Lipiec i sierpień – czas ciężarnych samic
To właśnie w tym okresie – lipcu i na początku sierpnia – najłatwiej natrafić na ciężarne samice żmii zygzakowatej. Wygrzewają się wtedy na nasłonecznionych leśnych drogach, ścieżkach i polanach. Na pierwszy rzut oka może się wydawać, że po prostu odpoczywają w słońcu. W rzeczywistości wykonują w tym czasie jedną z najważniejszych czynności w swoim cyklu życiowym – wykorzystują ciepło, by zapewnić potomstwu jak najlepsze warunki rozwoju.
- Film, który oglądacie, został nagrany dziś na jednej z leśnych dróg w Leśnictwie Huta. To najlepszy dowód na to, że żmiję zygzakowatą można spotkać również w lasach Nadleśnictwa Garwolin - czytamy w mediach społęcznościowych Nadleśnictwa.
Dlaczego żmije wygrzewają się w słońcu?
Żmija zygzakowata jest zwierzęciem zmiennocieplnym – temperatura jej ciała zależy od temperatury otoczenia. W przypadku ciężarnych samic ma to szczególne znaczenie, ponieważ promienie słoneczne przyspieszają rozwój zarodków znajdujących się w jajach wewnątrz organizmu matki. Można powiedzieć, że samica staje się dla swojego potomstwa naturalnym „inkubatorem".
Jajożyworodność, czyli strategia na przetrwanie
Żmija zygzakowata to gatunek jajożyworodny. W praktyce oznacza to, że:
- jaja rozwijają się wewnątrz organizmu samicy,
- młode wykluwają się z osłon jajowych tuż przed porodem lub w jego trakcie,
- jest to przystosowanie do chłodniejszego klimatu, które znacząco zwiększa szanse przeżycia potomstwa.
Kiedy na świat przychodzą młode?
Poród przypada zazwyczaj na okres od końca sierpnia do września, a jego dokładny termin zależy od przebiegu pogody i temperatury. Samica wydaje na świat najczęściej od 5 do 15 młodych. Co ciekawe, od pierwszych chwil życia są one całkowicie samodzielne – potrafią już polować i bronić się przed zagrożeniem.
Jak zachować się podczas spotkania ze żmiją?
Spotkanie ze żmiją w lesie nie musi być powodem do niepokoju, jeśli zastosujemy kilka prostych zasad:
- Zachowaj spokój i bezpieczny dystans. Żmija nie atakuje człowieka – kąsa wyłącznie wtedy, gdy czuje się zagrożona, na przykład zostanie nadepnięta lub ktoś spróbuje ją schwytać.
- Nie próbuj jej dotykać ani przepędzać. Wystarczy spokojnie ją ominąć lub cofnąć się o kilka kroków. Najczęściej sama po chwili zejdzie z drogi.
- Trzymaj psa na smyczy podczas spacerów po lesie. To najprostszy sposób, by uniknąć niebezpiecznego kontaktu.
Gatunek pod ścisłą ochroną
Żmija zygzakowata jest w Polsce gatunkiem objętym ścisłą ochroną. To niezwykle ważny element leśnego ekosystemu – pomaga regulować liczebność gryzoni, a jednocześnie sama stanowi pokarm dla wielu gatunków ptaków i ssaków.
Spotkanie ze żmiją to nie powód do strachu, lecz okazja do obserwacji jednego z najbardziej fascynujących mieszkańców naszych lasów. Wystarczy zachować rozsądek i pozwolić jej spokojnie wrócić do swoich zajęć.

