ck
Zgoda
Szczegóły
O plikach cookies
Niniejsza strona korzysta z plików cookie
Wykorzystujemy pliki cookie do spersonalizowania treści i reklam, aby oferować funkcje społecznościowe i analizować ruch w naszej witrynie. Informacje o tym, jak korzystasz z naszej witryny, udostępniamy partnerom społecznościowym, reklamowym i analitycznym. Partnerzy mogą połączyć te informacje z innymi danymi otrzymanymi od Ciebie lub uzyskanymi podczas korzystania z ich usług.
Ciasteczka systemowe
Niezbędne pliki cookie przyczyniają się do użyteczności strony poprzez umożliwianie podstawowych funkcji takich jak nawigacja na stronie i dostęp do bezpiecznych obszarów strony internetowej. Strona internetowa nie może funkcjonować poprawnie bez tych ciasteczek.
Ciasteczka reklamowe
Marketingowe pliki cookie stosowane są w celu śledzenia użytkowników na stronach internetowych. Celem jest wyświetlanie reklam, które są istotne i interesujące dla poszczególnych użytkowników i tym samym bardziej cenne dla wydawców i reklamodawców strony trzeciej.
Ciasteczka statystyczne
Statystyczne pliki cookie pomagają właścicielem stron internetowych zrozumieć, w jaki sposób różni użytkownicy zachowują się na stronie, gromadząc i zgłaszając anonimowe informacje.
Pliki cookie (ciasteczka) to małe pliki tekstowe, które mogą być stosowane przez strony internetowe, aby użytkownicy mogli korzystać ze stron w bardziej sprawny sposób.

Prawo stanowi, że możemy przechowywać pliki cookie na urządzeniu użytkownika, jeśli jest to niezbędne do funkcjonowania niniejszej strony. Do wszystkich innych rodzajów plików cookie potrzebujemy zezwolenia użytkownika.

Niniejsza strona korzysta z różnych rodzajów plików cookie. Niektóre pliki cookie umieszczane są przez usługi stron trzecich, które pojawiają się na naszych stronach.

W dowolnej chwili możesz wycofać swoją zgodę w Deklaracji dot. plików cookie na naszej witrynie.

Dowiedz się więcej na temat tego, kim jesteśmy, jak można się z nami skontaktować i w jaki sposób przetwarzamy dane osobowe w ramach Polityki prywatności.

Prosimy o podanie identyfikatora Pana(Pani) zgody i daty kontaktu z nami w sprawie Pana(Pani) zgody

Popielica wraca do łódzkich lasów. Ruszył pięcioletni program przywracania „nocnej kuzynki wiewiórki”

Jest puszysta, ma duże czarne oczy i przesypia większą część roku. Popielica – największy z naszych rodzimych popielicowatych – ma wkrótce znów buszować w koronach łódzkich buków. 10 listopada 2026 roku w Orientarium Zoo Łódź sześć instytucji podpisało porozumienie o reintrodukcji tego gatunku w województwie łódzkim. Nowym domem zwierząt będzie rezerwat „Janinowski Starodrzew Bukowy” pod Brzezinami.

Popielica wraca do łódzkich lasów. Ruszył pięcioletni program przywracania „nocnej kuzynki wiewiórki”
Canva
angle Sześciu partnerów, jeden cel
angle Kim jest popielica?
angle Życie w rytmie buka
angle Nowy dom w starej buczynie
angle Skąd przyjadą popielice?
angle Krok po kroku: od klatki do wolności
angle Jak naukowcy sprawdzą, czy się udało?
angle Kolejny projekt łódzkiego zoo
angle Co może zrobić każdy z nas?

Sześciu partnerów, jeden cel

Program reintrodukcji popielicy (Glis glis) zaplanowano na lata 2026–2030, z możliwością przedłużenia. Jego koordynatorem jest Orientarium Zoo Łódź, a każdy z partnerów odpowiada za inny element przedsięwzięcia:

  • Orientarium Zoo Łódź – koordynuje cały projekt i prowadzi hodowlę popielic,
  • Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego – sprawuje nadzór naukowy i prowadzi monitoring,
  • Nadleśnictwo Brzeziny (Lasy Państwowe) – montuje budki dla zwierząt i dba o bezpieczeństwo klatek aklimatyzacyjnych,
  • Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Łódzkiego – instaluje klatki, dokarmia zwierzęta i uczestniczy w monitoringu,
  • Fundacja Pangolin – finansuje zakup sprzętu (do 8100 zł netto),
  • Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Łodzi – nadzoruje przebieg programu.

Głównym celem jest zwiększenie liczby stanowisk popielicy w regionie. Jak podkreśla prof. dr hab. Tomasz Jurczak, prodziekan Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska UŁ, samo wypuszczenie zwierząt to dopiero początek.

- Sukcesem będzie nie samo wypuszczenie zwierząt, lecz powstanie trwałej, samodzielnie rozmnażającej się populacji.

Kim jest popielica?

- Popielica to niezwykły, choć mało znany mieszkaniec naszych lasów – mówi prof. Jurczak.

Trudno się dziwić, że niewiele osób widziało ją na własne oczy. Popielica prowadzi nocny tryb życia i niemal cały czas spędza w koronach drzew. Uniwersytet Łódzki nazywa ją „nocną kuzynką wiewiórki” – i coś w tym jest: ma szare futerko, jaśniejszy brzuch oraz długi, puszysty ogon.

Kilka faktów o popielicy:

  • to największy przedstawiciel popielicowatych w Polsce – dorosłe zwierzę waży zwykle ok. 150 g, a ciało (bez ogona) mierzy ok. 11–17 cm,
  • jest mistrzynią snu zimowego – hibernacja trwa u niej 7–8 miesięcy, czyli większą część roku,
  • żywi się głównie tym, co oferuje las liściasty: bukwią, żołędziami, owocami, nasionami i pąkami,
  • w Polsce jest objęta ścisłą ochroną gatunkową.

Popielica jest silnie związana z dojrzałymi lasami liściastymi, zwłaszcza starymi buczynami. Takich lasów jest coraz mniej, a te, które przetrwały, często tworzą małe, odizolowane „wyspy”. Rozdrobnienie siedlisk sprawia, że zwierzęta nie mogą swobodnie się przemieszczać i same zasiedlać nowych terenów. Dlatego bez pomocy człowieka powrót popielicy w wiele miejsc byłby po prostu niemożliwy.

Życie w rytmie buka

Popielica ma jeszcze jedną ciekawą cechę: jej życie rodzinne zależy od drzew. Buki i dęby nie owocują obficie co roku – co kilka lat mają tzw. lata nasienne, kiedy bukwi i żołędzi jest wyjątkowo dużo. Badacze zauważyli, że popielice potrafią „przewidzieć” taki urodzaj. W dobrych latach wydają na świat młode, a w latach ubogich często w ogóle rezygnują z rozrodu i wcześniej zapadają w sen zimowy, korzystając z zapasów tłuszczu.

Długa hibernacja w norach pod ziemią ma też inną zaletę – chroni popielice przed drapieżnikami, takimi jak sowy czy kuny. Naukowcy uważają, że właśnie dzięki tej strategii popielice żyją wyjątkowo długo jak na tak małe gryzonie – nawet kilka, a czasem ponad dziesięć lat.

Dla programu reintrodukcji oznacza to jedno: potrzeba cierpliwości. Efekty mogą być widoczne dopiero po kilku sezonach, gdy buki w rezerwacie obficie obrodzą.

Nowy dom w starej buczynie

Miejscem reintrodukcji wybrano rezerwat przyrody „Janinowski Starodrzew Bukowy im. Hieronima Andrzejewskiego”. To bardzo młody rezerwat – Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Łodzi powołał go 19 czerwca 2026 roku jako 99. rezerwat w województwie łódzkim. Obejmuje 44,4 ha starego lasu bukowego w gminie Brzeziny, na terenie Leśnictwa Janinów (Nadleśnictwo Brzeziny).

Las Janinowski uchodzi za jedno z najcenniejszych stanowisk buka zwyczajnego w regionie. Dla popielicy to wymarzone miejsce: dużo dziupli, bukwi i spokoju.

Skąd przyjadą popielice?

Zwierzęta trafią do łódzkiej buczyny z dwóch źródeł:

  • ze stanu dzikiego – popielice będą odławiane w Kozienickim Parku Krajobrazowym, na terenie Nadleśnictwa Kozienice,
  • z hodowli – osobniki urodzone w Orientarium Zoo Łódź.

Połączenie obu grup ma zwiększyć szanse na zbudowanie zdrowej, zróżnicowanej genetycznie populacji.

Krok po kroku: od klatki do wolności

Popielice nie zostaną po prostu wypuszczone do lasu. Najpierw zamieszkają w klatkach aklimatyzacyjnych, gdzie przez 7 dni będą dokarmiane i oswoją się z nowym otoczeniem. Potem klatki zostaną otwarte, ale dokarmianie potrwa jeszcze 14 dni – zwierzęta będą mogły wracać po jedzenie, zanim nauczą się samodzielnie korzystać z zasobów lasu.

W tym czasie leśnicy z Nadleśnictwa Brzeziny co trzy dni będą sprawdzać teren i bezpieczeństwo klatek. Intensywne prace terenowe, odłowy i monitoring zaplanowano na sezony letnie, gdy popielice są aktywne.

Jak naukowcy sprawdzą, czy się udało?

Monitoring potrwa od 2027 do 2030 roku i obejmie dwie metody:

  • nocne nasłuchy – raz w miesiącu, od kwietnia do września; popielice są dość „gadatliwe” i wydają charakterystyczne dźwięki,
  • kontrole budek – od maja do października, częściej w sierpniu, kiedy na świat przychodzą młode.
  • To właśnie obecność młodych w budkach będzie najlepszym dowodem, że popielice zadomowiły się w nowym miejscu.

Kolejny projekt łódzkiego zoo

To nie pierwszy program przywracania rodzimych gatunków, w który angażuje się Orientarium Zoo Łódź. Ogród wraz z partnerami prowadzi już m.in. reintrodukcję żółwia błotnego w województwie łódzkim. Popielica dołącza teraz do grona zwierząt, którym łódzcy przyrodnicy chcą dać drugą szansę.

Co może zrobić każdy z nas?

Popielica jest gatunkiem chronionym, dlatego nie wolno jej łapać, przetrzymywać ani niszczyć jej schronień. Jeśli podczas spaceru po lesie (lub wieczorem na działce przy lesie) zauważysz popielicę, obserwuj ją z daleka i nie próbuj jej dotykać. Ranne lub osłabione zwierzę zgłoś do najbliższego ośrodka rehabilitacji dzikich zwierząt albo nadleśnictwa.

Popielica – nocny, nadrzewny gryzoń, który przesypia 7–8 miesięcy w roku – wraca do województwa łódzkiego. Sześć instytucji z Orientarium Zoo Łódź na czele przez pięć lat będzie przesiedlać popielice z Puszczy Kozienickiej i z hodowli do rezerwatu „Janinowski Starodrzew Bukowy” pod Brzezinami. O sukcesie zdecyduje to, czy powstanie tam trwała, samodzielnie rozmnażająca się populacja.

Bibliografia

Kowalski M., Popielica wraca do łódzkich lasów! Rusza program przywracania tego niezwykłego gatunku, Uniwersytet Łódzki, 16.11.2026, https://www.uni.lodz.pl/aktualnosc/szczegoly/popielica-wraca-do-lodzkich-lasow-rusza-program-przywracania-tego-niezwyklego-gatunku

RDOŚ w Łodzi, „Janinowski Starodrzew Bukowy im. Hieronima Andrzejewskiego” – kolejny rezerwat przyrody w województwie łódzkim, 19.06.2026, https://www.gov.pl/web/rdos-lodz/janinowski-starodrzew-bukowy-im-hieronima-andrzejewskiego--kolejny-rezerwat-przyrody-w-wojewodztwie-lodzkim

Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi z dnia 19 czerwca 2026 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody „Janinowski Starodrzew Bukowy im. Hieronima Andrzejewskiego”, Dz. Urz. Woj. Łódzkiego poz. 4526.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (t.j. Dz.U. 2022 poz. 2380).

Jurczyszyn M. i in., Występowanie i zagęszczenie populacji popielicy szarej Glis glis w Ojcowskim Parku Narodowym, Prądnik. Prace Muz. Szafera 35, 2025, s. 127–140.

Terlecka M.K., Problem ochrony gatunku popielicy (Glis glis L.) w Polsce, Studia Ecologiae et Bioethicae 8(1), 2010, s. 55–74.

Ruf T., Bieber C., Why hibernate? Predator avoidance in the edible dormouse, Mammal Research 68, 2023, s. 1–11, https://doi.org/10.1007/s13364-022-00652-4

Twoja opinia jest dla nas ważna - oceń artykuł:
star star star star star
Obserwuj nas na Google News
gn
FAQ
Najczęściej zadawane pytania
Czym jest reintrodukcja popielicy?

To ponowne wprowadzenie gatunku na tereny, na których wcześniej żył lub mógłby żyć, ale samodzielnie ich nie zasiedli. W województwie łódzkim program potrwa w latach 2026–2030 i obejmie rezerwat „Janinowski Starodrzew Bukowy” pod Brzezinami.

Dlaczego popielica tak rzadko jest widywana?

Prowadzi nocny tryb życia i niemal cały czas spędza w koronach drzew. Do tego przez 7–8 miesięcy w roku hibernuje, więc aktywna jest tylko latem i wczesną jesienią.

Co zrobić, gdy spotkam popielicę?

Obserwuj ją z daleka i nie próbuj jej łapać ani dotykać, bo to gatunek objęty ścisłą ochroną. Jeśli zwierzę jest ranne, skontaktuj się z ośrodkiem rehabilitacji dzikich zwierząt lub najbliższym nadleśnictwem.