno z najpoważniejszych zagrożeń, z jakimi mierzą się dzikie zwierzęta poddane długotrwałemu, ekstremalnemu stresowi – na przykład podczas ucieczki, pościgu czy uwięzienia. Może prowadzić do uszkodzenia mięśni szkieletowych i serca, a jej skutki bywają śmiertelne nawet wtedy, gdy samo zagrożenie zewnętrzne (jak utknięcie w wodzie) zostało już wyeliminowane.

Rokowania pozostają bardzo ostrożne

Fundacja Kopytka z Nadzieją wprost zaznacza, że nie ma dziś pewności co do dalszych losów łoszki. Zespół celowo unika deklaracji w stylu „będzie dobrze", ponieważ – jak podkreślają opiekunowie – tego po prostu nie wiadomo na obecnym etapie.

- Nie chcemy dzisiaj pisać, że „będzie dobrze”, bo tego zwyczajnie nie wiemy. Robimy natomiast wszystko, co możemy, żeby dać jej szansę. Jest ogrzewana, zabezpieczona i pozostaje pod opieką. Walczymy o nią.

Zamiast składania obietnic, cały zespół koncentruje się na zapewnieniu zwierzęciu maksymalnego wsparcia:

• łoszka jest stale ogrzewana, co ma kluczowe znaczenie w walce z hipotermią,
• pozostaje pod całodobową obserwacją weterynaryjną,
• otrzymuje niezbędne zabezpieczenie medyczne dostosowane do jej aktualnego stanu.

Najbliższe godziny i doby mają być decydujące dla oceny, czy młoda samica poradzi sobie z konsekwencjami przeżytego dramatu.

Łosie w Polsce – gatunek chroniony, ale wciąż zagrożony

Łoś (Alces alces) jest w Polsce gatunkiem objętym ochroną, a populacja tych zwierząt koncentruje się głównie na wschodzie i północy kraju, choć pojedyncze osobniki – zwłaszcza młode, wędrujące w poszukiwaniu nowego terytorium – pojawiają się także na Mazowszu. Młode łosie i łoszki regularnie trafiają pod opiekę ośrodków rehabilitacji dzikich zwierząt, najczęściej w wyniku:

• wypadków drogowych z udziałem dorosłych samic,
• osierocenia,
• utknięcia w zbiornikach wodnych, rowach melioracyjnych czy na terenach zabudowanych,
• dezorientacji spowodowanej bliskością infrastruktury miejskiej.

Zbiorniki wodne, choć naturalnie stanowią dla łosi (świetnych pływaków) element środowiska, mogą stać się śmiertelną pułapką, jeśli brzegi są strome, śliskie lub trudne do samodzielnego opuszczenia przez wyczerpane zwierzę.

Paraliż lub niedowład tylnych łap najczęściej wynika z uszkodzenia rdzenia kręgowego – w wyniku dyskopatii, urazu komunikacyjnego, upadku czy zapalenia. Ponieważ nerwy odpowiedzialne za czucie i ruch tylnej części ciała biegną tym samym odcinkiem rdzenia co nerwy sterujące pęcherzem moczowym, ich uszkodzenie bardzo często oznacza także utratę kontroli nad mikcją.

W praktyce może to wyglądać na dwa sposoby:

• pies w ogóle nie oddaje moczu, mimo że pęcherz się wypełnia (retencja moczu),
• mocz „cieknie” samoistnie małymi porcjami, ale pęcherz i tak nie opróżnia się do końca.

Oba warianty są dla psa niebezpieczne. Przepełniony pęcherz może ulec nadmiernemu rozciągnięciu, co dodatkowo uszkadza jego ścianę i utrudnia powrót prawidłowej czynności, a zalegający mocz sprzyja namnażaniu się bakterii.

Manualne opróżnianie pęcherza – najbezpieczniejsza metoda domowa

Weterynarze zgodnie wskazują, że najbezpieczniejszą dla pacjenta metodą wspomagania oddawania moczu jest jego manualne wyciskanie, czyli delikatny, kontrolowany ucisk na pęcherz przez powłoki brzuszne. W porównaniu z cewnikowaniem niesie ono mniejsze ryzyko zakażeń układu moczowego, dlatego – o ile jest skuteczne – powinno być metodą pierwszego wyboru.

Zanim jednak opiekun spróbuje samodzielnie pomagać psu w domu, konieczna jest wizyta u lekarza weterynarii. To on:

• oceni, czy pęcherz w ogóle nadaje się do bezpiecznego uciskania,
• sprawdzi, czy nie doszło do infekcji lub kamicy moczowej,
• w razie potrzeby przepisze leki rozluźniające zwieracz cewki moczowej, które ułatwiają odpływ moczu,
• pokaże, jak prawidłowo ułożyć ręce i z jaką siłą działać, aby nie uszkodzić pęcherza.

Jak wygląda pomoc psu w oddawaniu moczu krok po kroku

Choć technikę najlepiej poznać bezpośrednio od weterynarza, warto wiedzieć, na czym generalnie polega ten zabieg:

• Psa układa się w wygodnej, stabilnej pozycji – zwykle stojącej lub leżącej na boku, na miękkim podłożu.
• Opiekun lokalizuje pęcherz moczowy w dolnej części brzucha, poniżej pępka.
• Obiema dłońmi wywiera się delikatny, stopniowo narastający nacisk w kierunku dogłowowym do doogonowego, aż mocz zacznie swobodnie wypływać.
• Ucisk musi być łagodny i równomierny – nigdy gwałtowny ani zbyt silny, ponieważ zbyt duża siła może doprowadzić do pęknięcia pęcherza lub cofnięcia moczu do moczowodów i nerek.
• Zabieg powtarza się zwykle dwa do trzech razy dziennie, tak aby pęcherz nigdy nie pozostawał wypełniony zbyt długo.

Jeśli mimo prawidłowej techniki mocz nie daje się wycisnąć, konieczna jest pilna konsultacja weterynaryjna – być może potrzebne będzie cewnikowanie lub inne leczenie.

Warto też pamiętać, że sama technika ucisku bywa nieco inna u suk i psów – u samców dodatkowym utrudnieniem może być zaleganie moczu w dłuższej cewce moczowej, dlatego u nich zabieg czasem trzeba powtórzyć po kilku minutach. Niezależnie od płci zwierzęcia, pierwsze próby najlepiej wykonać pod okiem lekarza lub technika weterynarii, który skoryguje ułożenie rąk i pokaże, jak rozpoznać moment pełnego opróżnienia pęcherza.

Pieluchy i maty higieniczne – pomocne, ale niewystarczające

Wielu opiekunów sięga po psie pieluchy lub pieluchomajtki, by ograniczyć skutki mimowolnego popuszczania moczu. To rozwiązanie może ułatwić codzienną pielęgnację i chronić legowisko czy podłogi, jednak samo w sobie nie zastępuje opróżniania pęcherza. Pies noszący pieluchę wciąż wymaga regularnego wyciskania pęcherza, ponieważ sama pielucha jedynie wchłania mocz, który już wypłynął, a nie rozwiązuje problemu zalegania w pęcherzu.

Na co zwracać uwagę podczas pielęgnacji

Regularne opróżnianie pęcherza to tylko jeden z elementów opieki nad psem z niedowładem tylnych łap. Równie ważna jest codzienna obserwacja, która pozwala szybko wychwycić niepokojące sygnały. Warto zwracać uwagę na:

• kolor, zapach i klarowność moczu – mętny, cuchnący lub podbarwiony krwią mocz może świadczyć o infekcji,
• częstotliwość oddawania moczu i objętość poszczególnych porcji,
• ewentualne oznaki bólu podczas ucisku na brzuch,
• stan skóry w okolicach krocza – długotrwały kontakt z moczem sprzyja podrażnieniom i odparzeniom, dlatego psa trzeba regularnie myć i osuszać,
• ogólne samopoczucie, apetyt i temperaturę ciała.

Psy po urazach rdzenia kręgowego są znacznie bardziej narażone na zakażenia układu moczowego niż zwierzęta zdrowe, dlatego przy pierwszych niepokojących objawach – gorączce, bólu, zmianie zapachu lub barwy moczu – nie należy zwlekać z wizytą u lekarza.

Rehabilitacja i szansa na powrót samodzielności

W wielu przypadkach utrata kontroli nad pęcherzem po urazie rdzenia kręgowego ma charakter przejściowy. Jeśli w pierwszych tygodniach opiekun konsekwentnie dba o regularne opróżnianie pęcherza, szanse na to, że pies odzyska nad nim kontrolę, wyraźnie rosną. Dlatego cierpliwość i systematyczność w tym okresie mają ogromne znaczenie dla dalszych rokowań.

Wsparciem w powrocie do sprawności bywa również fizjoterapia weterynaryjna, w tym hydroterapia, która pomaga odbudować siłę mięśni i poprawia krążenie w okolicy miednicy. O doborze konkretnych ćwiczeń zawsze powinien decydować lekarz weterynarii lub certyfikowany fizjoterapeuta zwierzęcy, dostosowując program do przyczyny i stopnia niedowładu.

Kiedy pilnie zgłosić się do weterynarza 

Niektóre sytuacje związane z oddawaniem moczu u psa z paraliżem tylnych łap wymagają natychmiastowej reakcji. Do lekarza należy zgłosić się bez zwłoki, jeśli:

• pies w ogóle nie oddaje moczu przez ponad 12–24 godziny, mimo prób wspomagania,
• brzuch w okolicy pęcherza jest twardy, napięty i bolesny przy dotyku,
• w moczu pojawia się krew lub ropny wysięk,
• zwierzę ma gorączkę, jest apatyczne lub odmawia jedzenia,
• pojawia się nieprzyjemny, gnilny zapach z okolic krocza.

Opieka nad psem z paraliżem tylnych łap bywa wymagająca, ale odpowiednio prowadzona pozwala zwierzęciu cieszyć się dobrą jakością życia mimo niepełnosprawności. Regularne, prawidłowo wykonywane opróżnianie pęcherza – najlepiej po wcześniejszym przeszkoleniu przez weterynarza – to jeden z filarów takiej opieki i realna szansa na uniknięcie poważnych powikłań zdrowotnych.

Punktem wyjścia do tego tematu jest interwencja policjantów z Polkowic. Jak przekazała mł. asp. Magdalena Wiaderek, oficer prasowy KPP w Polkowicach:

- Policjanci operacyjni z Wydziału do Walki z Przestępczością Gospodarczą Komendy Powiatowej Policji w Polkowicach, w wyniku własnych ustaleń, dotarli do miejsca, w którym mogło dochodzić do znęcania się nad zwierzętami. Już po wejściu na teren posesji funkcjonariusze zauważyli dwa psy, których stan oraz warunki, w jakich przebywały, wskazywały na rażące zaniedbanie. Zwierzęta zostały zabezpieczone i trafiły pod właściwą opiekę.

55-letnia właścicielka została zatrzymana i usłyszała zarzut znęcania się nad zwierzętami. Według informacji policji przyznała się do zarzucanego czynu, ale odmówiła składania wyjaśnień.

Sprawa trafi teraz do dalszego postępowania. Zgodnie z informacją przekazaną przez policję, za znęcanie się nad zwierzętami może grozić kara do trzech lat pozbawienia wolności.

Czy zaniedbanie psa to znęcanie się?

W potocznym języku „zaniedbanie” może oznaczać bardzo różne sytuacje. Czym innym jest jednorazowe niedopilnowanie pewnej potrzeby psa, a czym innym długotrwałe pozostawianie zwierzęcia bez odpowiedniej opieki, w warunkach powodujących cierpienie lub zagrażających jego zdrowiu.

Znęcanie się nad zwierzęciem nie musi oznaczać przemocy fizycznej. Krzywdzenie może również polegać na zaniechaniu działań, które właściciel powinien podjąć, aby zapewnić zwierzęciu odpowiednie warunki życia i leczenie.

Dlatego niepokój powinny wzbudzić przede wszystkim sytuacje, w których pies przez dłuższy czas nie ma zapewnionych podstawowych potrzeb.

Po czym poznać, że pies jest zaniedbywany?

Pierwszym sygnałem może być wygląd zwierzęcia. Wyraźne wychudzenie, bardzo zły stan sierści, widoczne rany, nieleczone problemy zdrowotne czy znaczne osłabienie mogą wskazywać, że pies potrzebuje pomocy.

Nie mniej ważne są warunki, w których zwierzę przebywa. Szczególnie niepokojące mogą być:

• brak dostępu do świeżej wody i odpowiedniego pożywienia,
• brak schronienia przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi,
• utrzymywanie psa w miejscu brudnym, zagrażającym jego zdrowiu lub życiu,
• pozostawianie zwierzęcia bez koniecznej opieki,
• brak leczenia chorego lub rannego psa,
• warunki, które powodują u zwierzęcia długotrwały stres, cierpienie lub zagrożenie zdrowia.

Sama obserwacja pojedynczego zdarzenia nie zawsze pozwala ocenić całą sytuację. Jeżeli jednak niepokojące warunki powtarzają się albo widzimy, że zwierzę wyraźnie cierpi, nie należy tego ignorować.

Brak leczenia psa też może być problemem

Jednym z często pomijanych aspektów opieki nad zwierzęciem jest leczenie.

Właściciel powinien reagować, gdy pies jest chory, ranny lub wymaga pomocy weterynaryjnej. Ignorowanie poważnych objawów i pozostawienie zwierzęcia bez koniecznej pomocy może prowadzić do pogorszenia jego stanu, a w skrajnych przypadkach do cierpienia, którego można było uniknąć.

Nie oznacza to oczywiście, że każdy właściciel, który nie może natychmiast udać się do lekarza weterynarii, dopuszcza się zaniedbania. Znaczenie mają okoliczności konkretnej sytuacji, stan zwierzęcia oraz sposób, w jaki opiekun reaguje na jego potrzeby.

Pies na łańcuchu, w kojcu albo na podwórku – czy to zawsze zaniedbanie?

Samo przebywanie psa na zewnątrz nie oznacza jeszcze, że jest on źle traktowany. Zwierzę może mieszkać w kojcu lub spędzać czas na podwórku, jeśli ma zapewnione odpowiednie warunki, ochronę przed warunkami atmosferycznymi, wodę, pożywienie, możliwość ruchu i właściwą opiekę.

Problem pojawia się wtedy, gdy sposób utrzymywania psa prowadzi do jego cierpienia albo zagraża jego zdrowiu.

Dlatego przy ocenie sytuacji trzeba patrzeć nie tylko na to, gdzie pies przebywa, ale przede wszystkim na to, w jakich warunkach żyje i czy jego podstawowe potrzeby są zaspokajane.

Widzisz zaniedbanego psa? Nie odwracaj wzroku

Osoba postronna nie zawsze jest w stanie jednoznacznie stwierdzić, czy w danym przypadku doszło do przestępstwa. Nie oznacza to jednak, że powinna pozostać obojętna.

Jeżeli widzimy psa, którego stan lub warunki bytowania budzą poważne zastrzeżenia, warto przekazać informację odpowiednim służbom. Szczególnie istotna jest reakcja wtedy, gdy zwierzę jest chore, ranne, pozbawione wody lub schronienia albo znajduje się w sytuacji bezpośredniego zagrożenia.

W przypadku konieczności natychmiastowej interwencji należy zadzwonić pod numer 112.

Warto przekazać możliwie dokładne informacje: gdzie znajduje się zwierzę, co dokładnie wzbudziło niepokój, od jak dawna sytuacja może trwać oraz czy zwierzę znajduje się obecnie w bezpośrednim zagrożeniu.

Nie musisz czekać, aż sytuacja stanie się dramatyczna

W sprawie z Polkowic kluczowe okazały się ustalenia policjantów, którzy zweryfikowali informacje dotyczące możliwego niewłaściwego traktowania zwierząt. Dzięki temu funkcjonariusze dotarli na posesję i mogli sprawdzić sytuację dwóch psów.

To ważne przypomnienie, że reagowanie na krzywdę zwierząt nie powinno zaczynać się dopiero wtedy, gdy ich stan jest skrajnie zły.

Zwierzę nie może samo poprosić o pomoc. Jeśli jego wygląd, zachowanie lub warunki, w których przebywa, budzą uzasadniony niepokój, warto zgłosić sprawę i pozwolić odpowiednim służbom ocenić sytuację.

Obojętność może przedłużyć cierpienie. Reakcja człowieka może je przerwać.

Jak doszło do ataku żubra na turystów?

Do niebezpiecznej sytuacji doszło po godzinie 14:00–15:00 na drodze powiatowej w rejonie Nadleśnictwa Borki, w samym sercu Puszczy Boreckiej na Warmii i Mazurach. Małżeństwo z Francji spacerowało leśną drogą, gdy z zarośli wyszedł żubr i zaczął przemieszczać się w poprzek drogi.

- Podczas spaceru po terenie leśnym Puszczy Boreckiej małżeństwo z Francji natknęło się na żubra, który wyszedł z lasu i przemieszczał się przez drogę. W pewnym momencie zwierzę ruszyło w stronę kobiety i dwukrotnie uderzyło ją głową w nogę. Kobieta upadła i doznała poważnego urazu - czytamy w komunikacie mazurskiej policji.

Według relacji policji i leśników:

• żubr początkowo tylko przechodził przez drogę, nic nie wskazywało na atak,
• w pewnym momencie zwierzę ruszyło w stronę kobiety,
• żubr dwukrotnie uderzył ją głową w nogę,
• kobieta upadła i doznała urazu – według wstępnych ustaleń możliwe jest złamanie nogi,
• po zdarzeniu zwierzę oddaliło się w las.

Mąż poszkodowanej natychmiast wezwał służby ratunkowe. Na miejsce skierowano zespół medyczny oraz śmigłowiec LPR, którym kobietę przewieziono do szpitala w Giżycku.

Stan zdrowia poszkodowanej i jej dziecka

To, co szczególnie poruszyło opinię publiczną, to fakt, że poszkodowana była w ciąży – w momencie ataku znajdowała się w 16. tygodniu. Według wstępnych informacji przekazanych przez służby nie stwierdzono zagrożenia życia ani zdrowia kobiety oraz dziecka. Mimo to, ze względu na odniesione obrażenia, kobieta pozostała w szpitalu.

Poszkodowana przebywa na oddziale urazowo-ortopedycznym i jednocześnie pozostaje pod kontrolą ginekologiczną – lekarze monitorują zarówno uraz nogi, jak i przebieg ciąży.

Dlaczego żubry bywają agresywne? Okres godowy zwiększa ryzyko

Żubr (Bison bonasus) to największy dziko żyjący ssak lądowy w Europie – dorosły samiec może ważyć nawet ponad 900 kg. Mimo masywnej sylwetki i pozornie flegmatycznego zachowania, jest to zwierzę potrafiące poruszać się bardzo szybko i reagować nieprzewidywalnie, zwłaszcza gdy poczuje się zagrożone lub sprowokowane.

Jak zwracają uwagę leśnicy z Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Białymstoku, obecnie trwa okres godowy żubrów, w którym zwierzęta są bardziej pobudzone, a ich zachowanie trudniej przewidzieć. To dodatkowy powód, by w lasach Puszczy Boreckiej i Rominckiej – gdzie żyje na wolności około 150 żubrów – zachować szczególną ostrożność.

Jak rozpoznać, że żubr jest zaniepokojony?

Zanim dojdzie do ataku, żubr zwykle daje sygnały ostrzegawcze. Warto je znać, bo mogą uratować zdrowie, a nawet życie:

• kręcenie ogonem – oznaka narastającego niepokoju,
• potrząsanie głową – sygnał ostrzegawczy przed atakiem,
• grzebanie przednimi racicami w ziemi – wyraźny znak, że zwierzę czuje się zagrożone,
• głośne parskanie lub sapanie – dodatkowy sygnał pobudzenia.

Zaobserwowanie któregokolwiek z tych zachowań powinno być sygnałem do natychmiastowego, spokojnego wycofania się.

Jak zachować się podczas spotkania z żubrem?

Puszcza Borecka to jedna z najważniejszych w Polsce ostoi żubrów żyjących na wolności, dlatego spotkanie z tymi zwierzętami podczas spaceru czy wycieczki rowerowej jest tam realną możliwością. Leśnicy i policja przypominają o podstawowych zasadach bezpieczeństwa:

• zachowaj dystans co najmniej 100 metrów od żubra,
• nigdy nie podchodź do zwierzęcia, nawet jeśli wygląda spokojnie,
• nie próbuj robić zdjęć z bliska ani nagrywać z bliskiej odległości,
• nie prowokuj – unikaj głośnych dźwięków, gwałtownych ruchów, machania rękami,
• zawsze zostaw sobie drogę odwrotu – nie zbliżaj się do zwierzęcia od strony ograniczającej możliwość ucieczki,
• jeśli żubr zbliża się do drogi lub szlaku, zatrzymaj się i poczekaj, aż samo się oddali,
• w przypadku ataku staraj się chronić głowę i brzuch, oddal się w kierunku najbliższego drzewa lub przeszkody terenowej.

Jeśli podczas spaceru po Puszczy Boreckiej, Rominckiej czy Białowieskiej zauważysz żubra – zatrzymaj się, obserwuj z bezpiecznej odległości i nigdy nie traktuj go jak zwierzęcia z gospodarstwa. To dzikie zwierzę, które broni swojej przestrzeni.

Gdzie bezpiecznie zobaczyć żubry z bliska?

Osoby, które chcą zobaczyć żubry bez ryzyka niebezpiecznego spotkania w lesie, mogą odwiedzić pokazową zagrodę żubrów w miejscowości Wolisko, w pobliżu Puszczy Boreckiej. To miejsce stworzone właśnie po to, by umożliwić bezpieczną obserwację tych imponujących zwierząt – bez zagrożenia dla ludzi i bez stresu dla samych żubrów.

Inicjatorem tego międzynarodowego święta było w 1997 roku porozumienie EUROBATS, czyli Agreement on the Conservation of Populations of European Bats – międzynarodowa umowa poświęcona ochronie populacji nietoperzy europejskich. Nikt wtedy nie spodziewał się, że lokalna inicjatywa z czasem przerodzi się w wydarzenie o niemal globalnym zasięgu, obchodzone dziś w wielu krajach Europy i świata.

Dlaczego akurat noc, a nie dzień? Odpowiedź jest prosta – niemal wszystkie gatunki nietoperzy są aktywne po zmroku, a w ciągu dnia odpoczywają w swoich kryjówkach: strychach, dziuplach, szczelinach skalnych czy piwnicach. Żeby zobaczyć te zwierzęta w naturalnym środowisku, trzeba więc wybrać się na obserwacje właśnie wieczorem lub nocą.

Dlaczego nietoperze zasługują na własne święto?

Na świecie występuje niemal 1400 gatunków nietoperzy, co czyni je drugą, po gryzoniach, najliczniejszą grupą ssaków na Ziemi. To jednocześnie jedyne ssaki zdolne do aktywnego, w pełni kontrolowanego lotu – nie mylmy ich z popularnymi „latającymi wiewiórkami”, które jedynie szybują.

Nietoperze pełnią kluczową rolę w funkcjonowaniu ekosystemów:

• Naturalna kontrola szkodników – gatunki owadożerne, do których należą wszystkie nietoperze żyjące w Polsce, potrafią w ciągu jednej nocy zjeść setki, a nawet tysiące komarów, ciem i innych owadów. To naturalny, bezpłatny „biologiczny pestycyd”, który ogranicza potrzebę stosowania środków chemicznych w rolnictwie i ogrodnictwie.
• Zapylanie roślin – w innych częściach świata gatunki owocożerne wspierają zapylanie kwiatów i roznoszenie nasion, pełniąc funkcję podobną do tej, jaką u nas pełnią pszczoły.
• Wskaźnik zdrowia środowiska – obecność zróżnicowanej populacji nietoperzy świadczy o dobrej kondycji lokalnego ekosystemu, ponieważ zwierzęta te są bardzo wrażliwe na zanieczyszczenia i degradację siedlisk.

Echolokacja, czyli jak nietoperz „widzi” uszami

Jedną z najbardziej fascynujących cech nietoperzy jest echolokacja. Gatunki żyjące w Polsce poruszają się w ciemności właśnie dzięki niej, a nie – jak powszechnie się sądzi – dlatego, że są ślepe. Zwierzęta te wydają wysokie, niesłyszalne dla ludzkiego ucha piski, które odbijają się od napotkanych przeszkód i wracają do ich uszu, tworząc w mózgu swoistą „mapę” otoczenia. Co ciekawe, poszczególne osobniki różnicują częstotliwość wydawanych dźwięków, dzięki czemu polujące w grupie nietoperze potrafią się wzajemnie rozróżniać i nie zakłócają sobie nawzajem echolokacji.

Jakie zagrożenia czyhają na polskie nietoperze?

Mimo swojej ekologicznej wartości, nietoperze wciąż należą do zwierząt najczęściej padających ofiarą ludzkich uprzedzeń. Do głównych zagrożeń dla ich populacji należą:

• Strach i niewiedza – wiele osób wciąż niszczy kolonie nietoperzy na strychach czy w piwnicach, kierując się nieuzasadnionym lękiem lub przekonaniem, że zwierzęta te są niebezpieczne.
• Utrata siedlisk – termomodernizacje budynków, remonty strychów i wycinka starych drzew z dziuplami pozbawiają nietoperze naturalnych i zastępczych schronień, w tym miejsc zimowania i wyprowadzania młodych.
• Niepokojenie w czasie hibernacji – nietoperze spędzają zimę w stanie hibernacji w jaskiniach, piwnicach czy fortyfikacjach. Nawet jednorazowe zbudzenie w tym okresie może kosztować zwierzę tyle energii, że nie przetrwa do wiosny.
• Choroby i zanieczyszczenie środowiska – podobnie jak inne dzikie zwierzęta, nietoperze narażone są na choroby oraz na skutki stosowania pestycydów, które ograniczają dostępność owadów będących ich pożywieniem.

Warto podkreślić, że wszystkie gatunki nietoperzy występujące w Polsce objęte są ścisłą ochroną gatunkową na mocy przepisów o ochronie przyrody. Oznacza to, że zabronione jest ich chwytanie, zabijanie, niszczenie ich schronień oraz płoszenie w okresie hibernacji i rozrodu – niezależnie od tego, czy kolonia znajduje się w lesie, czy na prywatnym strychu.

Jak wygląda Noc Nietoperzy w praktyce?

W całej Polsce, zarówno w okolicach 29 sierpnia leśnicy, parki krajobrazowe, koła naukowe i organizacje przyrodnicze organizują otwarte spotkania edukacyjne. Ich program zwykle obejmuje:

• Wykłady i prelekcje prowadzone przez chiropterologów – specjalistów zajmujących się badaniem nietoperzy, którzy opowiadają o biologii, ekologii i zagrożeniach dla tych zwierząt.
• Nasłuchy z użyciem detektorów ultradźwiękowych, dzięki którym uczestnicy mogą „usłyszeć” piski nietoperzy, normalnie niedostępne dla ludzkiego ucha.
• Pokazy odłowu do badań naukowych przy użyciu sieci chiropterologicznych – uczestnicy mogą wtedy zobaczyć nietoperze z bliska, gdy naukowcy mierzą je, ważą i obrączkują w ramach monitoringu populacji.
• Warsztaty budowy schronień, podczas których można dowiedzieć się, jak zbudować budkę dla nietoperzy do własnego ogrodu.

Jak każdy może pomóc nietoperzom?

Nie trzeba być naukowcem, żeby realnie wesprzeć ochronę tych zwierząt. Oto kilka prostych sposobów:

• Nie przeganiaj kolonii ze strychu na własną rękę – jeśli w budynku pojawiły się nietoperze, skontaktuj się z lokalnym specjalistą lub organizacją zajmującą się ich ochroną, zanim podejmiesz jakiekolwiek działania.
• Zawieś budkę dla nietoperzy w ogrodzie lub na balkonie – to proste rozwiązanie realnie zwiększa dostępność bezpiecznych schronień.
• Ogranicz sztuczne oświetlenie w pobliżu miejsc, gdzie żerują lub przelatują nietoperze – nadmiar światła zaburza ich naturalną aktywność.
• Sadź rośliny przyjazne owadom, np. kwiaty nocne – więcej owadów w ogrodzie oznacza więcej pożywienia dla nietoperzy.
• Weź udział w lokalnych wydarzeniach edukacyjnych organizowanych przy okazji Nocy Nietoperzy – to najlepsza okazja, by poznać te zwierzęta z bliska i z pierwszej ręki dowiedzieć się, jak im pomagać.

Nietoperze zasługują na lepszą reputację

Noc Nietoperzy to coś więcej niż kalendarzowa ciekawostka – to realna okazja do zmiany sposobu myślenia o zwierzętach, które od wieków budzą lęk wynikający głównie z niewiedzy i popkulturowych mitów. Tymczasem to właśnie nietoperze każdej nocy pracują na rzecz zdrowszych ekosystemów, ograniczając liczebność owadów i wspierając równowagę przyrody. Świętując Noc Nietoperzy, warto pamiętać, że najlepszym prezentem, jaki możemy im dać, jest odrobina zrozumienia – i konkretne działanie na rzecz ochrony ich siedlisk.

Agresja smyczowa to reaktywne zachowanie – warczenie, szczekanie, rzucanie się w kierunku bodźca (innego psa, człowieka, roweru, samochodu) – które pojawia się wyłącznie lub głównie wtedy, gdy pies jest na smyczy. Ten sam pies puszczony luzem często zachowuje się zupełnie inaczej: ucieka, ignoruje bodziec albo bawi się spokojnie z innymi psami.

Kluczowe jest zrozumienie, że agresja smyczowa najczęściej nie jest agresją w klasycznym rozumieniu, czyli chęcią wyrządzenia krzywdy, lecz reakcją obronną lub frustracyjną. Psy komunikują w ten sposób dyskomfort, strach lub nadmierne pobudzenie.

Najczęstsze przyczyny agresji smyczowej

Zachowanie to rzadko ma jedno, proste źródło. Zwykle nakłada się na siebie kilka czynników:

• Frustracja smyczy (barrier frustration) – smycz fizycznie uniemożliwia psu podejście do innego psa lub człowieka, ucieczkę czy pełne odegranie naturalnych zachowań społecznych. Narastająca frustracja rozładowuje się w postaci szczekania i szarpania.
• Strach i niepewność – smycz odbiera psu jedną z podstawowych strategii radzenia sobie z zagrożeniem, czyli ucieczkę. Gdy pies nie może uciec, częściej wybiera "atak" jako formę obrony (reakcja "walcz lub uciekaj").
• Brak lub niedostateczna socjalizacja – szczenięta, które w okresie krytycznym (mniej więcej do 12.–16. tygodnia życia) miały ograniczony, negatywny lub zbyt intensywny kontakt z innymi psami i ludźmi, częściej reagują reaktywnie w dorosłości.
• Złe doświadczenia – jedno bolesne lub przerażające zdarzenie (np. atak innego psa) może utrwalić się jako trwałe skojarzenie: "smycz + inny pies = niebezpieczeństwo".
• Nadpobudzenie i nadmiar energii – psy, które nie mają wystarczającej ilości ruchu i stymulacji mentalnej, łatwiej wpadają w stan silnego pobudzenia, trudny do opanowania na spacerze.
• Ból lub dyskomfort fizyczny – choroby stawów, problemy ze wzrokiem lub słuchem czy nieodpowiednio dopasowana szelka mogą zwiększać drażliwość i obniżać próg reaktywności.
• Nieprawidłowa komunikacja właściciela – napięta smycz, nerwowe zachowanie opiekuna czy karanie psa za samo warczenie (bez pracy nad przyczyną) mogą nasilać problem zamiast go rozwiązywać.

Jak rozpoznać sygnały ostrzegawcze

Zanim dojdzie do "wybuchu", pies zwykle wysyła szereg subtelniejszych sygnałów. Warto nauczyć się je odczytywać:

• usztywnienie ciała i ogona,
• intensywne wpatrywanie się w bodziec,
• warczenie pod nosem, ziewanie, lizanie pyska,
• próby oddalenia się lub schowania za opiekunem,
• najeżona sierść na grzbiecie.

Reagowanie na tym etapie – czyli zwiększenie dystansu do bodźca, zanim pies eksploduje – to jeden z najskuteczniejszych sposobów zapobiegania eskalacji.

Skuteczne metody pracy z psem

1. Zarządzanie środowiskiem

Zanim rozpocznie się właściwy trening, kluczowe jest ograniczenie sytuacji wyzwalających reakcję. Oznacza to m.in. wybieranie tras i pór spacerów z mniejszym ruchem, zwiększanie dystansu do bodźców czy stosowanie osłon (np. szelki z napisem "w treningu"). Zarządzanie nie rozwiązuje problemu, ale zapobiega jego pogłębianiu się i daje przestrzeń na naukę nowych reakcji.

2. Desensytyzacja i przeciwwarunkowanie

To złoty standard pracy z reaktywnością. Polega na stopniowym oswajaniu psa z bodźcem (desensytyzacja) połączonym z budowaniem nowego, pozytywnego skojarzenia (przeciwwarunkowanie) – np. pies widzi innego psa w bezpiecznym dystansie i za tę obserwację otrzymuje wysokiej wartości nagrodę. Z czasem dystans stopniowo się zmniejsza, w tempie dopasowanym do konkretnego zwierzęcia.

3. Metoda BAT (Behavior Adjustment Training)

BAT skupia się na uczeniu psa alternatywnych, spokojnych zachowań w obecności bodźca, przy jednoczesnym pozwoleniu mu na naturalne strategie radzenia sobie – np. oddalenie się. Zamiast karać reaktywność, metoda ta wzmacnia spokojne rozglądanie się, ignorowanie bodźca czy odwracanie wzroku.

4. Praca nad sprzętem i podstawową komunikacją

Dobrze dopasowana szelka (zamiast obroży, która przy szarpnięciach obciąża krtań i może nasilać dyskomfort), nauka chodzenia na luźnej smyczy oraz komendy typu "chodź ze mną" czy "patrz na mnie" dają opiekunowi realne narzędzia do kierowania psem w trudnych momentach.

5. Wsparcie specjalisty

W przypadkach nasilonej reaktywności, historii ugryzień lub gdy samodzielna praca nie przynosi efektów, warto skonsultować się z certyfikowanym behawiorystą zwierzęcym lub trenerem pracującym metodami pozytywnymi. Specjalista pomoże ustalić realne przyczyny zachowania i dobrać plan pracy dopasowany do konkretnego psa, a w razie potrzeby – we współpracy z lekarzem weterynarii – wykluczyć podłoże medyczne lub rozważyć wsparcie farmakologiczne.

Czego unikać podczas pracy z reaktywnym psem

• Karania za warczenie – warczenie to komunikat ostrzegawczy. Tłumienie go karą nie usuwa przyczyny, a jedynie odbiera psu możliwość ostrzegania przed ugryzieniem.
• Szarpania smyczą i podnoszenia głosu – zwiększa napięcie i potwierdza psu, że sytuacja rzeczywiście jest zagrożeniem.
• Zmuszania do konfrontacji – "oswajanie na siłę" poprzez zbliżanie psa do bodźca, którego się boi, zwykle pogłębia problem.
• Porównywania do innych psów – każdy pies ma indywidualne tempo pracy i próg wrażliwości; efekty przychodzą stopniowo.

Ile trwa praca nad agresją smyczową

To pytanie, które pada najczęściej, i uczciwa odpowiedź brzmi: to zależy. Przy łagodnej reaktywności i konsekwentnej pracy pierwsze efekty bywają widoczne po kilku–kilkunastu tygodniach. W przypadkach głęboko utrwalonego strachu lub traumy proces może trwać miesiące, a czasem towarzyszy psu (w mniejszym nasileniu) przez całe życie. Kluczowa jest konsekwencja, cierpliwość i realistyczne oczekiwania – celem nie zawsze jest całkowite zniknięcie reakcji, ale sprowadzenie jej do poziomu, który pozwala bezpiecznie i komfortowo funkcjonować na spacerach.

BIBLIOGRAFIA

American Veterinary Society of Animal Behavior (AVSAB) – stanowisko dotyczące metod treningowych opartych na wzmocnieniu pozytywnym: avsab.org

American College of Veterinary Behaviorists (ACVB) – materiały edukacyjne dotyczące reaktywności i agresji u psów: dacvb.org

Overall, K.L., "Manual of Clinical Behavioral Medicine for Dogs and Cats" – klasyczna pozycja dot. diagnostyki i terapii zaburzeń zachowania u psów.

Grisha Stewart, "Behavior Adjustment Training 2.0" – opis metody BAT stosowanej w pracy z reaktywnością i lękiem u psów.

Okres socjalizacji szczeniaka trwa mniej więcej od 3. do 14. tygodnia życia i to właśnie wtedy młody pies najłatwiej uczy się, że nowe bodźce – dźwięki, zapachy, dotyk – nie są zagrożeniem. Jeśli w tym czasie (a potem konsekwentnie w kolejnych miesiącach) szczeniak zetknie się z elementami groomingu w łagodny i pozytywny sposób, znacznie mniejsze jest ryzyko, że w przyszłości będzie reagował lękiem lub agresją na szczotkowanie, kąpiel czy strzyżenie.

Regularna pielęgnacja to nie tylko kwestia estetyki. To także:

• wczesne wykrywanie zmian skórnych, kleszczy, ran czy pasożytów,
• kontrola stanu pazurów, uszu i zębów,
• budowanie zaufania między psem a człowiekiem poprzez oswajanie z dotykiem.

Zaniedbanie tego etapu może skutkować tym, że dorosły pies będzie wymagał sedacji na każdą wizytę u groomera, co jest obciążające zarówno dla zwierzęcia, jak i dla jego opiekuna.

Oswajanie z dotykiem – pierwszy krok, zanim pojawi się groomer

Zanim szczeniak w ogóle trafi do salonu groomerskiego, powinien nauczyć się, że dotykanie łap, pyska, uszu i ogona to coś normalnego. Warto codziennie poświęcać kilka minut na:

• delikatne dotykanie łapek i rozchylanie palców, jakby sprawdzać pazurki,
• unoszenie uszu i zaglądanie do nich,
• otwieranie pyska i dotykanie zębów,
• głaskanie wzdłuż grzbietu w stronę ogona.

Każdą taką sesję warto kończyć nagrodą – smakołykiem, pochwałą głosem lub krótką zabawą. Chodzi o to, żeby pies budował skojarzenie: dotyk w nietypowych miejscach = coś dobrego się zaraz wydarzy.

Szczotkowanie w domu jako trening przed groomerem

Regularne szczotkowanie w domu to najprostszy sposób na oswojenie szczeniaka z narzędziami, które później zobaczy u groomera. Na początek warto wybrać miękką szczotkę lub rękawicę i:

• szczotkować bardzo krótko, przez kilkanaście–kilkadziesiąt sekund,
• stopniowo wydłużać czas sesji, w miarę jak pies przestaje się wyrywać,
• unikać szczotkowania w momentach, gdy szczeniak jest już zmęczony lub pobudzony,
• zawsze kończyć sesję na pozytywnym akcencie, zanim pies zacznie protestować.

Dobrze jest też oswoić psa z dźwiękiem suszarki czy maszynki do strzyżenia jeszcze przed pierwszą wizytą – np. włączając urządzenie w innym pomieszczeniu, a potem stopniowo skracając dystans, zawsze łącząc dźwięk z czymś przyjemnym.

Pierwsza wizyta u groomera – na co zwrócić uwagę

Wielu specjalistów zaleca, aby pierwsza wizyta u groomera miała charakter zapoznawczy, bez pełnego zabiegu pielęgnacyjnego. Krótka, pozytywna wizyta – powąchanie salonu, zapoznanie się z groomerem, ewentualnie samo przycięcie pazurków czy delikatne szczotkowanie – buduje w szczeniaku przekonanie, że to miejsce nie jest niebezpieczne.

Przy wyborze groomera dla szczeniaka warto zwrócić uwagę na to, czy:

• specjalista ma doświadczenie w pracy z młodymi psami,
• salon stosuje metody pracy oparte na cierpliwości i przerwach na odpoczynek,
• groomer pozwala na obecność opiekuna przy pierwszych wizytach (jeśli to możliwe),
• zabiegi są dzielone na krótsze etapy zamiast jednej długiej, stresującej sesji.

Nie każdy szczeniak musi od razu przechodzić pełne strzyżenie – dla wielu ras wystarczy na początku kąpiel, czesanie i przycięcie pazurów.

Najczęstsze błędy właścicieli

Nieświadomie wielu opiekunów utrudnia szczeniakowi oswojenie się z groomingiem. Do typowych błędów należą:

• odkładanie pierwszego kontaktu z groomerem do momentu, aż pies „urośnie” lub sierść „zrobi się problematyczna”,
• karanie lub podnoszenie głosu, gdy szczeniak się wyrywa podczas szczotkowania,
• zbyt długie, wyczerpujące pierwsze sesje pielęgnacyjne,
• brak nagród i pozytywnych skojarzeń podczas prób oswajania.

Konsekwencją takich praktyk bywa pies, który jako dorosły osobnik silnie broni się przed jakimkolwiek dotykiem związanym z pielęgnacją, co znacząco utrudnia pracę groomerowi i zwiększa ryzyko zranienia zarówno psa, jak i człowieka.

W jakim wieku zabrać szczeniaka na pierwszą wizytę

Nie ma jednej sztywnej reguły, ale wielu groomerów i behawiorystów zaleca pierwszy kontakt z salonem już po zakończeniu podstawowego cyklu szczepień, czyli zwykle między 12. a 16. tygodniem życia – oczywiście po konsultacji z lekarzem weterynarii co do bezpieczeństwa wyjścia w miejsca publiczne. Wcześniej można natomiast prowadzić „domowy trening” opisany powyżej, żeby szczeniak przyszedł na pierwszą wizytę już częściowo oswojony z dotykiem i narzędziami.

Warto też rozważyć, czy pierwsza wizyta nie powinna wypaść w spokojniejszym momencie dnia, gdy w salonie jest mniej klientów i mniej hałasu – to ułatwia skupienie się groomera na młodym, niepewnym jeszcze pacjencie.

Domowe akcesoria, które ułatwiają start

Zanim szczeniak trafi do profesjonalnego salonu, dobrze jest zaopatrzyć się w kilka podstawowych akcesoriów do pielęgnacji domowej:

• miękka szczotka lub rękawica gumowa, dostosowana do typu sierści,
• grzebień o rzadszych zębach do delikatnego rozczesywania,
• nietoksyczny szampon dla szczeniąt, łagodny dla wrażliwej skóry,
• ręcznik i mata antypoślizgowa do bezpiecznej kąpieli w domu.

Regularne, krótkie sesje z użyciem tych akcesoriów – jeszcze przed pierwszą wizytą u specjalisty – sprawiają, że szczeniak kojarzy podobne narzędzia i czynności z bezpiecznym, znanym otoczeniem domowym, co ułatwia późniejsze przejście do gabinetu groomerskiego.

Jak często szczeniak powinien odwiedzać groomera

Częstotliwość wizyt zależy przede wszystkim od rasy i typu sierści. Psy o sierści szybko rosnącej i skłonnej do filcowania się (np. niektóre rasy o włosie kręconym) mogą wymagać wizyt co 4–6 tygodni, podczas gdy psy o sierści krótkiej wystarczy pielęgnować rzadziej, skupiając się głównie na pazurach i higienie uszu. Niezależnie od rasy, regularność jest kluczowa – rzadkie, ale intensywne sesje pielęgnacyjne są dla psa znacznie bardziej stresujące niż krótkie, częste wizyty.

Wystawa w Kamieniu od lat przyciąga hodowców i miłośników kynologii. W tym roku do Rybnika przyjechali wystawcy m.in. z Czech, Słowacji i Niemiec. Po raz pierwszy pojawili się również wystawcy z Dubaju.

29 i 30 sierpnia odbyły się dwie niezależne wystawy o międzynarodowej randze. Psy każdego dnia oceniali inni sędziowie, a wystawcy rywalizowali o prestiżowe tytuły i certyfikaty.

Łącznie każdego dnia do oceny zgłoszono około 1800 psów. Wśród nich znalazły się zarówno popularne rasy, jak i czworonogi, które w Polsce można spotkać niezwykle rzadko.

Ponad 200 ras w jednym miejscu

Na ringach można było zobaczyć m.in. owczarki niemieckie, maltańczyki, pudle, rottweilery, golden retrievery, jamniki i buldogi francuskie.

Nie zabrakło też prawdziwych kynologicznych ciekawostek. W Kamieniu pojawiły się m.in. chart kirgiski, gończy ze Szwecji oraz odis – rasy rzadko spotykane w Polsce.

Dla publiczności była to okazja, by z bliska zobaczyć psy różnych ras, porozmawiać z hodowcami i dowiedzieć się więcej o ich charakterze, wyglądzie czy przeznaczeniu.

Nie tylko konkursy piękności

Międzynarodowa wystawa psów rasowych to nie tylko ocena wyglądu i budowy czworonogów. W programie wydarzenia znalazły się również pokazy, które miały pokazać możliwości psów i promować odpowiedzialną relację człowieka ze zwierzęciem.

W sobotę można było zobaczyć pokazy frisbee, rally-o, psów ratowniczych oraz „Dziecko i pies”. W niedzielę zaplanowano natomiast pokazy posłuszeństwa i obrony, rally-o, „Dziecko i pies”, a także pierwszą pomoc dla psów.

Kamień znów pełen psich emocji

Wystawy psów w Rybniku-Kamieniu mają już wieloletnią tradycję i są jednym z ważniejszych wydarzeń kynologicznych w regionie. Tegoroczna edycja ponownie pokazała, jak dużym zainteresowaniem cieszą się wystawy psów rasowych.

Na terenie MOSiR-u przez dwa dni można było spotkać tysiące psów, ich właścicieli i hodowców. Była rywalizacja, przygotowania do wejścia na ring, emocje podczas oceniania i przede wszystkim ogromna różnorodność psich ras.

Zobaczcie zdjęcia z wystawy w Rybniku-Kamieniu

Jak wyglądała tegoroczna wystawa? Zobaczcie naszą galerię zdjęć z DUO CACIB w Rybniku-Kamieniu.

Byliście na wystawie? Która rasa zrobiła na Was największe wrażenie?

Inspekcja Weterynaryjna przeprowadzi jesienną akcję doustnego szczepienia dzikich lisów przeciwko wściekliźnie od 3 do 30 września 2026 r. Akcja obejmie osiem województw, a terminy będą różne w zależności od regionu.

Szczepienia zaplanowano w następujących terminach:

• woj. podkarpackie: 3–12 września,
• woj. kujawsko-pomorskie: 4–5 września,
• woj. podlaskie: 7–9 września,
• woj. warmińsko-mazurskie: 9–10 września,
• woj. lubelskie: 10–13 września,
• woj. mazowieckie: 10–16 września,
• woj. łódzkie i świętokrzyskie: 17–30 września,
• woj. małopolskie: 20–30 września.

Celem akcji jest ograniczenie występowania wścieklizny w populacji dzikich lisów. To właśnie lisy są jednym z najważniejszych ogniw w utrzymywaniu i rozprzestrzenianiu wirusa w środowisku.

Szczepionki dla lisów będą zrzucane z samolotów

Doustne szczepienie lisów będzie prowadzone na dwa sposoby. Przynęty zawierające szczepionkę będą zrzucane z samolotów, a w niektórych miejscach także wykładane ręcznie. Inspekcja Weterynaryjna wykorzystuje w tym celu preparat Rabadrop w postaci zawiesiny doustnej.

Przynęta ma stałą konsystencję i może mieć kolor od brązowo-zielonego do brązowego. Jest kwadratowa albo kulista. W jej wnętrzu znajduje się plastikowy blister z zawiesiną szczepionki, a na opakowaniu umieszczono informację: „Uwaga – szczepionka przeciw wściekliźnie”.

Jeśli podczas spaceru znajdziemy taką przynętę, nie należy jej podnosić ani przenosić w inne miejsce.

Znalazłeś przynętę? Nie dotykaj jej

To jedna z najważniejszych informacji dla właścicieli psów. Przynęty ze szczepionką są przygotowane w taki sposób, aby zainteresowały się nimi lisy. Człowiek nie powinien ich dotykać, ponieważ może pozostawić na nich swój zapach. W efekcie lis może stracić zainteresowanie przynętą.

Dlatego podczas spacerów po lesie, na łąkach czy terenach znajdujących się w pobliżu kompleksów leśnych warto zachować szczególną ostrożność. Jeśli pies zainteresuje się znalezionym przedmiotem, najlepiej nie pozwolić mu go zjeść.

Czy pies może zjeść szczepionkę dla lisa?

Szczepionka przeznaczona jest dla dzikich lisów, a nie dla zwierząt domowych. Inspekcja Weterynaryjna zaleca, aby na terenach, na których rozprowadzono szczepionkę, przez 14 dni od jej wyłożenia uniemożliwić psom i kotom kontakt z przynętami. Zwierzęta domowe mogą bowiem konkurować z lisami o ich zjedzenie.

W praktyce oznacza to, że w okresie prowadzenia akcji oraz przez kolejne dni opiekunowie powinni zachować większą czujność podczas spacerów. Szczególnie dotyczy to psów, które mają zwyczaj zjadać znalezione w trawie lub lesie przedmioty.

Co zrobić, jeśli pies lub kot zje przynętę?

Jeżeli mimo zachowania ostrożności pies, kot lub zwierzę gospodarskie zje przynętę ze szczepionką, należy skontaktować się z lekarzem weterynarii świadczącym usługi w zakładzie leczniczym dla zwierząt.

Nie należy samodzielnie podejmować prób leczenia zwierzęcia ani wywoływać wymiotów bez konsultacji ze specjalistą. Weterynarz oceni sytuację i zdecyduje, czy potrzebne jest dalsze postępowanie.

Warto też pamiętać, że sama obecność przynęty na spacerze nie oznacza zagrożenia dla zwierzęcia. Najważniejsze jest niedopuszczenie do jej zjedzenia i ograniczenie kontaktu psa lub kota z rozłożonymi szczepionkami.

A co zrobić, jeśli człowiek dotknie szczepionki?

Inspekcja Weterynaryjna wskazuje również, co zrobić w przypadku przypadkowego kontaktu człowieka z substancją aktywną szczepionki. Skórę należy natychmiast umyć wodą i mydłem, a następnie zwrócić się o pomoc lekarską.

Nie należy więc manipulować znalezioną przynętą, rozrywać jej ani próbować sprawdzać jej zawartości.

Dlaczego szczepi się właśnie lisy?

Wścieklizna jest groźną chorobą zakaźną, która może dotyczyć zarówno zwierząt, jak i ludzi. Ograniczanie jej występowania wśród dzikich zwierząt jest więc ważnym elementem ochrony zdrowia publicznego oraz zdrowia zwierząt domowych.

Doustne szczepienie lisów pozwala dotrzeć ze szczepionką do dzikiej populacji bez konieczności odławiania zwierząt. Lis zjada przynętę, a znajdująca się w niej szczepionka ma wywołać odpowiedź immunologiczną przeciwko wirusowi wścieklizny.

Jesienna akcja doustnych szczepień lisów w 2026 r. jest współfinansowana ze środków Unii Europejskiej.

Najważniejsze zasady dla właścicieli psów i kotów

Podczas jesiennej akcji szczepienia lisów warto pamiętać o kilku prostych zasadach:

1. Nie dotykaj znalezionej przynęty.
2. Nie zabieraj jej ze sobą.
3. Nie pozwalaj psu ani kotu jej zjeść.
4. Przez 14 dni po wyłożeniu szczepionki zachowaj szczególną ostrożność podczas spacerów.
5. Jeśli zwierzę zje przynętę, skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
6. Jeśli substancja ze szczepionki dostanie się na skórę człowieka, umyj ją wodą z mydłem i skontaktuj się z lekarzem.

Jesienna akcja szczepienia lisów to przede wszystkim działanie profilaktyczne, ale dla właścicieli zwierząt oznacza również konieczność zachowania większej uwagi podczas spacerów w miejscach, gdzie mogą pojawić się przynęty ze szczepionką.

Przez kilka miesięcy regularnie odwiedzał tę samą posesję. Nie dawały mu spokoju kurniki i zabezpieczenia, które – jak się okazało – dla borsuka nie stanowiły większej przeszkody. Ta historia mogła zakończyć się jak wiele innych konfliktów człowieka z dziką przyrodą – widłami, trucizną albo wnykiem. Skończyła się jednak inaczej: borsuk trafił do bezpiecznej żywołapki, a stamtąd – prosto do lasu, na wolność.

Sprawą zajęło się Leśne Pogotowie – jeden z najstarszych i największych w Polsce ośrodków rehabilitacji dzikich zwierząt, prowadzony od 1993 roku przez leśnika Jacka Wąsińskiego w Mikołowie-Kamionce na Śląsku. To właśnie tam co roku trafiają tysiące dzikich zwierząt wymagających pomocy – i to właśnie stamtąd pochodzi relacja o „leśnym czołgu”, który postanowił zawalczyć o łatwy posiłek.

Dlaczego borsuki tak łatwo pokonują zabezpieczenia?

Borsuk europejski (Meles meles) to zwierzę, którego siłę i upór regularnie niedoceniają właściciele ogrodów i gospodarstw. Z relacji Leśnego Pogotowia wynika, że mimo starannie zabezpieczonej posesji borsuk konsekwentnie znajdował sposób, by dostać się do zwierząt hodowlanych, co ostatecznie doprowadziło do strat.

• Nie jest to przypadek odosobniony. Jak tłumaczą specjaliści od dzikiej fauny, borsuk w praktyce potrafi zaskoczyć nawet doświadczonych hodowców:
• Siła porównywalna z dzikiem – gdy zwierzę zdecyduje się gdzieś wejść, standardowa siatka ogrodzeniowa czy lekki płot rzadko stanowią realną barierę.
• Wysoka inteligencja i spryt – borsuki potrafią systematycznie testować zabezpieczenia i wykorzystywać nawet najmniejszą szczelinę czy osłabiony fragment ogrodzenia.
• Konsekwencja w działaniu – raz znalezione źródło pożywienia staje się celem regularnych, powtarzających się wizyt, często o tej samej porze doby.
• Doskonałe zdolności kopania – nory budowane przez borsuki (tzw. zabarcza) mogą mieć rozbudowany system korytarzy, co ułatwia im podkopywanie się pod ogrodzeniami.

Dla wielu osób taki „gość” na posesji oznacza realny problem gospodarczy – i pokusę, by rozwiązać go siłą.

Konflikt bez przemocy – jak zadziałało Leśne Pogotowie

W opisywanym przypadku właściciel posesji, mimo strat, nie zdecydował się na drastyczne środki. Zamiast tego zwrócił się o pomoc do specjalistów, którzy zaproponowali rozwiązanie zgodne zarówno z dobrostanem zwierzęcia, jak i z prawem: bezpieczną żywołapkę.

To metoda, którą coraz częściej rekomendują także straże miejskie i leśnicy w podobnych sytuacjach – zwierzę zostaje schwytane bez obrażeń, po czym jest przewożone w miejsce oddalone od zabudowań, gdzie ma dostęp do naturalnego pokarmu i nie zagraża już niczyjemu gospodarstwu. Zastosowanie żywołapki wymaga jednak cierpliwości – borsuk to zwierzę czujne, a złapanie go bywa kwestią wielu dni obserwacji i prób.

W tym przypadku plan się powiódł. Borsuk trafił do klatki cały i zdrowy, a następnie został przewieziony przez ekipę Leśnego Pogotowia w głąb dużego kompleksu leśnego, z dala od zabudowań. Gdy klatka się otworzyła, zwierzę bez wahania ruszyło w stronę drzew.

Co mówi prawo o borsukach i żywołapkach?

Warto podkreślić, że samodzielne „rozprawianie się” z uciążliwymi dzikimi zwierzętami – trucizną, wnykami czy bronią białą – jest w Polsce nielegalne niezależnie od statusu ochronnego gatunku. Borsuk formalnie należy do zwierząt łownych i objęty jest okresem ochronnym związanym m.in. z porą rozrodu, jednak chwytanie dziko żyjących zwierząt bez odpowiedniego zezwolenia pozostaje uregulowane przepisami ustawy o ochronie przyrody i prawa łowieckiego. Dlatego tak istotne jest, by w przypadku problemów z dzikimi zwierzętami na własnej posesji kontaktować się z ośrodkami rehabilitacji, strażą miejską, nadleśnictwem lub odpowiednim regionalnym dyrektorem ochrony środowiska – zamiast działać na własną rękę.

Jak zapobiegać wizytom borsuka na posesji?

• Osoby, które obawiają się podobnych „odwiedzin”, mogą ograniczyć ryzyko, stosując kilka sprawdzonych zasad:
• Solidne, głęboko osadzone ogrodzenie – siatka powinna być wkopana co najmniej na 30–40 cm w głąb ziemi, by uniemożliwić podkopanie.
• Zabezpieczenie kurników i wybiegów – dodatkowe wzmocnienia u podstawy konstrukcji znacząco utrudniają dostęp.
• Usuwanie źródeł łatwego pożywienia – resztki jedzenia, otwarte kompostowniki czy niezabezpieczone karmy dla zwierząt domowych przyciągają dzikie zwierzęta.
• Szybka reakcja przy pierwszych śladach – rozkopana ziemia czy tropy to sygnał, by jak najszybciej skontaktować się ze specjalistami, zanim sytuacja się nasili.

Borsuk to nie szkodnik – kilka faktów o tym gatunku

Zanim ktokolwiek zdecyduje się nazwać borsuka „szkodnikiem”, warto poznać kilka faktów, które pokazują, jak ważną rolę pełni on w ekosystemie:

• Dieta wszystkożerna – borsuki jedzą przede wszystkim dżdżownice, owady, drobne gryzonie, jaja, owoce i korzenie. Ataki na zwierzęta hodowlane zdarzają się głównie wtedy, gdy dostęp do naturalnego pokarmu jest ograniczony, a łatwa zdobycz – w postaci źle zabezpieczonego kurnika – wręcz „zaprasza” do wizyty.
• Życie w grupach rodzinnych – borsuki zamieszkują rozbudowane nory, tzw. zabarcza, które mogą być użytkowane przez kolejne pokolenia przez wiele lat.
• Naturalny sanitariusz lasu – ograniczając liczebność gryzoni i owadów, borsuki pomagają utrzymać równowagę w lokalnych ekosystemach.
• Rzadkie ataki na ludzi – mimo swojej siły borsuki są zwierzętami płochliwymi i unikają bezpośredniego kontaktu z człowiekiem, a przypadki agresji wobec ludzi należą do rzadkości.

Dlatego specjaliści podkreślają, że kluczem do rozwiązania takich sytuacji nie jest eliminacja zwierzęcia, lecz odpowiednie zabezpieczenie terenu i – jeśli problem już wystąpił – współpraca z osobami, które mają doświadczenie w bezpiecznym przesiedlaniu dzikich zwierząt.

Historia z morałem

Ten przypadek pokazuje, że konflikty na linii człowiek–dzika przyroda nie muszą kończyć się śmiercią zwierzęcia. Wystarczy odrobina wiedzy, cierpliwości i współpracy z odpowiednimi służbami czy ośrodkami rehabilitacji, by problem rozwiązać skutecznie i humanitarnie – z korzyścią zarówno dla właściciela posesji, jak i dla samego zwierzęcia.

Pies spacerujący po lesie może zainteresować się niemal wszystkim, co znajdzie na swojej drodze. Grzyby nie są wyjątkiem. Jak wskazuje Merck Veterinary Manual, psy są szczególnie narażone na zatrucia grzybami właśnie ze względu na ich skłonność do zjadania przypadkowo znalezionych rzeczy.

Nie każdy grzyb jest toksyczny, ale problem polega na tym, że właściciel często nie jest w stanie szybko i pewnie określić gatunku. Niektóre grzyby zawierają toksyny oddziałujące m.in. na przewód pokarmowy, układ nerwowy, wątrobę czy nerki. W ciężkich przypadkach zatrucie może prowadzić nawet do śmierci zwierzęcia.

Dlatego zasadą bezpieczeństwa powinno być: jeśli pies zjadł dziko rosnącego grzyba, nie zakładaj, że „nic mu nie będzie”.

Pies zjadł grzyba. Co zrobić?

Najważniejsza jest szybka reakcja. Jeśli właściciel widział, że pies zjadł grzyba albo podejrzewa, że mogło do tego dojść, powinien jak najszybciej skontaktować się z lekarzem weterynarii.

Nie warto czekać na pojawienie się objawów. W przypadku części toksyn czas ma duże znaczenie, a niektóre zatrucia początkowo mogą wyglądać stosunkowo niewinnie. ASPCA zwraca uwagę, że opóźnienie leczenia w przypadku niektórych gatunków grzybów może być niebezpieczne.

Jeśli to możliwe, warto zabezpieczyć resztki grzyba lub zrobić mu zdjęcie. Informacja o tym, jaki grzyb został zjedzony, może pomóc lekarzowi weterynarii ocenić potencjalne zagrożenie. Trzeba jednak pamiętać, że prawidłowe rozpoznanie gatunku grzyba nie zawsze jest łatwe.

Czego nie robić?

Nie należy samodzielnie podawać psu przypadkowych preparatów ani próbować leczyć zatrucia domowymi sposobami. Nie powinno się również czekać, aż pojawią się wyraźne objawy.

Decyzję o wywołaniu wymiotów i zastosowaniu odpowiedniego postępowania powinien podjąć lekarz weterynarii, ponieważ sposób postępowania zależy m.in. od rodzaju spożytej substancji i stanu zwierzęcia.

Objawy zatrucia grzybami u psa

Objawy mogą być bardzo różne i zależą od rodzaju toksyny. Mogą pojawić się m.in.:

• wymioty,
• biegunka,
• nadmierne ślinienie,
• osłabienie i apatia,
• zaburzenia koordynacji,
• drżenia mięśni,
• drgawki,
• zmiany zachowania,
• zaburzenia świadomości.

W przypadku niektórych toksycznych grzybów problemem jest również uszkodzenie wątroby lub nerek. Szczególnie podstępne są sytuacje, w których pierwsze objawy ustępują, a zwierzę przez pewien czas wydaje się czuć lepiej. Nie oznacza to jednak, że zagrożenie minęło.

Merck Veterinary Manual wskazuje, że przy zatruciach niektórymi grzybami objawy mogą pojawić się dopiero po kilku godzinach. Przy toksynach amanitynowych opóźnienie objawów rzędu 6–12 godzin może wiązać się z ciężkim przebiegiem zatrucia.

Czy pies sam wie, że grzyb jest trujący?

Nie. Nie można zakładać, że zwierzęta potrafią rozpoznać trujące grzyby po zapachu lub smaku.

Pies może zainteresować się grzybem podobnie jak innym przedmiotem znalezionym podczas spaceru. Dlatego w sezonie grzybowym szczególnie ważne jest pilnowanie psa w lesie, zwłaszcza jeśli ma tendencję do zjadania znalezionych rzeczy.

Jak chronić psa podczas jesiennych spacerów?

Najprostsza metoda to ograniczenie możliwości zjadania przypadkowych przedmiotów.

Podczas spacerów po lesie warto zwracać uwagę na to, co pies wącha i próbuje podnosić. Jeśli pupil ma silny odruch zjadania wszystkiego, co znajdzie, pomocne może być również ćwiczenie komendy „zostaw” oraz prowadzenie go na smyczy w miejscach, gdzie na ziemi znajduje się dużo grzybów.

Warto także sprawdzić ogród. Grzyby mogą pojawiać się również na trawniku, a pies pozostawiony bez nadzoru może je zjeść. VCA zaleca regularne kontrolowanie miejsc, w których zwierzę przebywa, i usuwanie dziko rosnących grzybów.

Najważniejsze: nie czekaj na objawy

Jeżeli pies zjadł nieznanego grzyba, nie próbuj samodzielnie oceniać, czy był on trujący. Gatunki grzybów mogą być trudne do prawidłowego rozpoznania, a konsekwencje zatrucia zależą od zawartych w nich toksyn.

Jeśli podejrzewasz, że pies zjadł grzyba, skontaktuj się z lekarzem weterynarii i przekaż mu jak najwięcej informacji: jaki grzyb mógł zostać zjedzony, kiedy do tego doszło, jaka ilość mogła zostać połknięta oraz jakie objawy występują u zwierzęcia.

W przypadku podejrzenia zatrucia nie warto czekać, aż pies zacznie wyraźnie chorować. Szybka konsultacja może mieć kluczowe znaczenie dla dalszego postępowania.

Żródła: 

Merck Veterinary Manual – Overview of Mushrooms Toxic to Animals

ASPCA – The Fungus Among Us: Mushroom Toxicosis

ASPCApro – Mushroom Poisoning in Dogs

PubMed – Mushroom Poisoning Cases in Dogs and Cats

Do zgłoszenia doszło, gdy kobieta zaniepokoiła się dwudniową nieobecnością sąsiada oraz dobiegającym z jego mieszkania szczekaniem psa. Na miejsce skierowano funkcjonariuszy Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Prewencji Komendy Miejskiej Policji w Szczecinie.

Ponieważ drzwi mieszkania były zamknięte, policjanci nie mogli wejść do środka samodzielnie. Do akcji wezwano strażaków, którzy otworzyli okno, umożliwiając funkcjonariuszom bezpieczne dostanie się do lokalu.

Przebieg interwencji w skrócie:

Co zastali w mieszkaniu funkcjonariusze

Po wejściu do lokalu policjanci nie znaleźli jego mieszkańca.

- Znajdował się tam natomiast pies, który pozostawał bez opieki. Funkcjonariusze zaopiekowali się zwierzęciem i przewieźli je do schroniska, gdzie mogło otrzymać odpowiednią opiekę - informuje rzecznik prasowy KMP w Szczecinie.

Służby nie podały, co działo się z lokatorem mieszkania ani dlaczego przez dwa dni nie pojawiał się w domu. Na tym etapie nie wiadomo, czy jego nieobecność miała związek z jakimkolwiek zdarzeniem, czy wynikała z zupełnie innych, niezwiązanych ze zwierzęciem okoliczności — dlatego wszelkie domysły na ten temat pozostają czystą spekulacją.

Dlaczego czujność sąsiadów ma znaczenie

Ta sytuacja po raz kolejny pokazuje, jak istotna jest szybka reakcja na niepokojące sygnały płynące z sąsiedztwa. Szczekanie dobiegające z pustego, jak się wydaje, mieszkania czy dłuższa nieobecność sąsiada to sygnały, których nie warto bagatelizować.

Kiedy warto zaalarmować służby:

• Zwierzę szczeka, wyje lub skomli nieprzerwanie przez wiele godzin
• Z mieszkania nie dochodzą żadne oznaki obecności domownika od kilku dni
• Sąsiedzi nie potrafią nawiązać kontaktu z lokatorem mimo prób
• Istnieje podejrzenie, że zwierzę mogło zostać pozostawione bez dostępu do wody, jedzenia lub świeżego powietrza

Policja podkreśla, że tego typu zgłoszenia pozwalają funkcjonariuszom szybko ocenić sytuację i — jeśli zajdzie taka potrzeba — podjąć współpracę z innymi służbami, w tym ze strażą pożarną, by bezpiecznie dostać się do zamkniętego lokalu.

Co dzieje się z psem teraz

Uratowany pies trafił do schroniska, gdzie objęto go opieką. To standardowa procedura w przypadkach, gdy zwierzę zostaje znalezione bez opiekuna i nie ma możliwości natychmiastowego ustalenia jego dalszego losu na miejscu zdarzenia. W schronisku zwierzę ma zapewnioną opiekę weterynaryjną, wyżywienie i bezpieczne schronienie do czasu wyjaśnienia sytuacji.

Jak zgłaszać podobne przypadki

Jeśli jesteś świadkiem sytuacji, w której podejrzewasz, że zwierzę mogło zostać pozostawione bez opieki lub jest w niebezpieczeństwie, możesz:

• Zadzwonić na numer alarmowy 112 lub bezpośrednio do najbliższej jednostki policji
• Zgłosić sprawę lokalnej straży miejskiej, która często zajmuje się interwencjami dotyczącymi zwierząt
• Skontaktować się z organizacją prozwierzęcą działającą w Twojej okolicy, np. z Towarzystwem Opieki nad Zwierzętami
• Nie próbować interweniować samodzielnie poprzez wejście do cudzego mieszkania — to zadanie dla uprawnionych służb

Warto zapamiętać: zgłoszenie, które później okaże się fałszywym alarmem, jest zawsze lepszym rozwiązaniem niż zignorowanie sygnału, który mógłby uratować zwierzęciu życie.

Źródło:

Komenda Miejska Policji w Szczecinie / Zespół Komunikacji Społecznej KMP Szczecin (ZKS KMP) — komunikat prasowy, publikacja 02.09.2026, portal szczecin.policja.gov.pl

Do niezwykłego spotkania doszło podczas porannego patrolu w Roztoczańskim Parku Narodowym. Pracownik parku Robert Stefański natrafił na grupę wilków i przez około dwie minuty obserwował zwierzęta z odległości około 40 metrów. Spotkanie udało się również sfotografować.

Takie obserwacje nadal należą do rzadkości. Wilki prowadzą skryty tryb życia, mają duże terytoria i zazwyczaj unikają człowieka. Na Roztoczu są jednak stałym elementem przyrody. W samym Roztoczańskim Parku Narodowym podczas wcześniejszych monitoringów potwierdzano obecność kilku grup rodzinnych.

Dla osób spacerujących po lesie ważna jest przede wszystkim jedna zasada: obecność wilka nie powinna być powodem do paniki.

Wilk zazwyczaj unika człowieka

Wilk jest gatunkiem chronionym w Polsce. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska podkreśla, że zwierzęta te z natury unikają bezpośrednich kontaktów z ludźmi. Samo zobaczenie wilka w lesie nie oznacza więc, że zwierzę zamierza zaatakować.

Co zrobić, gdy zauważymy wilka?

Przede wszystkim nie podchodzić do niego i nie próbować go śledzić. Nie należy również dokarmiać zwierzęcia ani próbować robić mu zdjęć z bliska. Najlepiej zachować spokój i spokojnie się wycofać.

Jeśli wilk podchodzi zbyt blisko, można unieść ręce i szeroko nimi machać, a także głośno pokrzykiwać lub zagwizdać w jego stronę. Jeśli zwierzę mimo tego nie reaguje i nadal się zbliża, można rzucić w jego kierunku przedmiotem znajdującym się pod ręką, np. grudą ziemi. Następnie należy spokojnie się wycofać.

A co z psem? Tutaj trzeba zachować szczególną ostrożność

Spacer z psem wygląda nieco inaczej niż samotna wędrówka po lesie.

RDOŚ zaleca, aby psy w miejscach, gdzie występują wilki, były prowadzone na smyczy. To ważne nie tylko ze względu na możliwość spotkania z drapieżnikiem. Pies, który wyczuje wilczy trop, może pobiec w głąb lasu i oddalić się od opiekuna. W ten sposób może nieświadomie doprowadzić do bezpośredniej konfrontacji.

Wilk może potraktować psa jako konkurenta lub intruza na swoim terytorium. Dlatego szczególnie ryzykowne jest pozwalanie psu na swobodne bieganie po lesie w miejscach, w których występują te drapieżniki.

Co zrobić, gdy wilk pojawi się podczas spaceru z psem?

Najważniejsze jest przywołanie psa do siebie i skrócenie smyczy. Nie należy pozwalać zwierzęciu biec w stronę wilka.

Jeżeli pies jest mały, można rozważyć wzięcie go na ręce, jeśli pozwala na to sytuacja i nie zwiększa to zagrożenia. W przypadku większego psa należy przede wszystkim mieć go blisko siebie i nie dopuszczać do konfrontacji.

Następnie trzeba spokojnie zwiększać dystans. Nie należy puszczać psa luzem po to, aby „przegonił” wilka.

Tego nie rób podczas spotkania z wilkiem

Jeżeli podczas spaceru zobaczysz wilka, unikaj kilku zachowań:

• nie podchodź do zwierzęcia,
• nie próbuj go głaskać ani dokarmiać,
• nie puszczaj psa luzem,
• nie pozwalaj psu biec w stronę wilka,
• nie próbuj śledzić zwierzęcia,
• nie uciekaj gwałtownie,
• nie zostawiaj w pobliżu domu karmy dla psa lub kota.

Ta ostatnia zasada jest ważna szczególnie dla osób mieszkających w pobliżu lasu. Pozostawianie jedzenia na zewnątrz może przyciągać dzikie zwierzęta w pobliże zabudowań. RDOŚ zaleca również zabezpieczanie odpadów spożywczych przed dostępem zwierząt.

Wilk pojawił się blisko domu? Kiedy zgłosić obserwację?

Nie każda obserwacja wilka wymaga interwencji. Inaczej należy jednak potraktować sytuację, w której zwierzę regularnie pojawia się w pobliżu zabudowań albo zachowuje się nietypowo.

RDOŚ wskazuje, że przypadki obecności wilków na terenach zamieszkałych należy zgłaszać do właściwego urzędu gminy lub Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. Jeżeli zwierzę stwarza realne zagrożenie dla zdrowia lub życia człowieka, należy powiadomić również Policję lub straż gminną.

Warto również zgłaszać sytuacje, w których wilk wygląda na chorego, wychudzonego lub rannego.

Nie każdy wilk w pobliżu człowieka oznacza zagrożenie

Pojedyncza obserwacja wilka może wywoływać niepokój, szczególnie gdy zwierzę pojawi się w pobliżu popularnego szlaku. Nie należy jednak automatycznie traktować takiego spotkania jako dowodu na agresywne zachowanie drapieżnika.

GDOŚ zwraca uwagę, że wilk pełni ważną funkcję w ekosystemie i jest naturalnym elementem polskiej przyrody. Jednocześnie podkreśla, że w sytuacjach konfliktowych najważniejsze jest właściwe zachowanie człowieka i unikanie działań, które mogłyby przyzwyczajać wilki do obecności ludzi oraz łatwo dostępnego pożywienia.

Dlatego podczas jesiennych spacerów po lesie warto pamiętać o prostej zasadzie: obserwuj dzikie zwierzę z dystansu i trzymaj psa przy sobie. Spotkanie z wilkiem może być niezwykłym doświadczeniem, ale nie musi oznaczać niebezpiecznej sytuacji.

Wbrew pozorom sam rozmiar psa to za mało, by ocenić, czy sprawdzi się w bloku. Liczy się przede wszystkim:

• poziom energii – rasy takie jak jack russell terrier mają ogromne pokłady energii i potrzebują intensywnego ruchu,
• skłonność do szczekania – w bloku z cienkimi ścianami to realny problem,
• temperament i przywiązanie – psy, które źle znoszą samotność, mogą niszczyć rzeczy pod nieobecność opiekuna,
• wymagania pielęgnacyjne – częstotliwość czesania, strzyżenia czy kąpieli.

Najlepsze małe rasy psów do mieszkania

Spokojne rasy psów – idealne na kanapę

Cavalier king charles spaniel – łagodny i przyjacielski. Trzeba jednak pamiętać, że bardzo silnie przywiązuje się do człowieka i może cierpieć na lęk separacyjny, jeśli zostaje sam na wiele godzin.

Mops – niewymagający ruchowo i bardzo spokojny. Uwaga: ze względu na budowę pyska wymaga ochrony przed upałami, a krótki kręgosłup sprawia, że nie powinien codziennie pokonywać dużej liczby schodów.

Bolończyk – ma łagodne usposobienie i jest wręcz stworzony do życia w mieszkaniu. Podobnie jak cavalier, źle znosi długą samotność.

Shih tzu – towarzyski i opanowany. Świetnie toleruje życie w bloku, ale wymaga regularnego i starannego czesania.

Aktywne, ale wciąż „mieszkaniowe” rasy

Buldog francuski – lubi krótkie, wesołe zabawy, ale nie potrzebuje długich wędrówek. Podobnie jak w przypadku mopsów, codzienne wchodzenie na wysokie piętra bez windy może nadmiernie obciążyć jego stawy i kręgosłup.

Yorkshire terrier – mały, pewny siebie piesek. Zadowoli się mniejszą przestrzenią, ale jego włos wymaga systematycznego strzyżenia u psiego fryzjera (groomera).

Pekińczyk – pies o niezależnym charakterze. Ma umiarkowaną potrzebę ruchu i doskonale odnajduje się na mniejszym metrażu.

Nie każdy mały pies gwarantuje spokój w bloku. Pinczer miniaturowy czy niektóre jamniki bywają bardzo głośne i uparte. Sprawdzą się w mieszkaniu tylko wtedy, gdy codziennie zapewnisz im długi spacer i zajęcia węchowe.

Jak przygotować małe mieszkanie na psa?

Zanim sprowadzisz pupila do domu, wprowadź kilka praktycznych rozwiązań:

• Wydziel własny kącik – legowisko i miska muszą mieć stałe miejsce.
• Zainwestuj w zabawki edukacyjne – to ratunek dla psów, które łatwo się nudzą na małej przestrzeni.
• Pomyśl o dźwiękoszczelności – ucz psa reagowania na komendę „cicho” i oswajaj go z hałasami na klatce schodowej.

Adopcja czy hodowla?

Idealny pies do małego mieszkania nie musi mieć rodowodu. W schroniskach czeka wiele dorosłych psów o spokojnym usposobieniu. Adoptując dorosłe zwierzę, od razu wiesz, jaki ma charakter i czy odnajdzie się w miejskim zgiełku.

Małe mieszkanie to nie przeszkoda, by cieszyć się obecnością psa. Kluczem jest dopasowanie charakteru zwierzęcia do twojego stylu życia. Zanim podejmiesz decyzję, porozmawiaj z hodowcą lub wolontariuszami – dzięki temu twój nowy przyjaciel będzie po prostu szczęśliwy.

Berneński pies pasterski, podobnie jak inne rasy o podwójnej sierści (owczarek szwajcarski, husky, samojed), ma gęsty podszerstek chroniący przed zimnem oraz dłuższy, prosty włos wierzchni. Taki układ świetnie sprawdzał się w alpejskim klimacie, ale w warunkach domowych oznacza intensywne linienie sezonowe, szczególnie wiosną i jesienią, gdy pies zrzuca zimowy lub letni podszerstek.

Podstawowe zasady pielęgnacji sierści u berneńczyka:

• Szczotkowanie 2–3 razy w tygodniu – w okresie linienia najlepiej codziennie, aby usunąć obumarły podszerstek i zapobiec powstawaniu kołtunów.
• Odpowiednie narzędzia do pielęgnacji – grzebień z długimi ząbkami do rozczesywania podszerstka, szczotka typu slicker do wygładzania wierzchniej warstwy oraz grabie odliniające (furminator) używane z umiarem, maksymalnie raz w tygodniu.
• Zwracanie uwagi na miejsca newralgiczne – okolice za uszami, pod pachami, na udach i przy ogonie, gdzie kołtuny u psa tworzą się najszybciej.
• Regularna kontrola skóry – podczas szczotkowania warto sprawdzać, czy pod sierścią nie ma zaczerwienień, strupków, pcheł czy kleszczy.
• Wizyta u groomera co 2–3 miesiące – profesjonalne wyczesywanie podszerstka (tzw. odkłaczanie) ułatwia domową pielęgnację i ogranicza ilość sierści w domu.

Zaniedbane kołtuny nie tylko wyglądają nieestetycznie – mocno naciągają skórę, mogą utrudniać krążenie i sprzyjać rozwojowi bakterii oraz grzybów w wilgotnym, słabo wentylowanym miejscu pod zbitym włosem.

Kąpiel berneńczyka – rzadziej, ale skutecznie

Berneńskie psy pasterskie nie wymagają częstych kąpieli. Zbyt intensywne mycie wypłukuje naturalne oleje ochronne ze skóry i sierści, co może prowadzić do jej przesuszenia i podrażnień.

Zalecenia dotyczące kąpieli:

• Kąpać psa raz na 6–8 tygodni, chyba że wyjątkowo się ubrudzi.
• Używać wyłącznie szamponów przeznaczonych dla psów – szampony do włosów ludzkich mają inne pH i mogą podrażniać skórę psa.
• Przed kąpielą dokładnie wyczesać sierść – mokre kołtuny jeszcze bardziej się zbijają i trudniej je potem rozczesać.
• Dokładnie wysuszyć psa, szczególnie podszerstek – wilgoć zatrzymana przy skórze sprzyja rozwojowi grzybicy i nieprzyjemnego zapachu.
• Wybierać szampony o łagodnym, nawilżającym składzie – dla psów o gęstej sierści dobrze sprawdzają się produkty z pantenolem lub olejem arganowym.

Uszy, oczy, pazury i zęby – elementy, o których łatwo zapomnieć

Pielęgnacja berneńczyka to nie tylko sierść. Rasa ta ma opadające uszy, które ograniczają przepływ powietrza i sprzyjają gromadzeniu się wilgoci oraz woskowiny – to prosta droga do stanów zapalnych.

Na co zwrócić uwagę:

• Uszy – kontrola raz w tygodniu, czyszczenie preparatem zaleconym przez weterynarza w razie potrzeby; niepokojący zapach, zaczerwienienie lub potrząsanie głową to sygnał do wizyty u weterynarza.
• Pazury – przycinanie co 3–4 tygodnie, jeśli pies nie ściera ich naturalnie podczas spacerów; zbyt długie pazury zniekształcają chód i obciążają stawy.
• Zęby – szczotkowanie kilka razy w tygodniu lub stosowanie gryzaków redukujących kamień nazębny.
• Oczy – regularne przecieranie kącików, zwłaszcza po spacerach w wietrzne dni.

Najczęstsze problemy pielęgnacyjne u berneńczyków

Z doświadczeń hodowców i opiekunów tej rasy wynika, że najczęściej powtarzają się te same trudności:

• Kołtuny i zbite fragmenty sierści – efekt zbyt rzadkiego szczotkowania, szczególnie w okresie linienia.
• Przegrzanie i udar cieplny – gęsta sierść świetnie chroni przed zimnem, ale słabo radzi sobie latem; berneńczyki są wyjątkowo wrażliwe na wysokie temperatury.
• Infekcje uszu – konsekwencja zaniedbanej higieny uszu i nagromadzonej wilgoci.
• Podrażnienia skóry i alergie – mogą wynikać z niewłaściwie dobranej kosmetyki, zbyt częstych kąpieli lub czynników środowiskowych.
• Nadmierne linienie w domu – naturalna cecha rasy, którą można ograniczyć regularnym wyczesywaniem podszerstka, ale nie da się jej całkowicie wyeliminować.

Jak chronić berneńczyka przed przegrzaniem latem

To jeden z najważniejszych, a często niedocenianych aspektów pielęgnacji tej rasy. Ze względu na gęstą, długą sierść berneńskie psy pasterskie znoszą wysokie temperatury znacznie gorzej niż rasy krótkowłose, a upały są dla nich większym zagrożeniem niż mróz.

Warto pamiętać, aby:

• unikać spacerów w najgorętszych godzinach dnia (najlepiej wybierać wczesny poranek i wieczór),
• zapewnić psu stały dostęp do cienia i świeżej wody,
• nigdy nie golić sierści „na lato” – podwójny okrywowy włos chroni skórę także przed przegrzaniem i promieniowaniem UV, a po ogoleniu może odrastać nierównomiernie,
• w bardzo gorące dni skracać wysiłek fizyczny i unikać transportu psa w nagrzanym samochodzie,
• obserwować objawy przegrzania u psa: nadmierne dyszenie, osłabienie, wymioty, przyspieszone tętno – w takiej sytuacji konieczna jest natychmiastowa pomoc weterynaryjna.

Ile kosztuje profesjonalna pielęgnacja berneńczyka

Opiekunowie berneńskich psów pasterskich często pytają, czy domowa pielęgnacja wystarczy, czy konieczne są wizyty u groomera. W praktyce najlepiej sprawdza się połączenie obu form:

• Pielęgnacja domowa – codzienna lub kilka razy w tygodniu, obejmuje szczotkowanie, kontrolę uszu i sierści oraz przycinanie pazurów.
• Profesjonalny grooming – co 2–3 miesiące, szczególnie przydatny w okresie intensywnego linienia; groomer dokładnie usuwa martwy podszerstek i sprawdza kondycję skóry.
• Wizyty kontrolne u weterynarza – co najmniej raz w roku, warto przy okazji poprosić o ocenę stanu skóry i sierści.

Pielęgnacja berneńskiego psa pasterskiego opiera się na regularności, a nie na skomplikowanych zabiegach. Systematyczne szczotkowanie, rzadkie ale prawidłowo przeprowadzane kąpiele, kontrola uszu i pazurów oraz ochrona przed przegrzaniem pozwalają uniknąć większości typowych problemów pielęgnacyjnych tej rasy. Warto też pamiętać, że każda zauważona zmiana na skórze, w zachowaniu psa lub w wyglądzie sierści to sygnał, by skonsultować się z weterynarzem – najlepiej zanim drobny problem przerodzi się w poważniejszy stan zapalny.

Do tragicznego zdarzenia doszło 30 sierpnia 2026 r. w jednej z miejscowości w okolicach Brodnicy. Jak wynika z informacji przekazanych przez Prokuraturę Okręgową w Toruniu, Michał B. miał zabić psa rasy mieszanej, który był przywiązany łańcuchem do budy. Następnie mężczyzna zakopał zwierzę.

O zdarzeniu zawiadomiła policję matka podejrzanego. Funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji w Brodnicy zatrzymali mężczyznę i przedstawili mu zarzut zabicia psa ze szczególnym okrucieństwem.

Pies był przywiązany do budy

Według ustaleń śledczych mężczyzna miał podejść do uwiązanego psa i zadać mu kilka ciosów siekierą. Obrażenia głowy zwierzęcia doprowadziły do jego śmierci.

Po zatrzymaniu podejrzany przyznał się do zarzucanego mu czynu. Jak przekazała prokuratura, wskazał również policjantom miejsce, w którym zakopał ciało psa.

Mężczyzna miał tłumaczyć swoje zachowanie tym, że pies był agresywny i obawiał się, że zwierzę może w przyszłości zrobić komuś krzywdę.

Podejrzany trafił do aresztu

Prokurator wystąpił do Sądu Rejonowego w Brodnicy z wnioskiem o zastosowanie wobec Michała B. tymczasowego aresztowania. W uzasadnieniu wskazano m.in. na potrzebę zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania oraz obawę matactwa. Prokuratura wskazała także na uzasadnioną obawę popełnienia przez podejrzanego kolejnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub bezpieczeństwu powszechnemu.

2 września Sąd Rejonowy w Brodnicy przychylił się do wniosku prokuratora i zastosował wobec mężczyzny tymczasowe aresztowanie na trzy miesiące.

Za zabicie zwierzęcia ze szczególnym okrucieństwem podejrzanemu grozi kara do 5 lat pozbawienia wolności.

Postępowanie w tej sprawie nadal trwa.

Źródło: Prokuratura Okręgowa w Toruniu

Kim był Lampo – prawdziwy bohater książki?

Historia zaczyna się latem 1953 roku na małej stacji kolejowej w toskańskiej miejscowości Campiglia Marittima. To właśnie tam z pociągu towarowego wysiadł zabłąkany, kudłaty pies, który – wbrew surowym przepisom kolejowym zabraniającym trzymania zwierząt na stacji – został przygarnięty przez zawiadowcę Elvia Barlettaniego. Nazwano go Lampo, co po włosku znaczy "błyskawica".

Pies szybko okazał się wyjątkowo bystry:

• nauczył się rozkładu jazdy pociągów i odróżniał te szybkie od wolnych,
• codziennie rano odprowadzał córkę zawiadowcy, Mirnę, do szkoły w pobliskim Piombino, a potem samodzielnie wracał innym pociągiem,
• z czasem zaczął podróżować po całej włoskiej sieci kolejowej, docierając nawet setki kilometrów od domu,
• każdego wieczoru wracał do Campiglia Marittima.

Gdy władze kolei zdecydowały, że pies musi opuścić stację, wsadzono go do wagonu towarowego jadącego do Neapolu. Lampo… wrócił po kilku dniach. Później oddano go znajomemu zawiadowcy w odległej Barletcie – i znów, po pięciu miesiącach, pies samodzielnie odnalazł drogę do domu. Ta historia szybko obiegła włoskie i światowe media.

Jak powstała polska lektura?

Losy Lampo zainspirowały pisarza Romana Pisarskiego, który w 1967 roku wydał w Warszawie książkę "O psie, który jeździł koleją" nakładem Biura Wydawniczego "Ruch". Od dziesięcioleci pozycja ta znajduje się w kanonie lektur klasy trzeciej szkoły podstawowej w Polsce – pokolenia polskich dzieci poznają dzięki niej historię psiej wierności, przyjaźni i tęsknoty.

Co ważne, książka nie jest fikcją literacką w pełnym tego słowa znaczeniu – to beletryzowana, ale osadzona na faktach opowieść o realnym zwierzęciu i realnych ludziach, którzy dzielili z nim życie na małej włoskiej stacji.

Dlaczego ta krótka książka wciąż porusza czytelników?

"O psie, który jeździł koleją" to zaledwie kilkadziesiąt stron, a mimo to od lat wywołuje silne emocje – zarówno u dzieci, jak i dorosłych, którzy wracają do niej po latach. Powodów jest kilka:

• Prawdziwość historii – świadomość, że opisywane wydarzenia naprawdę się wydarzyły, nadaje książce wyjątkową siłę.
• Uniwersalne wartości – opowieść uczy empatii, przywiązania, odpowiedzialności za zwierzę i szacunku do drugiego istnienia.
• Prosty, ale obrazowy język – tekst jest przystępny dla najmłodszych czytelników, a jednocześnie nie infantylizuje trudnych tematów, takich jak rozstanie czy strata.
• Emocjonalne zakończenie – finał historii Lampo, który zginął, ratując dziecko przed nadjeżdżającym pociągiem, na trwałe zapada w pamięć i skłania do rozmowy o odpowiedzialnym podejściu do zwierząt oraz o tym, czym jest prawdziwe oddanie.

Ciekawostki, o których mało kto wie

Warto poznać kilka faktów, które rzadko trafiają do szkolnych omówień lektury:

• Prawdziwe imię i miejsce – akcja rozgrywa się w autentycznej miejscowości Campiglia Marittima w Toskanii, a stacja kolejowa istnieje do dziś.
• Pomnik psa – po śmierci Lampo, dzięki kolejarzom oraz amerykańskiemu magazynowi "This Week", na stacji odsłonięto pomnik upamiętniający psa; do dziś przyciąga on turystów i miłośników historii.
• Setki, a według niektórych źródeł nawet tysiące podróży – Lampo miał samodzielnie odbyć ponad trzy tysiące podróży koleją w ciągu swojego życia (dane te pochodzą z relacji nieformalnych i mogą być zawyżone – nie istnieje jedno oficjalne źródło potwierdzające dokładną liczbę).
• Inspiracja dla innych książek i filmów – historia Lampo doczekała się także włoskich publikacji, a w 2024 roku na ekrany kin trafiła polska ekranizacja "Pies, który jeździł koleją", będąca luźną, współczesną adaptacją motywu – z inną fabułą, inną rasą psa (biały owczarek szwajcarski) i nowym wątkiem choroby serca bohaterki. To ważne rozróżnienie: film inspirowany jest legendą Lampo, ale nie jest wierną ekranizacją książki Pisarskiego.
• Lektura ponadczasowa – mimo że akcja rozgrywa się w latach 50. i 60. XX wieku, temat więzi człowieka ze zwierzęciem pozostaje równie aktualny dziś, w epoce, gdy coraz więcej mówi się o odpowiedzialnej adopcji i prawach zwierząt.

Dla kogo jest ta książka?

Choć formalnie to lektura dla trzecioklasistów, warto polecić ją także:

• rodzicom szukającym książki do wspólnego czytania na dobranoc,
• dzieciom, które marzą o psie i uczą się, czym jest odpowiedzialność za zwierzę,
• dorosłym miłośnikom zwierząt, którzy chcą sięgnąć po krótką, ale poruszającą historię opartą na faktach,
• nauczycielom i pedagogom – jako punkt wyjścia do rozmowy o empatii, stracie i wartości przyjaźni międzygatunkowej.

"O psie, który jeździł koleją" to znacznie więcej niż obowiązkowa szkolna lektura. To autentyczna, wzruszająca opowieść o psie, który stał się legendą włoskiej kolei, a dzięki Romanowi Pisarskiemu – także częścią polskiej kultury czytelniczej. Historia Lampo przypomina, że najprawdziwsze historie o zwierzętach często przewyższają fikcję, a krótka książka potrafi zostawić w czytelniku ślad na całe życie.

28 sierpnia, w godzinach popołudniowych tarnogórscy policjanci otrzymali zgłoszenie o zaginięciu 82-letniego mężczyzny, mieszkańca Tarnowskich Gór. Wiek zaginionego i brak informacji o jego stanie zdrowia sprawiły, że działania musiały być prowadzone błyskawicznie – w tego typu sprawach każda godzina zwłoki może decydować o życiu i zdrowiu osoby poszukiwanej.

- W działaniach liczyła się każda minuta, dlatego do sprawdzania terenu skierowano również przewodnika psa służbowego – starszego sierżanta Mateusza Grzelczaka z Komendy Miejskiej Policji w Sosnowcu wraz z jego czworonożnym partnerem - Wakiem - czytamy w komunikacie sosnowieckich policjantów.

Jak wyglądała akcja poszukiwawcza?

Policjant wraz z psem systematycznie przeszukiwali teren, sprawdzając miejsca, w których mógł znajdować się senior. Praca psa służbowego w takich warunkach polega na:

• tropieniu zapachu pozostawionego przez zaginioną osobę na trasie jej przemieszczania się,
• penetracji trudno dostępnych terenów, takich jak zarośla, przydrożne rowy czy gęste zakrzaczenia,
• szybkiej sygnalizacji przewodnikowi zauważonego śladu lub odnalezionej osoby,
• pracy w różnych warunkach terenowych i pogodowych, bez utraty koncentracji.

To właśnie dzięki tym umiejętnościom Wak doprowadził przewodnika do miejsca, w którym leżał nieprzytomny mężczyzna, ukryty w gęstych krzakach – lokalizacji trudnej do zauważenia dla policjantów przeszukujących teren pieszo, bez wsparcia psa.

Nieprzytomny senior trafił pod opiekę ratowników

Po odnalezieniu 82-latka na miejsce natychmiast wezwano zespół ratownictwa medycznego. Medycy udzielili mężczyźnie niezbędnej pomocy jeszcze w terenie. Policja w swoim komunikacie nie podała szczegółowych informacji na temat obecnego stanu zdrowia seniora ani okoliczności, w jakich znalazł się nieprzytomny w zaroślach – te informacje pozostają nieznane opinii publicznej.

Dlaczego psy służbowe są tak ważne w poszukiwaniach osób zaginionych?

Ta interwencja po raz kolejny pokazuje, jak dużą rolę w codziennej służbie policji odgrywają wyszkolone psy i ich przewodnicy. Odpowiednio przygotowane czworonogi wspierają funkcjonariuszy między innymi w:

• poszukiwaniach osób zaginionych, w tym seniorów i osób z demencją lub innymi schorzeniami utrudniającymi orientację,
• tropieniu sprawców przestępstw,
• przeszukiwaniu rozległych i trudno dostępnych terenów, takich jak lasy, nieużytki czy pobrzeża rzek,
• wykrywaniu narkotyków, materiałów wybuchowych i innych niebezpiecznych substancji – to zadania realizowane już przez inne, wyspecjalizowane psy służbowe.

Więź między psem a przewodnikiem to podstawa skuteczności

Skuteczność takiego duetu nie bierze się znikąd. To efekt wielu godzin wspólnych ćwiczeń, systematycznego szkolenia oraz budowanej każdego dnia więzi i wzajemnego zaufania między psem a przewodnikiem. Psy służbowe w polskiej policji przechodzą wieloletnie szkolenie tropienia, posłuszeństwa i pracy w terenie, zanim zostaną skierowane do realnych działań.

Jak podkreśla sosnowiecka komenda, to właśnie takie policyjne duety wielokrotnie przyczyniają się do odnajdywania osób zaginionych, a w sytuacjach zagrożenia zdrowia lub życia ich praca może mieć znaczenie decydujące.

Poszukiwania seniorów – rosnące wyzwanie dla służb

Przypadki zaginięć starszych osób, szczególnie tych mieszkających samotnie lub zmagających się z problemami zdrowotnymi, zdarzają się w Polsce regularnie. Dlatego coraz częściej w takich akcjach biorą udział nie tylko policjanci z psami, ale też strażacy, druhowie ochotniczych straży pożarnych, grupy poszukiwawczo-ratownicze oraz operatorzy dronów. Połączenie tych sił znacząco zwiększa szansę na szybkie i szczęśliwe zakończenie poszukiwań.

Z komunikatów publikowanych regularnie przez różne komendy w całej Polsce wynika, że schemat takich akcji bywa podobny: zgłoszenie rodziny, mobilizacja patroli, przewodnika psa służbowego, a w razie potrzeby także wsparcia lotniczego czy wodnego. To pokazuje, że współpraca wielu formacji stała się dziś standardem w poszukiwaniach osób zaginionych, a nie wyjątkiem zarezerwowanym dla najtrudniejszych spraw.

Jak trenuje się psy tropiące do takich zadań?

Droga psa służbowego do pracy w terenie jest długa i wymagająca. Zanim czworonóg trafi do realnych akcji poszukiwawczych, przechodzi wieloetapowe szkolenie, które obejmuje między innymi:

• naukę podstawowego posłuszeństwa – reagowanie na komendy głosowe i gesty przewodnika w każdych warunkach,
• ćwiczenia węchowe – rozpoznawanie i podążanie za konkretnym zapachem, nawet gdy ślad krzyżuje się z innymi bodźcami zapachowymi,
• pracę w trudnym terenie – lasach, zaroślach, na bagnach czy w ruinach, gdzie pies musi zachować koncentrację mimo przeszkód,
• budowanie odporności psychicznej – psy uczą się nie reagować lękiem na hałas, tłum czy nieznane bodźce,
• regularne egzaminy i testy sprawnościowe, które przewodnik i pies muszą zdawać cyklicznie, by utrzymać uprawnienia do służby.

Cały ten proces trwa zwykle kilkanaście miesięcy, a jego efekty widać dopiero w realnych, często dramatycznych sytuacjach – tak jak podczas poszukiwań 82-latka spod Tarnowskich Gór.

Co robić, gdy senior w rodzinie ma tendencję do oddalania się z domu?

Zaginięcia starszych osób często można w pewnym stopniu ograniczyć dzięki prostym środkom ostrożności podejmowanym przez najbliższych. Warto rozważyć:

• lokalizatory GPS w formie bransoletki lub breloka, które pozwalają szybko namierzyć osobę oddalającą się z domu,
• kartę informacyjną noszoną przy sobie, zawierającą imię, nazwisko, adres i numer telefonu do rodziny,
• informowanie sąsiadów o tym, że w okolicy mieszka osoba starsza, która może potrzebować pomocy,
• szybkie zgłaszanie zaginięcia – im wcześniej służby rozpoczną poszukiwania, tym większa szansa na odnalezienie osoby zdrowej i bezpiecznej.

Takie działania nie zastąpią oczywiście pracy wyszkolonych psów i policjantów, ale mogą realnie skrócić czas potrzebny na odnalezienie zaginionego.

Sytuacja była poważna, dlatego na miejsce skierowano strażników leśnych oraz lekarza weterynarii. Konieczne było szybkie, ale jednocześnie bardzo ostrożne działanie.

Łoś potrzebował pomocy człowieka

Łosie są dużymi i silnymi dzikimi zwierzętami, dlatego każda próba uwolnienia takiego osobnika wymaga odpowiedniego przygotowania i zachowania szczególnych środków ostrożności.

W tym przypadku kluczowa okazała się szybka reakcja mieszkańców, którzy zauważyli uwięzione zwierzę i powiadomili odpowiednie osoby. Dzięki sprawnej współpracy strażników leśnych i lekarza weterynarii udało się uwolnić łosia z niebezpiecznej pułapki.

Po zakończeniu akcji zwierzę mogło bezpiecznie wrócić do lasu.

Leśnicy pokazali niezwykłą akcję na filmie

Nadleśnictwo Szubin opublikowało również film dokumentujący akcję ratunkową. Nagranie pokazuje, jak wygląda pomoc dużemu dzikiemu zwierzęciu, które znalazło się w sytuacji zagrażającej jego bezpieczeństwu.

To kolejny przykład tego, jak ważna może być reakcja człowieka, gdy dzikie zwierzę znajdzie się w niebezpieczeństwie.

Co zrobić, gdy dzikie zwierzę potrzebuje pomocy?

Leśnicy przypominają, aby w przypadku znalezienia dzikiego zwierzęcia, które jest ranne, uwięzione lub znajduje się w innej sytuacji zagrażającej jego zdrowiu i życiu, nie próbować samodzielnie go uwalniać.

Szczególnie w przypadku dużych zwierząt, takich jak łoś, może to być niebezpieczne zarówno dla człowieka, jak i dla samego zwierzęcia.

Najważniejsze jest zachowanie bezpiecznej odległości i jak najszybsze powiadomienie odpowiednich służb lub osób zajmujących się pomocą dzikim zwierzętom.

W przypadku łosia z Nadleśnictwa Szubin szybkie zgłoszenie mieszkańców pozwoliło uniknąć tragedii. Zwierzę zostało uwolnione i wróciło do swojego naturalnego środowiska.

Marsz Jamników rozpoczął się o godz. 11.45 pod Barbakanem. Kilkanaście minut później uczestnicy ruszyli ulicą Floriańską w stronę Rynku Głównego, wzbudzając zainteresowanie mieszkańców i turystów.

Około godz. 12.20 pochód dotarł pod Ratusz. Tam na jamniki czekało jedno z najważniejszych wydarzeń dnia – konkurs na najbardziej królewskiego przedstawiciela rasy.

Pięć wybranych psów wraz ze swoimi opiekunami rywalizowało o wyjątkowy tytuł „Jego Psiej Mości Marszu Jamników 2026”.

Psi piknik pełen atrakcji

Marsz był nie tylko paradą, ale również okazją do zdobycia wiedzy o zdrowiu i codziennej opiece nad psem. W godzinach od 10.00 do 14.00 w pobliżu sceny pod Ratuszem działały stoiska ekspertów.

Opiekunowie mogli skorzystać z porad weterynarza, dietetyka zwierzęcego, behawiorysty oraz zoofizjoterapeuty. Na miejscu dostępne były również bezpłatne usługi groomera.

Nie zabrakło także przedstawicieli „Zielonej Strefy” policji, którzy rozmawiali z uczestnikami o reagowaniu na przypadki agresji wobec zwierząt oraz ich złego traktowania.

Marsz Jamników pomagał też potrzebującym psom

Podczas wydarzenia pamiętano również o psach, które nie mają własnych domów. Na Rynku prowadzono zbiórkę karmy dla podopiecznych Fundacji „Człowiek dla zwierząt”, prowadzącej przytulisko w Łętkowicach, oraz Stowarzyszenia „Przytul Sierściucha” z Myślenic.

Zbiórka trwała od godz. 10.00 do 14.00. Dzięki temu miłośnicy jamników mogli nie tylko spędzić dzień ze swoimi pupilami, ale także wesprzeć zwierzęta czekające na pomoc.

Tak wyglądał powrót jamników na Rynek Główny

Po siedmiu latach przerwy krakowski Marsz Jamników ponownie zgromadził miłośników charakterystycznych krótkich łap i dużych osobowości. Oficjalna część wydarzenia zakończyła się około godz. 13.30.

Zobaczcie  fotogalerię z 28. Marszu Jamników w Krakowie. Na zdjęciach znajdziecie uczestników parady, wyjątkowe jamniki i atmosferę wydarzenia, które po latach znów zawitało na krakowski Rynek.

Rasa wywodzi się z Wielkiej Brytanii, gdzie od wieków wykorzystywano ją do polowań – nazwa „cocker” pochodzi od angielskiego słowa „woodcock” (słonka), ptaka, którego psy te tropiły i płoszyły z zarośli. Spaniel angielski jest blisko spokrewniony z cocker spanielem amerykańskim, jednak różni się od niego proporcjami ciała – ma dłuższą kufę oraz nieco inną, bardziej „roboczą” sylwetkę, co odzwierciedla jego łowieckie pochodzenie.

Choć dziś większość spanieli angielskich pełni funkcję psów rodzinnych, a nie myśliwskich, w ich genach wciąż drzemie silny instynkt tropienia i aportowania. Warto o tym pamiętać, planując codzienne spacery i zabawy.

Charakterystyka rasy – wygląd i temperament

Spaniel angielski to pies średniej wielkości, o zwartej, muskularnej budowie:

• Wzrost: ok. 38–41 cm w kłębie
• Waga: zazwyczaj 12–15 kg
• Sierść: gęsta, jedwabista, średniej długości, z charakterystycznymi kosmykami (tzw. piórami) na uszach, klatce piersiowej i łapach
• Umaszczenie: bardzo zróżnicowane – jednolite (czarne, czekoladowe, złociste) lub wielokolorowe (np. niebieski merle, biało-czarne, biało-pomarańczowe)
• Uszy: długie, osadzone nisko, opadające – to najbardziej rozpoznawalna cecha rasy

Pod względem charakteru spaniele angielskie są psami:

• pogodnymi i przyjaznymi wobec ludzi, w tym dzieci
• towarzyskimi – dobrze znoszą obecność innych psów i zwierząt domowych
• pełnymi energii i chęci do zabawy
• inteligentnymi i chętnymi do współpracy, co ułatwia szkolenie
• wrażliwymi emocjonalnie – źle znoszą surowe metody wychowawcze i długotrwałą samotność

Dla kogo jest ta rasa?

Spaniel angielski sprawdzi się przede wszystkim u osób i rodzin, które:

• mają czas na codzienne, dość intensywne spacery i aktywność fizyczną
• szukają psa towarzyskiego, lubiącego kontakt z domownikami
• są gotowe na regularną pielęgnację sierści i uszu
• planują konsekwentne, ale łagodne szkolenie od szczeniaka
• nie zostawiają psa samego w domu na wiele godzin każdego dnia

To rasa, która nie jest najlepszym wyborem dla osób pracujących poza domem przez cały dzień bez możliwości zapewnienia psu towarzystwa, ani dla tych, którzy szukają psa niewymagającego pielęgnacji. Spaniele angielskie potrzebują bliskości z człowiekiem i mogą źle reagować na długotrwałą izolację, co czasem objawia się niepożądanymi zachowaniami, np. nadmiernym szczekaniem czy destrukcyjnością.

Na co zwrócić uwagę przed adopcją lub kupnem?

Decydując się na spaniela angielskiego, warto sprawdzić kilka kluczowych kwestii:

• Pochodzenie szczeniaka – wybór odpowiedzialnej hodowli, która wykonuje badania genetyczne rodziców pod kątem chorób dziedzicznych, znacząco zmniejsza ryzyko problemów zdrowotnych u psa.
• Historię zdrowotną linii – warto zapytać o występowanie chorób oczu, nerek czy problemów neurologicznych u przodków szczeniaka.
• Socjalizację – dobrze zsocjalizowany szczeniak łatwiej odnajdzie się w nowym domu i wśród innych zwierząt.
• Charakter konkretnego psa – mimo wspólnych cech rasowych, każdy pies jest indywidualnością, dlatego warto poznać szczeniaka osobiście przed podjęciem decyzji.
• Koszty utrzymania – regularna pielęgnacja uszu i sierści, a także ewentualne leczenie chorób dziedzicznych, generują koszty, które warto uwzględnić w budżecie domowym.

Choroby, na które predysponowany jest spaniel angielski

Jak w przypadku wielu ras psów o długich, opadających uszach oraz określonej puli genowej, spaniel angielski jest predysponowany do kilku schorzeń dziedzicznych i związanych z budową ciała. Do najczęściej wymienianych należą:

Zapalenie uszu (otitis) – długie, opadające uszy ograniczają cyrkulację powietrza w przewodzie słuchowym, co sprzyja rozwojowi infekcji bakteryjnych i grzybiczych. Regularne, delikatne czyszczenie uszu i kontrola weterynaryjna to podstawa profilaktyki.

Postępujący zanik siatkówki (PRA-PRCD) – choroba genetyczna prowadząca stopniowo do ślepoty. U odpowiedzialnych hodowców rodzice powinni mieć wykonane testy DNA wykluczające tę mutację.

Dziedziczna nefropatia (FN, familial nephropathy) – schorzenie nerek o podłożu genetycznym, które może prowadzić do niewydolności nerek już u młodych psów.

Zespół samookaleczania kończyn (AMS, acral mutilation syndrome) – rzadkie schorzenie neurologiczne wpływające na czucie w łapach.

Neuropatia o późnym początku (adult-onset neuropathy) – choroba dziedziczna objawiająca się postępującym osłabieniem tylnych, a następnie przednich kończyn, zwykle u psów w wieku 7–9 lat.

Choroby serca i nerek – rasy o długich uszach, w tym spaniele, bywają statystycznie częściej narażone na dziedziczne schorzenia sercowe i nerkowe.

Śluzoworak pęcherzyka żółciowego (gallbladder mucocele) – schorzenie wątrobowo-żółciowe wymagające czujności właściciela w przypadku objawów ze strony układu pokarmowego.

Warto podkreślić, że nie każdy spaniel angielski zachoruje – większość badań i pakietów genetycznych oferowanych hodowcom ma właśnie zmniejszyć ryzyko przekazywania tych schorzeń kolejnym pokoleniom. Regularne kontrole u weterynarza oraz świadomy wybór hodowli to najlepsza forma profilaktyki.

Pielęgnacja na co dzień

Sierść spaniela angielskiego wymaga systematycznej pielęgnacji:

• szczotkowanie kilka razy w tygodniu, aby zapobiec kołtunieniu, szczególnie w okolicach uszu i łap
• regularne, ale delikatne czyszczenie uszu – najlepiej po konsultacji z weterynarzem co do odpowiednich preparatów
• kontrola pazurów i przycinanie w razie potrzeby
• dbanie o odpowiednią dietę, dopasowaną do poziomu aktywności psa, aby uniknąć nadwagi obciążającej stawy

Ciekawostki o spanielu angielskim

Nazwa rasy pochodzi od angielskiego słowa oznaczającego słonkę – ptaka, którego psy te tropiły podczas polowań.

Spaniel angielski i spaniel amerykański przez długi czas uznawane były za jedną rasę – ich rozdzielenie nastąpiło stosunkowo niedawno, w XX wieku.

To rasa znana z instynktownej skłonności do noszenia przedmiotów w pysku – nawet w domu potrafi „aportować” skarpetki czy zabawki.

Przy dobrej opiece i odpowiedzialnej hodowli spaniel angielski może dożyć nawet 15 lat.

Rasa bywa też nazywana „psem o wiecznie merdającym ogonie” – ich pogodne usposobienie i widoczna radość z obecności ludzi to jedna z najczęściej wymienianych cech przez właścicieli.

Spaniel angielski to pies, który potrafi wnieść do domu mnóstwo energii, ciepła i towarzyskiej radości. Jego wymagania pielęgnacyjne i predyspozycje zdrowotne nie są jednak czymś, co można zignorować – świadomy wybór hodowli, regularna profilaktyka i odpowiednia dawka ruchu to klucz do tego, by cieszyć się jego towarzystwem przez wiele lat.

Do zdarzenia doszło na terenie gminy Orzysz w powiecie piskim, na Warmii i Mazurach – regionie znanym z bogatej populacji ptaków drapieżnych, w tym bielików gniazdujących nad okolicznymi jeziorami. Funkcjonariusze, wykonując rutynowy objazd terenu, zauważyli nietypowe zachowanie dużego ptaka stojącego samotnie na wzgórzu. 

Podejście do dzikiego, dorosłego bielika nigdy nie jest całkowicie bezpieczne – ptak ten może osiągać rozpiętość skrzydeł nawet do 2,5 metra, a jego szpony i dziób stanowią realne zagrożenie w sytuacji stresowej. Mimo to policjanci ostrożnie zbliżyli się do zwierzęcia, by ocenić jego stan.

Jak ustalili funkcjonariusze:

• ptak nie był w stanie samodzielnie wzbić się w powietrze,
• miał uszkodzone skrzydło,
• nie wykazywał typowej dla zdrowego bielika reakcji ucieczki na dużą odległość.

Na zarejstrowanym filmie, policjant próbuje uspokoić rannego orła:

- Stój, stój mistrzu! nie bój się - słyszymy.

Bielik – symbol na godle, gatunek pod ścisłą ochroną

Bielik (łac. Haliaeetus albicilla) to największy ptak drapieżny gniazdujący w Polsce i jeden z symboli rodzimej przyrody – to właśnie jego sylwetka posłużyła za wzór polskiego godła. Gatunek ten objęty jest w Polsce ścisłą ochroną gatunkową, co oznacza, że zabronione jest nie tylko jego zabijanie czy chwytanie, ale też płoszenie, niszczenie gniazd czy zbliżanie się do lęgów bez zezwolenia.

Populacja bielika w Polsce w ostatnich dekadach systematycznie rosła, między innymi dzięki ochronie siedlisk nad jeziorami i rzekami oraz zakazowi stosowania niektórych pestycydów. Mimo to ptaki te wciąż narażone są na liczne zagrożenia, wśród których najczęściej wymienia się:

• kolizje z liniami energetycznymi i infrastrukturą,
• wypadki komunikacyjne,
• zatrucia (m.in. ołowiem pochodzącym z amunicji myśliwskiej znajdowanej w padlinie, którą żywią się bieliki),
• urazy skrzydeł powstałe podczas polowania lub w wyniku starć terytorialnych z innymi ptakami.

Dokładna przyczyna urazu bielika znalezionego pod Orzyszem nie została podana do publicznej wiadomości – to ustalenia, które zwykle należą do lekarza weterynarii lub ośrodka rehabilitacji dzikich zwierząt, do którego trafia ranny ptak.

Warmia i Mazury – jedna z najważniejszych ostoi bielika w Polsce

Region, w którym doszło do interwencji, to nieprzypadkowe miejsce spotkania człowieka z bielikiem. Pojezierze mazurskie, z licznymi jeziorami, rzekami i rozległymi kompleksami leśnymi, od lat jest uznawane za jedną z najważniejszych krajowych ostoi tego gatunku. Bieliki żywią się głównie rybami, wodnym ptactwem oraz padliną, dlatego bliskość zbiorników wodnych ma dla nich kluczowe znaczenie – zarówno w kontekście zdobywania pokarmu, jak i zakładania gniazd na wysokich, starych drzewach w pobliżu wody.

To właśnie dzięki takim warunkom mieszkańcy i turyści odwiedzający okolice Orzysza, Pisza czy Giżycka stosunkowo często mają okazję zaobserwować bieliki w locie – ptaki te są rozpoznawalne po charakterystycznej, jasnej głowie kontrastującej z ciemnym upierzeniem oraz klinowatym, białym ogonie u dorosłych osobników. Młode bieliki, w odróżnieniu od dorosłych, mają ubarwienie znacznie ciemniejsze i bardziej jednolite, co bywa źródłem pomyłek przy identyfikacji gatunku przez osoby niezwiązane zawodowo z ornitologią.

Obecność tak dużej liczby bielików w regionie oznacza też, że podobne interwencje – choć wciąż nietypowe – nie są w tej części kraju zjawiskiem odosobnionym. Służby mundurowe, leśnicy oraz pracownicy urzędów gminnych na Mazurach coraz częściej są przeszkalani lub instruowani, jak postępować w kontakcie z rannym ptakiem drapieżnym, właśnie ze względu na częstotliwość takich zgłoszeń.

Co zrobić, gdy natrafimy na rannego dzikiego ptaka?

Historia bielika z Orzysza to dobra okazja, by przypomnieć, jak zachować się w podobnej sytuacji. Eksperci od ochrony przyrody podkreślają, że nieprofesjonalna pomoc może zaszkodzić choremu lub rannemu zwierzęciu bardziej, niż mu pomóc. Warto pamiętać o kilku zasadach:

• Nie podchodź samodzielnie zbyt blisko – dorosłe ptaki drapieżne, nawet osłabione, mogą być niebezpieczne dla człowieka.
• Zgłoś zdarzenie odpowiednim służbom – najlepiej zadzwonić na policję (numer 112 lub 997), do straży miejskiej, lub bezpośrednio do najbliższego ośrodka rehabilitacji dzikich zwierząt.
• Zabezpiecz miejsce, jeśli to możliwe, np. informując inne osoby, by nie płoszyły ptaka i nie zbliżały się do niego.
• Nie próbuj samodzielnie leczyć ani karmić znalezionego zwierzęcia – dzikie ptaki mają specyficzną dietę i wymagają fachowej opieki weterynaryjnej.
• Nie zabieraj ptaka do domu – bielik jest gatunkiem chronionym, a nieuprawnione przetrzymywanie dzikich zwierząt jest niezgodne z prawem.

Dalszy los bielika z Orzysza

Po ocenie sytuacji policjanci zaopiekowali się rannym bielikiem i przekazali go pracownikowi Urzędu Miejskiego w Orzyszu, który na co dzień zajmuje się pomocą zwierzętom na terenie gminy. To właśnie od niego zależą dalsze kroki – zwykle obejmują one kontakt z lekarzem weterynarii, a w razie potrzeby transport do specjalistycznego ośrodka rehabilitacji dzikich zwierząt, gdzie ptak może przejść leczenie i rekonwalescencję.

Celem takich działań jest zawsze to samo: przywrócenie zwierzęcia do zdrowia i, jeśli to możliwe, wypuszczenie go z powrotem na wolność. W przypadku bielików czas rekonwalescencji po urazie skrzydła może wynosić od kilku tygodni do kilku miesięcy, w zależności od rodzaju i stopnia uszkodzenia.

Na co zwrócić uwagę, wybierając psa dla seniora?

Zanim zapadnie decyzja o konkretnej rasie, warto rozważyć kilka kluczowych kryteriów. Dobrze dobrany pies powinien odpowiadać nie tylko charakterowi, ale też możliwościom fizycznym i stylowi życia opiekuna.

Najważniejsze czynniki, które warto wziąć pod uwagę:

Rozmiar i siła psa – zbyt duży lub porywczy pies może być trudny do prowadzenia na smyczy, zwłaszcza dla osoby z problemami z równowagą czy stawami.

Poziom energii – rasy wymagające wielogodzinnych, intensywnych spacerów mogą okazać się zbyt wymagające.

Temperament – spokojny, przewidywalny i przyjazny charakter to podstawa udanej relacji.

Wymagania pielęgnacyjne – długa sierść wymaga regularnego szczotkowania i wizyt u groomera, co wiąże się z dodatkowym czasem i kosztami.

Stan zdrowia i skłonność do chorób genetycznych – niektóre rasy są bardziej podatne na problemy zdrowotne, które generują wyższe koszty leczenia.

Oczekiwana długość życia – warto uwzględnić, że szczeniak to zobowiązanie na kilkanaście lat.

Które rasy psów sprawdzają się najlepiej u seniorów?

Eksperci i hodowcy najczęściej wskazują rasy o spokojnym usposobieniu, umiarkowanych potrzebach ruchowych i niewielkich lub średnich rozmiarach. Oto rasy psów, które regularnie pojawiają się w rekomendacjach dla osób starszych:

• Cavalier King Charles Spaniel – łagodny, przywiązany do opiekuna, uwielbia towarzystwo i nie wymaga długich, intensywnych spacerów.
• Bichon frisé – mała, wesoła rasa o hipoalergicznej sierści, chętnie spędzająca czas u boku właściciela.
• Shih tzu – spokojny pies do towarzystwa, idealny do mieszkania, choć wymagający regularnej pielęgnacji sierści.
• Mops – towarzyski, przywiązany, o umiarkowanych potrzebach ruchowych, choć ze względu na budowę pyska wymaga uwagi przy wysokich temperaturach.
• Bolończyk – mały, czuły pies, stworzony do bycia „psem kanapowym”, świetnie znoszący spokojny tryb życia.
• Beagle w wersji spokojniejszej z wieku – starszy, ułożony beagle bywa dobrym wyborem, choć młode osobniki są zbyt energiczne.
• Pudel miniaturowy – inteligentny, łatwy w szkoleniu, o sierści niepowodującej alergii, choć wymagającej strzyżenia.

Warto też rozważyć adopcję starszego psa ze schroniska. Dorosłe lub starsze psy mają już ukształtowany charakter, są zwykle spokojniejsze niż szczenięta i często doskonale odnajdują się w roli towarzysza osoby starszej – to również gest, który daje drugą szansę zwierzęciu czekającemu na dom.

Codzienna opieka nad psem – co warto wiedzieć?

Posiadanie psa to nie tylko przyjemność, ale i obowiązki. Dla seniora ważne jest, by opieka nad zwierzęciem była dostosowana do jego możliwości.

Kilka praktycznych wskazówek dotyczących codziennej opieki:

• Krótkie, ale regularne spacery – 2-3 spacery dziennie w spokojnym tempie to często wystarczająca dawka ruchu dla psa o umiarkowanej energii.
• Stały harmonogram dnia – psy dobrze reagują na rutynę, co ułatwia też planowanie dnia opiekunowi.
• Regularne wizyty u weterynarza – szczepienia, odrobaczanie i kontrole zdrowotne powinny być planowane z wyprzedzeniem.
• Pielęgnacja sierści – w zależności od rasy konieczne może być szczotkowanie codzienne lub co kilka dni oraz wizyty u groomera.
• Zabezpieczenie budżetu domowego – karma, akcesoria, weterynarz i ewentualne ubezpieczenie zdrowotne psa to koszty, które warto uwzględnić w planowaniu wydatków.
• Plan awaryjny – warto ustalić z rodziną lub sąsiadami, kto zaopiekuje się psem w razie nagłej choroby lub hospitalizacji opiekuna.

Korzyści z posiadania psa przez seniora

Liczne obserwacje behawiorystów i opiekunów zwierząt wskazują, że pies może pozytywnie wpływać na jakość życia osoby starszej na wielu płaszczyznach.

Do najczęściej wymienianych korzyści należą:

• Więcej ruchu na świeżym powietrzu – regularne spacery sprzyjają utrzymaniu sprawności fizycznej i lepszej kondycji.
• Redukcja poczucia samotności – obecność psa daje poczucie towarzystwa i odpowiedzialności za drugą istotę.
• Regularny rytm dnia – konieczność karmienia i wyprowadzania psa wprowadza zdrową rutynę.
• Więcej okazji do kontaktów społecznych – spacery z psem sprzyjają rozmowom z sąsiadami i innymi właścicielami zwierząt.
• Poprawa samopoczucia psychicznego – obcowanie ze zwierzęciem może obniżać poziom stresu i poprawiać nastrój.

Wybór psa dla seniora warto oprzeć na spokojnym temperamencie, umiarkowanych potrzebach ruchowych i możliwościach fizycznych opiekuna, a nie wyłącznie na wyglądzie czy popularności rasy. Rasy takie jak cavalier king charles spaniel, bichon frisé czy bolończyk często sprawdzają się w tej roli, ale równie dobrym wyborem może być dorosły pies ze schroniska. Niezależnie od wyboru, pies może stać się dla seniora nie tylko towarzyszem, ale też realnym wsparciem dla zdrowia fizycznego i psychicznego.

Zakład Karny Nr 1 we Wrocławiu podpisał porozumienie z TOZ Schroniskiem dla Bezdomnych Zwierząt przy ul. Ślazowej. W ramach współpracy wybrani osadzeni będą regularnie angażować się w prace na terenie placówki.

Inicjatywa została nazwana projektem P.I.E.S., co jest skrótem od słów: Pomoc, Integracja, Empatia, Społeczeństwo. Pierwsze prace już się rozpoczęły.

Jak informuje Służba Więzienna, osadzeni wykonują m.in. prace porządkowe, zajmują się naprawą i konserwacją zniszczonych kojców oraz modernizacją wybiegów dla psów. Oznacza to konkretną pomoc dla placówki, która każdego dnia musi zapewnić opiekę dużej liczbie bezdomnych zwierząt.

Naprawiają kojce i poprawiają warunki psów

Praca przy infrastrukturze schroniska może wydawać się mniej spektakularna niż bezpośrednia opieka nad zwierzętami, ale dla placówki ma duże znaczenie. Sprawne kojce i bezpieczne wybiegi są niezbędne, aby psy mogły przebywać w odpowiednich warunkach.

Dodatkowe osoby wykonujące prace techniczne i porządkowe mogą odciążyć pracowników schroniska, którzy na co dzień zajmują się przede wszystkim opieką nad zwierzętami.

Projekt ma być realizowany długofalowo. Osadzeni będą pojawiać się w schronisku regularnie, a ich pracę mają nadzorować zarówno pracownicy placówki, jak i funkcjonariusze Służby Więziennej.

Pomoc zwierzętom ma także znaczenie dla osadzonych

Wrocławska inicjatywa została pomyślana nie tylko jako forma wsparcia dla schroniska. Udział w pracach na rzecz zwierząt jest również elementem zajęć kulturalno-oświatowych i procesu resocjalizacji.

Autorzy projektu zwracają uwagę, że kontakt ze zwierzętami może być okazją do rozwijania odpowiedzialności, cierpliwości i empatii. W oficjalnej informacji Służby Więziennej podkreślono, że „kontakt ze zwierzętami uczy empatii, cierpliwości oraz odpowiedzialności”.

Dla osadzonych udział w projekcie oznacza także możliwość konstruktywnego wykorzystania czasu i wykonywania pracy, której efekty są widoczne poza murami zakładu karnego.

„Czy resocjalizacja może iść w parze z pomocą?”

Pomysł połączenia działań resocjalizacyjnych z pomocą bezdomnym zwierzętom jest nietypowy, ale jego założenie jest proste: schronisko zyskuje dodatkowe ręce do pracy, a osadzeni otrzymują możliwość zaangażowania się w konkretne, pożyteczne działania.

„Czy resocjalizacja może iść w parze z pomocą najbardziej bezbronnym?” – pyta Służba Więzienna w komunikacie dotyczącym projektu.

Wrocławski projekt ma być właśnie próbą połączenia tych dwóch celów. Z jednej strony chodzi o poprawę warunków, w jakich przebywają bezdomne psy, z drugiej – o stworzenie osadzonym możliwości zdobywania doświadczeń społecznych i rozwijania odpowiedzialności.

Jeśli współpraca będzie kontynuowana zgodnie z założeniami, pomoc nie zakończy się na jednorazowej akcji. Osadzeni mają regularnie wspierać schronisko w pracach potrzebnych do jego codziennego funkcjonowania.

Źródło: Służba Więzienna