Jesienna akcja szczepienia lisów. Gdzie będzie prowadzona?
Inspekcja Weterynaryjna przeprowadzi jesienną akcję doustnego szczepienia dzikich lisów przeciwko wściekliźnie od 3 do 30 września 2026 r. Akcja obejmie osiem województw, a terminy będą różne w zależności od regionu.
Szczepienia zaplanowano w następujących terminach:
- woj. podkarpackie: 3–12 września,
- woj. kujawsko-pomorskie: 4–5 września,
- woj. podlaskie: 7–9 września,
- woj. warmińsko-mazurskie: 9–10 września,
- woj. lubelskie: 10–13 września,
- woj. mazowieckie: 10–16 września,
- woj. łódzkie i świętokrzyskie: 17–30 września,
- woj. małopolskie: 20–30 września.
Celem akcji jest ograniczenie występowania wścieklizny w populacji dzikich lisów. To właśnie lisy są jednym z najważniejszych ogniw w utrzymywaniu i rozprzestrzenianiu wirusa w środowisku.
Szczepionki dla lisów będą zrzucane z samolotów
Doustne szczepienie lisów będzie prowadzone na dwa sposoby. Przynęty zawierające szczepionkę będą zrzucane z samolotów, a w niektórych miejscach także wykładane ręcznie. Inspekcja Weterynaryjna wykorzystuje w tym celu preparat Rabadrop w postaci zawiesiny doustnej.
Przynęta ma stałą konsystencję i może mieć kolor od brązowo-zielonego do brązowego. Jest kwadratowa albo kulista. W jej wnętrzu znajduje się plastikowy blister z zawiesiną szczepionki, a na opakowaniu umieszczono informację: „Uwaga – szczepionka przeciw wściekliźnie”.
Jeśli podczas spaceru znajdziemy taką przynętę, nie należy jej podnosić ani przenosić w inne miejsce.
Znalazłeś przynętę? Nie dotykaj jej
To jedna z najważniejszych informacji dla właścicieli psów. Przynęty ze szczepionką są przygotowane w taki sposób, aby zainteresowały się nimi lisy. Człowiek nie powinien ich dotykać, ponieważ może pozostawić na nich swój zapach. W efekcie lis może stracić zainteresowanie przynętą.
Dlatego podczas spacerów po lesie, na łąkach czy terenach znajdujących się w pobliżu kompleksów leśnych warto zachować szczególną ostrożność. Jeśli pies zainteresuje się znalezionym przedmiotem, najlepiej nie pozwolić mu go zjeść.
Czy pies może zjeść szczepionkę dla lisa?
Szczepionka przeznaczona jest dla dzikich lisów, a nie dla zwierząt domowych. Inspekcja Weterynaryjna zaleca, aby na terenach, na których rozprowadzono szczepionkę, przez 14 dni od jej wyłożenia uniemożliwić psom i kotom kontakt z przynętami. Zwierzęta domowe mogą bowiem konkurować z lisami o ich zjedzenie.
W praktyce oznacza to, że w okresie prowadzenia akcji oraz przez kolejne dni opiekunowie powinni zachować większą czujność podczas spacerów. Szczególnie dotyczy to psów, które mają zwyczaj zjadać znalezione w trawie lub lesie przedmioty.
Co zrobić, jeśli pies lub kot zje przynętę?
Jeżeli mimo zachowania ostrożności pies, kot lub zwierzę gospodarskie zje przynętę ze szczepionką, należy skontaktować się z lekarzem weterynarii świadczącym usługi w zakładzie leczniczym dla zwierząt.
Nie należy samodzielnie podejmować prób leczenia zwierzęcia ani wywoływać wymiotów bez konsultacji ze specjalistą. Weterynarz oceni sytuację i zdecyduje, czy potrzebne jest dalsze postępowanie.
Warto też pamiętać, że sama obecność przynęty na spacerze nie oznacza zagrożenia dla zwierzęcia. Najważniejsze jest niedopuszczenie do jej zjedzenia i ograniczenie kontaktu psa lub kota z rozłożonymi szczepionkami.
A co zrobić, jeśli człowiek dotknie szczepionki?
Inspekcja Weterynaryjna wskazuje również, co zrobić w przypadku przypadkowego kontaktu człowieka z substancją aktywną szczepionki. Skórę należy natychmiast umyć wodą i mydłem, a następnie zwrócić się o pomoc lekarską.
Nie należy więc manipulować znalezioną przynętą, rozrywać jej ani próbować sprawdzać jej zawartości.
Dlaczego szczepi się właśnie lisy?
Wścieklizna jest groźną chorobą zakaźną, która może dotyczyć zarówno zwierząt, jak i ludzi. Ograniczanie jej występowania wśród dzikich zwierząt jest więc ważnym elementem ochrony zdrowia publicznego oraz zdrowia zwierząt domowych.
Doustne szczepienie lisów pozwala dotrzeć ze szczepionką do dzikiej populacji bez konieczności odławiania zwierząt. Lis zjada przynętę, a znajdująca się w niej szczepionka ma wywołać odpowiedź immunologiczną przeciwko wirusowi wścieklizny.
Jesienna akcja doustnych szczepień lisów w 2026 r. jest współfinansowana ze środków Unii Europejskiej.
Najważniejsze zasady dla właścicieli psów i kotów
Podczas jesiennej akcji szczepienia lisów warto pamiętać o kilku prostych zasadach:
- Nie dotykaj znalezionej przynęty.
- Nie zabieraj jej ze sobą.
- Nie pozwalaj psu ani kotu jej zjeść.
- Przez 14 dni po wyłożeniu szczepionki zachowaj szczególną ostrożność podczas spacerów.
- Jeśli zwierzę zje przynętę, skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
- Jeśli substancja ze szczepionki dostanie się na skórę człowieka, umyj ją wodą z mydłem i skontaktuj się z lekarzem.
Jesienna akcja szczepienia lisów to przede wszystkim działanie profilaktyczne, ale dla właścicieli zwierząt oznacza również konieczność zachowania większej uwagi podczas spacerów w miejscach, gdzie mogą pojawić się przynęty ze szczepionką.

