Niecodzienne odkrycie w lesie
O nietypowej interwencji Nadleśnictwo Hajnówka poinformowało w poniedziałek, 16 listopada 2026 roku. Młody żubr wcisnął się między dwie rosnące tuż obok siebie brzozy i utknął. Zwierzę nie mogło się wydostać ani do przodu, ani do tyłu.
Dla dzikiego zwierzęcia taka pułapka jest bardzo groźna. Unieruchomiony żubr nie może się paść ani pić. Szarpiąc się, łatwo może zrobić sobie krzywdę. Do tego dochodzi stres, wychłodzenie w listopadowe noce i ryzyko wyczerpania. Bez pomocy ludzi ta historia mogła skończyć się tragicznie.
Uwięzione zwierzę zauważył leśniczy z Nadleśnictwa Hajnówka. Od razu przekazał informację dalej i to właśnie ta szybka reakcja okazała się kluczowa.
Jedno drzewo za jedno życie
Leśnicy z Nadleśnictwa Hajnówka wspólnie z pracownikami Białowieskiego Parku Narodowego zorganizowali akcję ratunkową. Szybko okazało się, że żubra nie da się po prostu wyciągnąć. Jedynym rozwiązaniem było ścięcie jednej z dwóch brzóz.
Decyzja była prosta, bo – jak podkreśla nadleśnictwo – najważniejsze było bezpieczeństwo i życie zwierzęcia. Praca w bezpośrednim sąsiedztwie przestraszonego, kilkusetkilogramowego zwierzęcia wymagała jednak dużej ostrożności i doświadczenia. Nawet młody żubr jest silny i w stresie może zachowywać się nieprzewidywalnie.
Akcja zakończyła się sukcesem. Po uwolnieniu młody żubr oddalił się w stronę dużego stada. Leśnicy mają nadzieję, że szybko wróci do pełni sił. Nadleśnictwo podziękowało pracownikom parku za sprawną współpracę, a swojemu leśniczemu za czujność.
Jak żubr mógł się zaklinować?
Nadleśnictwo nie opisało, w jakich okolicznościach doszło do zdarzenia. Wiadomo jednak, że żubry chętnie ocierają się o pnie drzew. W ten sposób pielęgnują sierść i pozbywają się pasożytów. Młode zwierzęta bywają też ciekawskie i mniej ostrożne niż dorosłe. Gdy dwa pnie rosną bardzo blisko siebie, wystarczy chwila nieuwagi, by masywne ciało się zaklinowało. Takie sytuacje zdarzają się rzadko, dlatego każda z nich budzi duże zainteresowanie.
Gatunek, który niemal zniknął
Żubr to największy lądowy ssak Europy. Dorosłe byki mogą ważyć nawet około 900 kilogramów. Mimo imponujących rozmiarów gatunek ten był o krok od całkowitego wyginięcia.
Żubr europejski wyginął na wolności w 1919 roku. Przetrwał tylko dzięki zwierzętom żyjącym w ogrodach zoologicznych i zwierzyńcach. Po II wojnie według Księgi Rodowodowej żyły 103 żubry, z czego 44 w Polsce. To z tej garstki odbudowano całą dzisiejszą populację. W 1952 roku pierwsze żubry wróciły na wolność właśnie w Puszczy Białowieskiej.
Dziś Polska jest jednym z najważniejszych miejsc ochrony tego gatunku na świecie. Według danych Ministerstwa Klimatu i Środowiska, opartych na Księdze Rodowodowej Żubrów, na koniec 2015 r. żyło w Polsce łącznie 1566 osobników tego gatunku, a na koniec 2024 r. – 3060.
Największa wolno żyjąca populacja nadal zamieszkuje Puszczę Białowieską. Podczas zimowej inwentaryzacji przeprowadzonej przez Białowieski Park Narodowy (stan na koniec 2025 roku) w polskiej części puszczy i na terenach do niej przyległych doliczono się 1176 żubrów żyjących na wolności. W liczeniu uczestniczyli pracownicy BPN, naukowcy, wolontariusze oraz leśnicy z sześciu okolicznych nadleśnictw, w tym z Nadleśnictwa Hajnówka.
Pod ścisłą ochroną
W Polsce żubr podlega ochronie gatunkowej ścisłej. Oznacza to m.in. zakaz płoszenia, niepokojenia czy zabijania tych zwierząt. Rosnąca liczba żubrów to ogromny sukces, ale też wyzwanie. Zwierzęta coraz częściej wychodzą poza puszczę, na pola i w pobliże ludzkich siedzib. Dlatego tak ważna jest stała obserwacja terenu i dobra współpraca instytucji, takich jak Lasy Państwowe i parki narodowe. Historia z Hajnówki pokazuje, że ta współpraca działa.
Spotkałeś zwierzę w potrzebie? Nie działaj sam
Jeśli w lesie zauważysz dzikie zwierzę, które utknęło, jest ranne lub wyraźnie potrzebuje pomocy, nie próbuj go ratować na własną rękę. Szczególnie duże zwierzęta – żubry, łosie czy jelenie – w stresie mogą być bardzo niebezpieczne.
Najlepiej:
- zachowaj bezpieczną odległość – w przypadku żubrów Białowieski Park Narodowy apeluje o co najmniej 50 m,
- zadzwoń do najbliższego nadleśnictwa, parku narodowego, urzędu gminy lub na numer alarmowy 112,
- podaj możliwie dokładną lokalizację, najlepiej ze współrzędnymi z telefonu,
- jeśli to bezpieczne, poczekaj na przyjazd służb lub zostaw znak, który ułatwi im dotarcie na miejsce.
- Twoja czujność może uratować życie – tak jak w przypadku młodego żubra z okolic Hajnówki.
Młody żubr, który zakleszczył się między dwiema brzozami w regionie Puszczy Białowieskiej, został uratowany dzięki czujności leśniczego i współpracy Nadleśnictwa Hajnówka z Białowieskim Parkiem Narodowym. Żeby go uwolnić, trzeba było ściąć jedno z drzew. Zwierzę wróciło do stada. Ta historia przypomina, jak cenny jest każdy żubr – gatunek, który sto lat temu zniknął z wolności, a dziś dzięki ochronie liczy w Polsce ponad 3000 osobników. Gdy widzimy dzikie zwierzę w kłopotach, najlepszą pomocą jest szybkie powiadomienie służb.
Bibliografia
Nadleśnictwo Hajnówka, Lasy Państwowe. Komunikat o akcji ratunkowej młodego żubra, 16.11.2026 (oficjalny profil nadleśnictwa w mediach społecznościowych).
Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Odpowiedź na interpelację nr 16428 w sprawie rosnącej liczebności żubrów, 12.05.2026. https://api.sejm.gov.pl/sejm/term10/interpellations/attachment/ATTDU2HRT/i16428-o1.pdf
Białowieski Park Narodowy. Wyniki zimowej inwentaryzacji żubrów (stan na koniec 2025 r.). https://bpn.gov.pl
Olech W. Ochrona ex situ żubra w Polsce. Studia i Materiały CEPL, SGGW. https://cepl.sggw.edu.pl/wp-content/uploads/sites/75/2021/08/Z_25_19.Olech_.pdf
Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (ochrona ścisła żubra) – materiały GDOŚ/RDOŚ, gov.pl. https://www.gov.pl/attachment/96cfcc82-96f0-4bd8-b6df-e88f82eaa001
Księga Rodowodowa Żubrów (European Bison Pedigree Book), Białowieski Park Narodowy.
IUCN Red List of Threatened Species: Bison bonasus. https://www.iucnredlist.org

