Atak w lesie pod Digboi
Mangal Singh to 16-letni samiec słonia azjatyckiego urodzony w niewoli. Na co dzień przebywa w okolicach miejscowości Margherita w indyjskim stanie Asam. W połowie kwietnia 2026 roku, gdy pasł się w lesie w rejonie Lakhipathar (obszar Dhulijan, Wydział Leśny Digboi), zaatakowali go kłusownicy. Według lokalnych mediów wykorzystali deszczową noc i odpiłowali oba kły zwierzęcia, gdy to jeszcze żyło.
Kły zostały odcięte bardzo blisko nasady. Słoń krwawił obficie, a w miejscu cięcia odsłonięta została wrażliwa, unerwiona tkanka. Zaniepokojeni mieszkańcy, którzy usłyszeli jego ryk, powiadomili Departament Leśny. Pierwszej pomocy udzielili mu weterynarze rządowi.
Kieł słonia to ząb – i to żywy
Wielu z nas myśli o kłach słonia jak o czymś w rodzaju rogów. Tymczasem to wydłużone siekacze, czyli zęby. Podobnie jak ludzki ząb mają w środku miazgę – tkankę z naczyniami krwionośnymi i nerwami. U słonia jama miazgi sięga daleko w głąb kła, a spora część jego długości ukryta jest w czaszce.
Kły nie są dla słonia ozdobą. Służą mu jak uniwersalne narzędzie: pomagają kopać w poszukiwaniu wody i soli mineralnych, zdzierać korę z drzew, przenosić gałęzie czy odsuwać przeszkody. Samce używają ich także w potyczkach z rywalami i do obrony. Utrata obu kłów oznacza więc dla zwierzęcia nie tylko ból, ale też konieczność nauczenia się na nowo wielu codziennych czynności.
Dlatego odcięcie kła przy nasadzie to nie „przycięcie paznokcia”, ale poważny uraz. Odsłonięta miazga:
- bardzo boli,
- jest otwartą drogą dla bakterii,
- może prowadzić do ropni i infekcji, które szerzą się w głąb kości.
U Mangala Singha właśnie to ryzyko było największe. Lekarze obawiali się, że zakażenie może zagrozić jego zdrowiu na wiele lat.
Zabieg na miejscu, bez stresu podróży
26 sierpnia 2026 roku słoniem zajął się wielodyscyplinarny zespół. Pracami kierował dr Bhaskar Choudhury, lekarz weterynarii Wildlife Trust of India (WTI) i kierownik Centrum Rehabilitacji i Ochrony Dzikich Zwierząt (CWRC). Ośrodek ten prowadzą wspólnie WTI, organizacja IFAW i Departament Leśny Asamu. W zespole znaleźli się także dr Bhupen Sarma, emerytowany profesor i specjalista od znieczulania słoni, oraz zespół ortodontów z Tinsukii pod kierunkiem dr. Abhisheka Ojhy. Wsparcia udzielił również stanowy Departament Hodowli Zwierząt.
Lekarze wykonali częściową pulpotomię. To zabieg znany ze stomatologii: usuwa się uszkodzoną lub zakażoną część miazgi, a zdrową tkankę i resztę zęba się zachowuje. Celem było oczyszczenie i zabezpieczenie odsłoniętych jam, opanowanie infekcji i zmniejszenie ryzyka powikłań.
Centrum, w którym pracuje dr Choudhury, działa od 2002 roku w pobliżu Parku Narodowego Kaziranga. Trafiają tam osierocone słoniątka, ranne nosorożce, niedźwiedzie czy ptaki. Doświadczenie zespołu w pracy z dużymi zwierzętami okazało się bezcenne – zabieg stomatologiczny u słonia wymaga bowiem nie tylko wiedzy, ale też odpowiedniego sprzętu, bezpiecznego znieczulenia i współpracy z opiekunem zwierzęcia.
Ważna była też decyzja, gdzie operować. Zespół zdecydował się leczyć słonia w miejscu, w którym żyje, zamiast przewozić go do obcego ośrodka. Transport kilkutonowego, obolałego zwierzęcia to ogromny stres, który mógłby utrudnić rekonwalescencję. Po zabiegu Mangal Singh przez siedem dni był pod intensywną opieką i ścisłą obserwacją.
Infekcja i kolejne kroki
Leczenie nie zakończyło się na jednym zabiegu. Podczas kontroli 14 września weterynarze wykryli zakażenie w kanale jednego z kłów. Usunęli ropę i martwą miazgę, oczyścili i opatrzyli ranę, a kanał tymczasowo zamknęli. Prawy kieł wykazywał wtedy oznaki gojenia.
Badanie 29 września przyniosło kolejne dobre wiadomości – stan słonia się poprawił. Jak podaje IFAW, rekonwalescencja wciąż trwa. Mangal Singh potrzebuje regularnego czyszczenia i opatrywania ran, a w razie potrzeby kolejnych zabiegów.
Kłusownictwo wciąż zagraża słoniom azjatyckim
Historia Mangala Singha nie jest odosobniona. Słoń azjatycki (Elephas maximus) figuruje na Czerwonej Liście IUCN jako gatunek zagrożony. Handel jego kością słoniową jest zakazany międzynarodowo – gatunek znajduje się w Załączniku I konwencji CITES. W Indiach chroni go najwyższy poziom ochrony przewidziany ustawą o ochronie przyrody z 1972 roku.
Mimo to popyt na kość słoniową nie znika. U słoni azjatyckich kły mają zazwyczaj tylko samce, a i wśród nich zdarzają się osobniki bezkłe. To sprawia, że kłusownicy polują głównie na dorosłe samce, co zaburza strukturę populacji.
Pierwsze ogólnoindyjskie liczenie słoni oparte na badaniach DNA, opublikowane w 2025 roku, wykazało w kraju około 22,4 tys. dzikich słoni. To o około 18 proc. mniej niż we wcześniejszym szacunku z 2017 roku, choć autorzy zaznaczają, że zmiana metody utrudnia bezpośrednie porównania. Główne zagrożenia to utrata i fragmentacja siedlisk, konflikty z ludźmi i kłusownictwo.
Śledztwo wciąż bez przełomu
Sprawą ataku zajmują się służby leśne Asamu. Wszczęto postępowanie na podstawie indyjskiej ustawy o ochronie przyrody, a patrole w okolicznych lasach zostały wzmocnione. Według lokalnych mediów pod koniec sierpnia skradzionych kłów wciąż nie odnaleziono. Do czasu zakończenia postępowania nie wiadomo, kto odpowiada za atak.
Dr Bhaskar Choudhury, cytowany przez dziennik „The Sentinel”, zaapelował o „silniejszą ochronę słoni, również tych, które znajdują się w prywatnych rękach”.
Jak możemy pomóc słoniom?
Nawet z Polski możemy wspierać ochronę tych zwierząt:
- nie kupujmy pamiątek z kości słoniowej ani przedmiotów niewiadomego pochodzenia – w podróży pytajmy o certyfikaty,
- wybierajmy etyczną turystykę – bez przejażdżek na słoniach i pokazów,
- wspierajmy sprawdzone organizacje prowadzące ośrodki rehabilitacji dzikich zwierząt,
- dzielmy się rzetelną wiedzą o handlu dzikimi zwierzętami.
Słoń po ataku kłusowników, 16-letni Mangal Singh z indyjskiego Asamu, stracił oba kły odcięte tuż przy nasadzie. Specjaliści przeprowadzili u niego częściową pulpotomię, a potem walczyli z infekcją w kanale kła. Jego stan się poprawia, ale leczenie trwa, a sprawcy wciąż nie zostali ustaleni. Ta historia przypomina, że kieł to żywy ząb, a handel kością słoniową oznacza dla zwierząt ogromne cierpienie.
Bibliografia
IFAW, Elephant receives specialised dental treatment after poaching attack in India, ifaw.org, 13.11.2026. https://www.ifaw.org/au/journal/elephant-dental-treatment-poaching-attack-india
The Sentinel, Assam: Elephant undergoes critical dental procedure after brutal tusk hacking in Margherita, 27.08.2026. https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/assam-elephant-undergoes-critical-dental-procedure-after-brutal-tusk-hacking-in-margherita
The Sentinel, Tusker Mangal Singh Mutilated Alive in Lakhipather…, 18.04.2026. https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/tusker-mangal-singh-mutilated-alive-in-lakhipather-as-organised-ivory-poaching-network-targets-digboi-forest-zone
EastMojo, Assam: Tusk sawed off domesticated elephant, smuggling suspected, 20.04.2026. https://eastmojo.com/news/2026/04/20/assam-tusk-sawed-off-domesticated-elephant-smuggling-suspected/
Ministry of Environment, Forest and Climate Change / Wildlife Institute of India, Status of Elephants in India: DNA based Synchronous All India Population Estimation of Elephants (SAIEE) 2021–2025, 2025.
IUCN Red List of Threatened Species, Elephas maximus (Asian Elephant). https://www.iucnredlist.org
CITES, Załączniki I, II i III. https://cites.org/eng/app/appendices.php

