Czy koty marcują tylko w marcu? Mit czy fakt?

Co to jest marcowanie u kotów?

Marcowanie, czyli oznaczanie terenu moczem, to naturalne zachowanie samców, a czasem też samic, mające na celu sygnalizowanie swojej obecności i gotowości do rozmnażania.

U kotów domowych obserwuje się to szczególnie w okresie rui, gdy hormony płciowe są najbardziej aktywne.

Dlaczego mówi się „marcowanie”?

Jak tłumaczy prof. Wojciech Niżański, kierownik Katedry Rozrodu z Kliniką Zwierząt Gospodarskich UPWr:

- Antropomorfizując świat zwierząt, możemy mówić o amorach, tyle tylko, że u wielu gatunków są one dostosowane do dnia świetlnego, a więc uwarunkowane są obecnością światła dziennego. Kotowate są zwierzętami długiego dnia świetlnego, a więc wiosną wchodzą w okres tzw. rui. Ruję u kotów w polszczyźnie określa się czasownikiem ‘marcować’. Rzeczywiście mówimy, że koty marcują, czyli mają ruję. Co zresztą słychać, bo kotki są wtedy bardzo głośne, a do ich koncertów dołączają kocury nierzadko walczące między sobą o dopuszczenie do krycia.

Nazwa „marcowanie” powstała więc od obserwacji, że nasilenie tych zachowań przypada na wiosnę – od lutego/marca do czerwca – kiedy dni stają się dłuższe i hormony stymulują instynkty rozrodcze.

Czy koty marcują tylko w marcu?

Nie, nie wszystkie koty ograniczają to zachowanie do marca. Koty domowe, zwłaszcza te mieszkające w mieszkaniach, mogą marcować przez większą część roku, jeśli warunki świetlne i hormonalne sprzyjają aktywności seksualnej.

Koty wychodzące na zewnątrz częściej mają rytm naturalny, więc ich intensywne zachowania godowe rzeczywiście najczęściej przypadają na wiosnę.

Zachowania samców w rui

Samce kotów w okresie marcowania są zwykle bardziej nerwowe i pobudzone z powodu hormonów, przede wszystkim testosteronu. Objawia się to:

• Głośnym miauczeniem i nawoływaniem kotek.
• Agresją wobec innych kotów walczących o samice.
• Niespokojnym chodzeniem po domu i poszukiwaniem kotek.
• Intensywnym oznaczaniem terenu moczem.

Zachowania samic w rui

Samice również wykazują charakterystyczne zachowania w okresie rui, które koncentrują się na sygnalizowaniu gotowości do krycia. Prof. Niżański wyjaśnia:

- Ruja zaś dzieli się na dwie fazy. Pierwsza to początek, nazywany proestrus. Druga to ruja właściwa, estrus. W tej pierwszej fazie np. kotka zaczyna się inaczej zachowywać. Ociera się, miauczy, podnosi ogon. Kiedy jednak kocur zbliża się niej, próbując ją pokryć, ucieka. I dopiero po jakimś czasie następuje etap akceptacji płciowej, czyli tolerancji wobec konkretnego samca. Bo samiczki wybierają sobie samców, którzy przekażą najlepsze geny młodym.

W praktyce samice w rui:

• Głośno nawołują i ocierają się o przedmioty lub właścicieli.
• Podnoszą ogon i przyjmują postawę lordozy, gdy są gotowe do krycia.
• Początkowo unikają samców, dopiero potem tolerują konkretnego partnera.

Jak radzić sobie z marcowaniem w domu?

• Kastracja/sterylizacja – najskuteczniejszy sposób ograniczenia marcowania.
• Regularne sprzątanie – neutralizowanie zapachu moczu specjalnymi preparatami.
• Zabawki i stymulacja umysłowa – odwracanie uwagi kota od terytorium.
• Kontrola dostępu do okien i balkonów – ograniczenie bodźców związanych z obecnością innych kotów na zewnątrz.