Strażacy uratowali orła uwięzionego w błocie. Pomógł dron i poduszkowiec

Zgłoszenie z Czechowizny

8 listopada 2026 r. strażacy z Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Mońkach otrzymali nietypowe zgłoszenie. Na stawie w miejscowości Czechowizna (gmina Knyszyn, województwo podlaskie) w błocie utknął orzeł.

Uwięziony ptak drapieżny to zawsze sytuacja wymagająca natychmiastowej reakcji. Zwierzę, które nie może odlecieć, traci możliwość zdobycia pokarmu, szybko się wychładza i traci siły, stając się jednocześnie bezbronnym wobec innych drapieżników. Niskie, listopadowe temperatury dodatkowo potęgowały zagrożenie.

Dron pokazał, gdzie jest orzeł

Działania ratownicze rozpoczęto od rozpoznania terenu. Ruszenie w grząski teren „na ślepo” byłoby zbyt niebezpieczne dla ratowników, a zarazem mało efektywne. Na miejsce zadysponowano drona z jednostki OSP Trzcianne.

Nagranie z powietrza umożliwiło:

• Precyzyjne lokalizowanie: dokładne ustalenie pozycji ptaka, czyli około 500 metrów od linii brzegowej.
• Ocena kondycji: stwierdzenie, że orzeł był przytomny i poruszał się, lecz nie potrafił wzbić się w powietrze.
• Planowanie działań: właściwe dobranie sprzętu i strategii akcji ratunkowej.

Drony stanowią obecnie jedno z kluczowych narzędzi wykorzystywanych przez straż pożarną. Znajdują zastosowanie podczas pożarów, poszukiwań osób zaginionych oraz – jak pokazuje ten przykład – w ratowaniu dzikich zwierząt w trudno dostępnym terenie.

Do ptaka dotarł poduszkowiec

Wstępne rozpoznanie potwierdziło, że do ptaka nie da się dotrzeć standardowymi pojazdami. Grząskie i rozległe błoto było zbyt płytkie dla łodzi, a zarazem zbyt miękkie, by ratownicy mogli przejść przez nie pieszo.

W tej sytuacji kluczowy okazał się poduszkowiec będący na wyposażeniu OSP Olsza. Pojazd ten, unosząc się na poduszce powietrznej, sprawnie porusza się po wodzie, lodzie, błocie oraz podmokłych łąkach, gdzie tradycyjny sprzęt okazuje się bezradny. Dzięki niemu strażacy dotarli do orła i bezpiecznie go podjęli.

Orzeł trafił pod opiekę specjalistów

Uratowanego ptaka przekazano przedstawicielowi Komitetu Ochrony Orłów – organizacji, która od lat zajmuje się ochroną ptaków drapieżnych w Polsce. Przejął on dalszą opiekę nad zwierzęciem.

W oficjalnych komunikatach straży pożarnej nie podano gatunku orła ani szczegółowego stanu jego zdrowia po akcji. W takich przypadkach ptak wymaga specjalistycznej oceny weterynaryjnej, oczyszczenia z błota oraz czasu na regenerację przed powrotem na wolność.

Akcja wielu służb

W skomplikowanej akcji ratunkowej uczestniczyło kilka służb i organizacji:

• JRG Mońki: Jednostka Ratowniczo-Gaśnicza Państwowej Straży Pożarnej,
• OSP Knyszyn: jednostka ochotnicza wspierająca działania,
• OSP Trzcianne: operator drona rozpoznawczego,
• OSP Olsza: obsługa poduszkowieca ratowniczego,
• Powiatowy Lekarz Weterynarii: nadzór weterynaryjny,
• Komitet Ochrony Orłów: specjalistyczna opieka przyrodnicza,
• Policja: zabezpieczenie terenu.

Strażacy podkreślają, że sukces operacji był możliwy dzięki wzorowej współpracy, precyzyjnemu rozpoznaniu terenu oraz wykorzystaniu specjalistycznego sprzętu. Wydarzenie to doskonale ilustruje również nieocenioną rolę jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych, w których dyspozycji znajdował się zarówno dron, jak i poduszkowiec.

Orły w Polsce są pod ścisłą ochroną

Wszystkie gatunki orłów występujące w Polsce objęte są ścisłą ochroną gatunkową. Oznacza to m.in. bezwzględny zakaz ich chwytania, przetrzymywania, płoszenia oraz niszczenia ich gniazd. Wyjątek stanowią uzasadnione sytuacje ratunkowe, w których odłowienie zwierzęcia jest niezbędne do udzielenia mu pomocy i przekazania do ośrodka rehabilitacji.

Z tego względu tak istotne jest, aby ranny lub uwięziony ptak drapieżny trafiał wyłącznie w ręce specjalistów, a nie był ratowany przez osoby prywatne na własną rękę.

Co zrobić, gdy zobaczysz uwięzionego lub rannego ptaka drapieżnego?

W przypadku napotkania podobnej sytuacji należy kierować się kilkoma podstawowymi zasadami:

• Zadbaj o bezpieczeństwo: Nie wchodź na grząski teren, lód ani do wody. Błoto i zamarznięte zbiorniki wodne stanowią śmiertelne zagrożenie również dla ludzi.
• Zachowaj dystans: Nie próbuj chwytać ptaka gołymi rękami. Orły i inne ptaki drapieżne posiadają bardzo silne szpony oraz dziób, a przestraszone zwierzę może dotkliwie zranić.
• Wezwij służby: W sytuacji zagrożenia życia zwierzęcia zadzwoń pod numer alarmowy 112. Możesz również skontaktować się ze strażą miejską, gminą lub całodobowym centrum zgłoszeń Animal Helper.
• Dokładnie określ lokalizację: Podaj nazwę miejscowości, charakterystyczne punkty orientacyjne, a w razie możliwości także współrzędne geograficzne z telefonu.
• Monitoruj sytuację: Nie płosz ptaka, lecz w miarę możliwości pozostań w bezpiecznej odległości do przyjazdu służb, aby wskazać im dokładne miejsce zdarzenia.

Dlaczego takie akcje mają znaczenie?

Ratowanie pojedynczego orła mogłoby wydawać się marginalne w skali globalnych problemów przyrodniczych. Ptaki drapieżne rozmnażają się jednak powoli, a dorosłe osobniki przez lata wyprowadzają kolejne lęgi. Każdy dorosły orzeł powracający na wolność ma kluczowe znaczenie dla stabilności lokalnej populacji.

Opisana historia z Czechowizny niesie ze sobą jeszcze jedno ważne przesłanie: czujność i wrażliwość przypadkowego obserwatora, który nie przeszedł oboj obok losu zwierzęcia. Bez tego zgłoszenia orzeł najprawdopodobniej nie przetrwałby mroźnej listopadowej nocy uwięziony w błocie.

Bibliografia

Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Mońkach, Nietypowa akcja ratunkowa w gminie Knyszyn. Strażacy uratowali uwięzionego orła, gov.pl, 09.11.2026: https://www.gov.pl/web/kppsp-monki/aktualnosci

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. 2016 poz. 2183 z późn. zm.), ISAP: https://isap.sejm.gov.pl

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jednolity), ISAP: https://isap.sejm.gov.pl