Co się stało? Czapka, wentylator i wąska szczelina
Według informacji przekazanych przez ogród zoologiczny (Cincinnati Zoo & Botanical Garden) do zdarzenia doszło 8 listopada 2026 r. Jeden z odwiedzających podrzucił dzianinową czapkę w hali przed wybiegiem hipopotamów. Przedmiot pochwycił wentylator sufitowy i wyrzucił go przez otwór o szerokości ok. 30 cm, znajdujący się nad szybami, przez które zwiedzający oglądają zwierzęta. Zguba spadła na wybieg, a Fiona ją połknęła.
Rzeczniczka zoo Michelle Curley, cytowana przez amerykańskie media, podkreśliła, że czapkę podrzuciło dziecko i był to nieszczęśliwy wypadek, a nie celowe działanie:
– To był ewidentnie wypadek – powiedziała Michelle Curley.
Jedenaście dni walki o życie Fiony
Przez kolejne dni weterynarze i opiekunowie próbowali pomóc zwierzęciu wydalić ciało obce. Zoo na bieżąco informowało o jej stanie w mediach społecznościowych, a fani z całego świata śledzili każdą aktualizację. Z relacji mediów wynika, że zespół sięgnął po wiele metod:
- badanie USG, które wykazało nieprawidłowe ułożenie (pofałdowanie) jelit,
- kolonoskopię z użyciem endoskopu o długości ok. 2,7 metra,
- głębokie płukanie jelit (lewatywę o bardzo dużej objętości),
- zabiegi na płycie wibracyjnej wypożyczonej z gospodarstwa hodującego konie – drgania miały pomóc w przesunięciu materiału przez przewód pokarmowy.
Żadna z tych metod nie przyniosła rezultatu. 19 listopada zespół podjął jeszcze leczenie podtrzymujące, jednak Fiona nie przeżyła. Odeszła na dwa miesiące przed swoimi 10. urodzinami, ważąc blisko 1,1 tony (ok. 2500 funtów). W oficjalnym komunikacie zoo napisało:
„Z ogromnym smutkiem przekazujemy druzgocącą wiadomość, że Fiona nie przeżyła, mimo wielu prób podejmowanych przez naszych wspaniałych weterynarzy i opiekunów, by pomóc jej przejść przez to, co okazało się stanem nagłym”.
– Jesteśmy w tej chwili w szoku. Nie spodziewaliśmy się takiego zakończenia. Walczyła, dopóki mogła – dodał dyrektor zoo Dave Jenike.
Dlaczego nie zdecydowano się na operację?
Wielu czytelników zadaje sobie pytanie, dlaczego ciała obcego po prostu nie usunięto chirurgicznie. Według specjalistów, na których powołują się amerykańskie media, operacja u dorosłego hipopotama nilowego nie wchodziła w grę. Zabiegi chirurgiczne u tak dużych zwierząt są obarczone ekstremalnym ryzykiem – m.in. ze względu na ogromną masę ciała, bardzo grubą skórę oraz trudności z bezpiecznym znieczuleniem i wybudzeniem.
Dodatkową barierą jest specyficzna budowa przewodu pokarmowego hipopotamów. Mają one wielokomorowy żołądek i bardzo długie jelita, co utrudnia zarówno zlokalizowanie przedmiotu, jak i dotarcie do niego. Zwrócił na to uwagę dr Jack Kottwitz z Wydziału Medycyny Weterynaryjnej Michigan State University:
– Te liczne komory, fałdy tkanek, płyny i trawiony pokarm z łatwością „ukrywają” czapkę – wyjaśnił specjalista.
Historia, która poruszyła świat
Fiona przyszła na świat 24 stycznia 2017 r. w zoo w Cincinnati jako córka hipopotamicy Bibi i hipopotama Henry’ego. Urodziła się sześć tygodni przed terminem i ważyła zaledwie ok. 13 kg (29 funtów). Według zoo było to o ok. 11 kg mniej niż najniższa wcześniej odnotowana masa urodzeniowa u tego gatunku.
Mała hipopotamica nie potrafiła samodzielnie stać ani ssać. Opiekunowie karmili ją butelką mieszanką mleka zastępczego i mleka matki – po raz pierwszy w historii udało się wówczas ręcznie pozyskać mleko od samicy hipopotama. Pierwsze kroki Fiona postawiła 5 lutego 2017 r.
Ogród zoologiczny dokumentował jej rozwój w internecie: nagrania z kąpieli, nauki pływania i pierwszych zabaw obiegły cały świat. Fiona stała się symbolem nadziei i wytrwałości. Powstały o niej książki dla dzieci – m.in. „Saving Fiona” autorstwa Thane’a Maynarda, wieloletniego dyrektora zoo – mural w centrum Cincinnati, a także liczne publikacje i pamiątki z jej wizerunkiem.
Życie Fiony nie było wolne od trudnych chwil. Jesienią 2017 r., kilka miesięcy po jej narodzinach, zmarł jej 36-letni ojciec Henry. Z kolei w sierpniu 2022 r. na świat przyszedł jej przyrodni brat Fritz, syn Bibi i hipopotama Tuckera.
Thane Maynard, przewodniczący rady zoo, nazwał Fionę „prawdziwym darem” i porównał ją do „błyskawicy zamkniętej w butelce” (ang. lightning in a bottle) – określenia oznaczającego zjawisko absolutnie wyjątkowe i niepowtarzalne.
Pożegnanie „królowej Queen City”
Na wiadomość o śmierci Fiony zareagowali mieszkańcy, lokalne kluby sportowe i politycy. Drużyna futbolowa Cincinnati Bengals pożegnała ją słowami: „Spoczywaj w pokoju, Fiono. Królowo Queen City” (Queen City to tradycyjny przydomek Cincinnati). Burmistrz miasta Aftab Pureval napisał, że „miasto ma złamane serce”. Jednocześnie władze zoo poprosiły o uszanowanie prywatności pracowników, którzy do końca walczyli o życie swojej podopiecznej.
Hipopotam nilowy – gatunek narażony na wyginięcie
Historia Fiony przez lata zwracała uwagę świata na trudną sytuację jej gatunku. Hipopotam nilowy (Hippopotamus amphibius) od 2006 r. figuruje na Czerwonej Liście Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN) w kategorii „narażony” (VU). Według szacunków IUCN (z lat 2016–2017) na wolności żyje ok. 115–130 tys. osobników, głównie we wschodniej i południowej Afryce.
Do największych zagrożeń dla hipopotamów należą:
- utrata i degradacja siedlisk słodkowodnych,
- kłusownictwo – dla mięsa oraz kłów, którymi nielegalnie się handluje,
- konflikty z ludźmi, zwłaszcza na terenach rolniczych położonych przy rzekach i jeziorach.
Ogrody zoologiczne zrzeszone w Stowarzyszeniu Ogrodów Zoologicznych i Akwariów (AZA) prowadzą dla tego gatunku program ochrony i hodowli (Species Survival Plan). Rodzina Fiony również była jego częścią.
Czego uczy nas ta tragedia?
Śmierć Fiony była wynikiem nieszczęśliwego zbiegu okoliczności, ale przypomina, że nawet drobny, z pozoru niegroźny przedmiot może okazać się śmiertelny dla zwierzęcia. Ciała obce – folie, plastikowe torebki, monety czy elementy odzieży – to jedno z najczęstszych zagrożeń w ogrodach zoologicznych. Odwiedzając zoo, warto bezwzględnie przestrzegać kilku zasad:
- nigdy nie wrzucaj niczego na wybiegi ani do basenów – dotyczy to również jedzenia,
- pilnuj czapek, szalików, okularów i telefonów, szczególnie przy barierkach, pomostach oraz w pobliżu wentylatorów,
- wytłumacz dzieciom, dlaczego w pobliżu zwierząt nie wolno podrzucać żadnych przedmiotów,
- jeśli coś przypadkiem wpadnie na wybieg, natychmiast zgłoś to pracownikom zoo – nigdy nie próbuj wydostawać przedmiotu samodzielnie.
Fiona – hipopotamica, która jako skrajny wcześniak ważący ok. 13 kg przeżyła wbrew prognozom i stała się światową gwiazdą – zmarła 19 listopada 2026 r. w zoo w Cincinnati. Przyczyną śmierci była przypadkowo połknięta dzianinowa czapka, której mimo jedenastu dni intensywnych działań weterynarzy nie udało się usunąć z jej przewodu pokarmowego. Jej historia przez lata zwracała uwagę na los hipopotamów nilowych, gatunku narażonego na wyginięcie, a jej odejście przypomina, jak ważne jest zachowanie ostrożności podczas wizyty w ogrodzie zoologicznym.

