Porzucone koszatniczki w gdańskich zaroślach. Ekopatrol i mieszkanka uratowali sześć gryzoni

Co się wydarzyło na Osowie?

We wtorek, 10 listopada 2026 roku, około południa do dyżurnego Straży Miejskiej w Gdańsku zadzwoniła spacerowiczka. Na nieużytkach za budynkiem przy ul. Międzygwiezdnej w dzielnicy Osowa zauważyła trzy niewielkie gryzonie, które wyraźnie nie pasowały do miejskiego krajobrazu.

Na miejsce pojechał patrol z Referatu Ekologicznego, czyli gdański Ekopatrol. Zadanie nie było łatwe – teren jest gęsto porośnięty krzewami i drzewami, a małe zwierzęta łatwo kryją się w zaroślach. Zgłaszająca wskazała strażnikom dokładne miejsce, w którym widziała gryzonie.

Przebieg akcji w skrócie:

• strażnicy przeszukali zarośla i złapali jedną żywą koszatniczkę pospolitą,
• podczas poszukiwań znaleźli też jedno martwe zwierzę,
• kilka godzin później kobieta ponownie zadzwoniła pod numer alarmowy 986– samodzielnie wyłapała pięć kolejnych koszatniczek,
• łącznie udało się uratować sześć żywych zwierząt.

Wszystkie gryzonie trafiły do siedziby Referatu Ekologicznego Straży Miejskiej, gdzie zapewniono im ciepło i bezpieczne schronienie. Gdańscy strażnicy nie mają wątpliwości, że bez tej akcji zwierzęta by zginęły: 

- Bez pomocy człowieka porzucone na wolności zwierzątka nie miałyby żadnych szans na przeżycie.

Koszatniczka – kim jest ten egzotyczny gryzoń?

Koszatniczka pospolita (Octodon degus), nazywana też degu, to niewielki gryzoń pochodzący ze środkowego Chile w Ameryce Południowej. W Polsce nie występuje na wolności – spotkamy ją wyłącznie w domach, gdzie od lat jest popularnym zwierzęciem towarzyszącym.

Naukowcy cenią ten gatunek za kilka nietypowych cech. Jak opisują badacze w publikacjach naukowych, koszatniczki:

• są aktywne głównie w dzień i o zmierzchu– w przeciwieństwie do wielu innych gryzoni, takich jak chomiki, które prowadzą nocny tryb życia,
• żyją w koloniach i mają dobrze zorganizowaną strukturę społeczną – samotność jest dla nich dużym obciążeniem,
• są stosunkowo długowieczne – w warunkach domowych żyją zwykle 5–7 lat,
• w niewoli mogą chorować m.in. na cukrzycę, dlatego wymagają odpowiednio dobranej diety.

To właśnie ta długowieczność bywa pułapką dla nieprzygotowanych opiekunów. Kupując małego, ruchliwego gryzonia, nie każdy zdaje sobie sprawę, że bierze na siebie odpowiedzialność na wiele lat.

Dlaczego porzucenie koszatniczki to wyrok śmierci?

Koszatniczki nie są przystosowane do polskiego klimatu, a zwłaszcza do niskich temperatur. Listopadowe noce, wilgoć i przymrozki to dla nich zabójcze warunki. Do tego dochodzą inne zagrożenia:

• brak schronienia – udomowione zwierzę nie potrafi zbudować sobie bezpiecznej kryjówki na zimę,
• brak odpowiedniego pożywienia – jesienią i zimą w zaroślach trudno o pokarm, który odpowiada potrzebom tego gatunku,
• drapieżniki – małe gryzonie są łatwym łupem dla kotów, lisów czy ptaków drapieżnych,
• stres – nagła zmiana otoczenia i rozdzielenie grupy to dla zwierząt stadnych ogromne obciążenie.

Martwe zwierzę znalezione na Osowie pokazuje, jak niewiele brakowało, by tragicznie skończyła się historia całej grupy. Pozostałe sześć koszatniczek miało szczęście, że ktoś je zauważył i nie przeszedł obojętnie.

Porzucenie zwierzęcia to przestępstwo

Warto przypomnieć, że porzucenie zwierzęcia nie jest w Polsce jedynie naganne moralnie. Ustawa o ochronie zwierząt wprost zalicza porzucanie zwierzęcia przez właściciela lub opiekuna do form znęcania się (art. 6 ust. 2 pkt 11). Za znęcanie się nad zwierzęciem grozi kara do 3 lat pozbawienia wolności (art. 35 ust. 1a).

Przepisy dotyczą wszystkich zwierząt domowych – nie tylko psów i kotów, ale także gryzoni, ptaków czy gadów. Nie ma znaczenia czy zwierzę jest duże, czy mieści się na dłoni.

Na razie nie wiadomo, kto porzucił koszatniczki przy ul. Międzygwiezdnej. Komunikat miasta nie zawiera informacji o ustaleniu sprawcy.

Co zrobić, gdy nie możesz dłużej opiekować się zwierzęciem?

Sytuacje życiowe się zmieniają – przeprowadzka, alergia, brak czasu. Wyjście z takiej sytuacji zawsze istnieje i nigdy nie jest nim wyrzucenie zwierzęcia. Zamiast tego:

• poszukaj nowego domu wśród rodziny, znajomych lub sąsiadów,
• skontaktuj się z organizacją prozwierzęcą – wiele fundacji i stowarzyszeń specjalizuje się w pomocy gryzoniom i małym zwierzętom,
• zapytaj w lokalnym schronisku lub u lekarza weterynarii, gdzie można przekazać zwierzę,
• opublikuj ogłoszenie adopcyjne – rzetelnie opisz wiek, zdrowie i potrzeby zwierzęcia.

A jeśli dopiero myślisz o koszatniczce, pamiętaj: to zwierzę stadne, które powinno mieszkać z towarzyszem, potrzebuje przestronnej klatki i właściwej diety – i może być z tobą przez wiele lat.

Zauważyłeś zwierzę w potrzebie? Zadzwoń pod 986

Historia z Osowy pokazuje, jak wiele zależy od zwykłej uważności. Spacerowiczka nie tylko zgłosiła sprawę, ale wróciła na miejsce i sama pomogła wyłapać pozostałe zwierzęta. Straż Miejska w Gdańsku apeluje do mieszkańców, by podczas spacerów zachowali czujność.

Jeśli zauważysz porzucone zwierzę domowe albo dzikie zwierzę, które potrzebuje pomocy:

• zadzwoń pod bezpłatny numer 986(Straż Miejska),
• podaj jak najdokładniejszą lokalizację,
• jeśli to bezpieczne, poczekaj na przyjazd patrolu lub obserwuj zwierzę z daleka, by wskazać jego kryjówkę.

Sześć porzuconych koszatniczek z Gdańska jest dziś w cieple i pod opieką. Ich historia to przestroga dla każdego, kto rozważa zakup zwierzęcia „na próbę” – i dowód na to, że jedna rozmowa telefoniczna może uratować życie.

Bibliografia

1. Miliszewska M., *Egzotyczni uciekinierzy w zaroślach. Uratowano sześć koszatniczek*, gdansk.pl, 12.11.2026, https://www.gdansk.pl/wiadomosci/Egzotyczni-uciekinierzy-w-zaroslach-Uratowano-szesc-koszatniczek-mieszkanka-Ekopatrol-Straz-Miejska,a,322490

2. Ardiles A.O., Ewer J., Acosta M.L. i in., *Octodon degus (Molina 1782): a model in comparative biology and biomedicine*, Cold Spring Harbor Protocols, 2013, PMID: 23547147, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23547147/

3. Lee T.M., *Octodon degus: A diurnal, social and long-lived rodent*, ILAR Journal, 2004; 45(1): 14–24, https://deepblue.lib.umich.edu/items/410532f9-aaee-4d36-ad6c-79e81903485f

4. Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jednolity z późn. zm.), art. 6 ust. 2 pkt 11 i art. 35 ust. 1a, Internetowy System Aktów Prawnych, https://isap.sejm.gov.pl