Niebezpieczna zabawka dla psa – co może zagrażać Twojemu pupilowi?

Dlaczego zabawki mogą być groźne dla psa?

Psy poznają świat pyskiem. Gryzą, szarpią i często połykają to, co uda im się oderwać. Szczególnie dotyczy to szczeniąt, młodych, energicznych psów oraz zwierząt, które się nudzą lub zostają długo same w domu.

Ciała obce w przewodzie pokarmowym należą do częstych przyczyn wizyt w lecznicach. W badaniu retrospektywnym opublikowanym w „Journal of Small Animal Practice”, obejmującym 208 przypadków psów i kotów, ciała obce najczęściej utykały w jelicie cienkim, a dłuższy czas od wystąpienia objawów do operacji wiązał się z gorszym rokowaniem (Hayes, 2009). Dlatego tak ważne jest, by zapobiegać połykaniu przedmiotów, zamiast reagować dopiero na objawy.

Główne zagrożenia związane z niebezpiecznymi zabawkami dla psów to:

• zadławienie i niedrożność dróg oddechowych, gdy przedmiot jest zbyt mały,
• niedrożność przewodu pokarmowego po połknięciu fragmentów zabawki,
• urazy jamy ustnej, przełyku i zębów,
• zatrucie substancjami chemicznymi zawartymi w tworzywach,
• przebicie ściany jelita przez ostre odłamki.

Zbyt małe piłki i zabawki – ryzyko zadławienia

Jednym z najpoważniejszych zagrożeń jest zabawka niedopasowana do wielkości psa. Piłeczka idealna dla jamnika może utknąć w gardle owczarka niemieckiego czy labradora. Gdy pies łapie piłkę w biegu, a następnie gwałtownie wciąga powietrze, przedmiot może przesunąć się w głąb gardła i zablokować drogi oddechowe.

Na co zwrócić uwagę:

• piłka powinna być wyraźnie większa niż otwór pyska psa, tak by nie mieściła się w całości za zębami trzonowymi,
• unikaj piłek z jednym małym otworem, w których może powstać podciśnienie i zakleszczyć się język,
• wymieniaj zabawki, które zmniejszyły się wskutek zużycia.

Patyki – naturalne, ale niebezpieczne

Rzucanie patyka uchodzi za klasyczną zabawę z psem, a jednak weterynarze od lat ostrzegają przed tym zwyczajem. Patyk może wbić się w gardło psa biegnącego z dużą prędkością lub rozszczepić się na drzazgi podczas gryzienia.

W publikacji w „Veterinary Surgery” opisano 41 psów z ostrymi urazami jamy ustnej, gardła i przełyku spowodowanymi przez patyki (Doran i wsp., 2008). Takie rany bywają trudne do wykrycia, bo drobne fragmenty drewna mogą pozostać w tkankach i po czasie wywołać ropnie lub przetoki.

Bezpieczniejszą alternatywą są gumowe aporty, sznurowe zabawki do aportowania lub specjalne „patyki” z elastycznego, nietoksycznego tworzywa.

Kości i twarde gryzaki – nie tak niewinne, jak się wydaje

Wielu opiekunów uważa, że kość to najbardziej naturalna rzecz dla psa. Tymczasem amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) ostrzega przed podawaniem psom zarówno kości z resztek obiadu, jak i przetworzonych „przysmaków z kości”. Wśród zgłoszonych problemów znalazły się m.in. zadławienia, niedrożność jelit, urazy jamy ustnej, wymioty i krwawienie z odbytu, a część przypadków zakończyła się śmiercią zwierzęcia (FDA, 2017).

Szczególnie niebezpieczne są:

• gotowane kości, które łatwo pękają na ostre odłamki,
• małe kości drobiowe, mogące utknąć w przełyku,
• bardzo twarde gryzaki (np. niektóre poroża, twarde nylony), które mogą prowadzić do złamań zębów,
• duże kawałki skóry wołowej (rawhide), które pies może odgryźć i połknąć w całości.

Lekarze weterynarii często stosują prostą zasadę: jeśli nie jesteś w stanie lekko wgnieść gryzaka paznokciem, może być zbyt twardy dla zębów psa.

Pluszaki, piszczałki i elementy dekoracyjne

Miękkie zabawki są uwielbiane przez psy, ale mają słabe punkty. Oczy z guzików, plastikowe nosy, metki, wypełnienie z waty czy wewnętrzne piszczałki mogą zostać łatwo wyrwane i połknięte. Długie sznurki, wstążki i nitki są szczególnie groźne, bo w jelitach mogą tworzyć tzw. liniowe ciało obce, które marszczy jelito i grozi jego przerwaniem.

Bezpieczniejsze rozwiązania to:

• pluszaki bez wypełnienia lub z wzmocnionymi szwami,
• zabawki bez doszywanych drobnych elementów,
• zabawa pluszakiem wyłącznie pod nadzorem w przypadku psów, które „patroszą” zabawki.

Chemia w zabawkach – ukryte zagrożenie

Nie każde zagrożenie widać gołym okiem. Badacze z Texas Tech University analizowali zabawki i akcesoria treningowe dla psów pod kątem obecności ftalanów i bisfenolu A (BPA). Substancje te uwalniały się z tworzyw do symulowanej śliny psa, a część próbek wykazała w testach laboratoryjnych aktywność wpływającą na układ hormonalny (Wooten i Smith, 2013).

Jak ograniczyć ryzyko:

• wybieraj zabawki od producentów deklarujących brak ftalanów i BPA,
• unikaj zabawek o intensywnym, chemicznym zapachu,
• nie dawaj psu przedmiotów, które nie są przeznaczone dla zwierząt, np. zabawek dziecięcych, butów czy plastikowych butelek.
• Przedmioty domowe, które pies traktuje jak zabawkę

Część najniebezpieczniejszych „zabawek” to rzeczy, które nigdy nimi nie miały być. Psy chętnie sięgają po:

• baterie, zwłaszcza guzikowe, które mogą powodować oparzenia chemiczne przełyku i żołądka,
• magnesy, które po połknięciu kilku sztuk mogą przyciągać się przez ściany jelit,
• skarpetki, rajstopy i gumki do włosów,
• kolby kukurydzy i pestki owoców,
• gumki recepturki i elementy kabli.

Takie przedmioty warto trzymać poza zasięgiem psa, a w razie podejrzenia połknięcia baterii lub magnesu natychmiast skontaktować się z lekarzem weterynarii.

Jak wybrać bezpieczną zabawkę dla psa?

Bezpieczna zabawka to taka, która jest dopasowana do psa, a nie tylko atrakcyjna dla oka właściciela. Przy wyborze warto kierować się kilkoma zasadami:

Rozmiar – zabawka musi być na tyle duża, by pies nie mógł jej połknąć.

Wytrzymałość – dobierz materiał do siły gryzienia psa; „niszczyciele” potrzebują mocniejszych zabawek.

Twardość – zbyt twarde przedmioty grożą złamaniem zębów.

Skład – szukaj informacji o braku substancji szkodliwych.

Stan techniczny – regularnie sprawdzaj zabawki i wyrzucaj uszkodzone.

Nadzór – nowe zabawki i gryzaki dawaj psu, gdy możesz go obserwować.

Rotacja – kilka zabawek wymienianych co kilka dni zmniejsza nudę i skłonność do niszczenia.

Objawy, które powinny zaniepokoić

Jeśli pies połknął fragment zabawki, objawy mogą pojawić się od razu lub po kilku dniach. Do weterynarza należy zgłosić się, gdy zauważysz:

• wymioty, zwłaszcza powtarzające się,
• brak apetytu i apatię,
• bolesność brzucha, garbienie się,
• brak wypróżnień lub biegunkę,
• nadmierne ślinienie się, krztuszenie, kaszel,
• krew w kale lub w ślinie.

Nie wywołuj wymiotów na własną rękę. Ostre lub duże przedmioty mogą przy cofaniu się uszkodzić przełyk. Decyzję o dalszym postępowaniu powinien podjąć lekarz weterynarii.

Zabawa jest dla psa niezbędna, bo zaspokaja potrzebę ruchu, gryzienia i kontaktu z opiekunem. Wystarczy jednak kilka świadomych decyzji, by nie zamieniła się w zagrożenie. Odpowiedni rozmiar, bezpieczny materiał, regularna kontrola stanu zabawek i nadzór podczas zabawy to najlepsza ochrona przed zadławieniem, zatruciem i wizytą na sali operacyjnej.

BIBLIOGRAFIA

Hayes G. Gastrointestinal foreign bodies in dogs and cats: a retrospective study of 208 cases. Journal of Small Animal Practice. 2009;50(11):576–583.

Doran IP, Wright CA, Moore AH. Acute oropharyngeal and esophageal stick injury in forty-one dogs. Veterinary Surgery. 2008;37(8):781–785.

Wooten KJ, Smith PN. Canine toys and training devices as sources of exposure to phthalates and bisphenol A: quantitation of chemicals in leachate and in vitro screening for endocrine activity. Chemosphere. 2013;93(10):2245–2253.

U.S. Food and Drug Administration (FDA). FDA Warns Pet Owners about Dangers of Bone Treats. 2017. fda.gov

American Society for the Prevention of Cruelty to Animals (ASPCA). Dog Toys – wytyczne dotyczące bezpiecznych zabawek. aspca.org