Budy zrobione własnymi rękami
18 listopada 2026 roku sześciu skazanych z Zakładu Karnego w Zarębie, pod opieką wychowawcy do spraw kulturalno-oświatowych, pojechało do schroniska dla bezdomnych zwierząt w Przylasku. Cel był konkretny: pomóc przygotować teren schroniska na nadchodzącą zimę.
Najważniejszym punktem wizyty był montaż nowych bud dla psów. Co istotne, nie były to budy kupione w sklepie. Skazani wykonali je wcześniej samodzielnie, na terenie zakładu karnego. Po przewiezieniu do schroniska czekały na ustawienie i przygotowanie do użytku – i właśnie tym zajęli się osadzeni podczas wizyty.
Na tym jednak praca się nie skończyła. Uczestnicy akcji porządkowali również teren schroniska, m.in. usuwali zalegające liście. Dzięki temu poprawiły się warunki, w jakich żyją psy, a przestrzeń została uporządkowana przed nadejściem chłodniejszych dni.
Dlaczego dobra buda jest zimą tak ważna?
Dla psa przebywającego na zewnątrz buda to nie dodatek, ale podstawowe schronienie. Zgodnie z ustawą o ochronie zwierząt właściciel psa trzymanego poza domem musi zapewnić mu pomieszczenie chroniące przed zimnem, upałem i opadami. W schroniskach, gdzie zwierząt jest wiele, a budżety często są skromne, każda nowa, solidna buda ma realne znaczenie.
Dobrze przygotowana buda na zimę powinna:
- być podniesiona nad ziemię – tak, by chłód i wilgoć nie przenikały od podłoża,
- mieć szczelne ściany i dach – chroniące przed wiatrem, deszczem i śniegiem,
- być dopasowana do wielkości psa – zbyt duża trudniej się nagrzewa od ciepła ciała zwierzęcia,
- mieć osłonięte wejście – np. kotarę lub przedsionek, który ogranicza wychładzanie,
- mieć suchą ściółkę – najlepiej słomę, która w przeciwieństwie do koców nie nasiąka wilgocią i nie zamarza.
Nowe budy z Zaręby mają zapewnić psom w Przylasku właśnie taką dodatkową ochronę przed zimnem, wiatrem i niekorzystną pogodą.
Drugi wymiar pomocy – resocjalizacja
Akcja w Przylasku miała jednak także drugi, równie ważny cel. Jak podkreśla Służba Więzienna, angażowanie osób pozbawionych wolności w działania na rzecz lokalnej społeczności – a zwłaszcza w pomoc bezbronnym zwierzętom – jest ważnym elementem kształtowania właściwych postaw społecznych.
Taka praca uczy:
- empatii – dostrzegania potrzeb istot, które same nie potrafią się o siebie upomnieć,
- odpowiedzialności – za powierzone zadanie i za jego efekt,
- systematyczności – bo przygotowanie bud i terenu wymaga planu i konsekwencji,
- współpracy – w grupie i z pracownikami schroniska.
- Angażowanie osób pozbawionych wolności w działania na rzecz lokalnej społeczności, a szczególnie w pomoc bezbronnym i potrzebującym zwierzętom, stanowi ważny element kształtowania właściwych postaw społecznych. Uczy empatii, odpowiedzialności, systematyczności oraz dostrzegania potrzeb innych istot. Pokazuje również, że każdy człowiek, niezależnie od swojej przeszłości, może podejmować wartościowe działania i mieć realny, pozytywny wpływ na otaczający go świat - czytamy w komunikacie prasowym służb.
Wizyta pokazuje też coś, co trudno przekazać słowami: że każdy człowiek, niezależnie od swojej przeszłości, może zrobić coś wartościowego i mieć realny, dobry wpływ na otoczenie.
Satysfakcja z bezinteresownej pomocy
Według Służby Więziennej takie inicjatywy pozwalają skazanym doświadczyć satysfakcji płynącej z pomagania innym. Mogą też stać się inspiracją na przyszłość – już po opuszczeniu zakładu karnego. Wolontariat, opieka nad zwierzętami czy udział w lokalnych przedsięwzięciach społecznych to sposoby na konstruktywne spędzanie wolnego czasu, które pomagają budować odpowiedzialność i odnaleźć swoje miejsce w społeczeństwie.
Pomoc zwierzętom ma tu szczególny wymiar wychowawczy. Psy w schronisku są całkowicie zależne od człowieka. Nie zadbają same o swoje bezpieczeństwo i nie poproszą o lepsze warunki. Świadomość, że nawet niewielki gest – jak nowa buda czy uprzątnięty wybieg – może odmienić ich codzienność, to wartość, którą warto rozwijać.
Nie tylko Zaręba – więzienia coraz częściej pomagają schroniskom
Inicjatywa z Zaręby wpisuje się w szerszy trend. W ostatnich latach wiele jednostek penitencjarnych w Polsce nawiązuje współpracę ze schroniskami dla zwierząt. Osadzeni z innych zakładów karnych również wykonują budy dla psów i budki dla kotów, pomagają przy pracach porządkowych, a w niektórych miejscach wyprowadzają psy na spacery i pomagają w ich socjalizacji.
Warto wiedzieć, że Zakład Karny w Zarębie to jednostka typu półotwartego dla mężczyzn. Ma to znaczenie, ponieważ to właśnie skazani odbywający karę w takich warunkach mogą – pod nadzorem – brać udział w zajęciach poza terenem zakładu.
Jak każdy z nas może pomóc schronisku zimą?
Historia z Przylaska przypomina, że zima to dla schronisk szczególnie trudny czas. Psy potrzebują więcej energii, by utrzymać ciepło, rosną koszty ogrzewania i weterynarii, a wolontariuszy często ubywa. Nie trzeba jednak budować bud, żeby realnie pomóc. Wystarczy:
- zapytać schronisko o aktualne potrzeby – wiele placówek publikuje listy na swoich stronach i w mediach społecznościowych,
- przekazać słomę, karmę lub ciepłe, ale suche materiały – zawsze po wcześniejszym uzgodnieniu,
- zostać wolontariuszem – spacery, sprzątanie wybiegów czy zwykła obecność przy psach są bezcenne,
- rozważyć dom tymczasowy lub adopcję – dla starszych i chorych zwierząt zima w boksie bywa najcięższa,
- udostępniać ogłoszenia adopcyjne – to nic nie kosztuje, a może pomóc psu znaleźć dom.
Każdy taki gest, podobnie jak budy z Zaręby, przekłada się na konkretne, cieplejsze dni dla zwierząt, które same nie mogą o siebie zadbać.
Więcej niż prace porządkowe
Listopadowa wizyta w Przylasku była czymś więcej niż sprzątaniem liści i ustawieniem bud. Połączyła realną pomoc potrzebującym zwierzętom z oddziaływaniem resocjalizacyjnym, które uczy odpowiedzialności – za drugiego człowieka, ale też za każdą żywą istotę.
Psy w Przylasku przetrwają tę zimę w lepszych warunkach. A sześciu mężczyzn z Zaręby wróciło z doświadczeniem, które – być może – zostanie z nimi na dłużej. Bo dobro, którym się dzielimy, ma wartość nie tylko dla tych, którzy je otrzymują, ale też dla tych, którzy dopiero uczą się je dawać.
18 listopada 2026 roku sześciu skazanych z Zakładu Karnego w Zarębie zamontowało w schronisku w Przylasku budy dla psów, które wcześniej sami wykonali, oraz uporządkowało teren przed zimą. Akcja poprawiła warunki życia zwierząt, a jednocześnie była elementem resocjalizacji – uczyła empatii, odpowiedzialności i współpracy.

